قانون ايمنى در معادن

قانون ایمنى در معادن


فصل – 1 تعاریف
 

1-مسول معدن یا سرپرست معدن:
شخصى است که توسط دارنـده پروانـه عملیات به این سمـت منصوب مى شود و مسـئولیـت کلیه عملیات معدن را به عهده دارد .

2-مسئول فنى:
طـبق ماده 66 آئین نامه اجـرائى قانـون معـادن مسئـول فنى عملیات کسـى است که اداره کلیه امور فنى معدن به عهده اوست و توسـط دارنده پروانه عملیـات از میـان افراد واجـد شـرایـط انتـخاب و به وزارت صنایع و معـادن معـرفى مى شود و طبـق ماده 65 آئـین نامه اجـرائـى ضوابـط و حدود صلاحیت مسـئولین فـنى معادن تا تصـویب و اصـلاح قانـون نظام مهنـدسى معـدن توسـط وزارت صنایع و معادن تعیین مى شود .

3-مسئول ایمنى:
مسئول ایمنى هر معدن نظارت بر ایمنى عملیات معدن را به عهده داشته توسط مسئول یا سرپرست معدن به این سمت منصوب مى شود . طبق ماده 65 آئین نامه اجرائى قانون معادن ضوابط و حدود صلاحیت مسئول ایمنى از طریق وزارت کار و امور اجتماعى با هماهنگى وزارت صنایع و معادن تعیین مى شود . جانشین مسئول ایمنى نیز تابع همین شرایط است .

4-مهندس ناظر:
شخصى است که طبق ماده 69 آئین نامه اجرائى قانون معادن تعیین مى شود و از طرف وزارت صنایع و معادن مامور نظارت و کنترل عملیات معدنى است.

5-پروانه اکتشاف – پروانه بهره بردارى :
طبق مواد مندرج در قانون معادن و آئین نامه اجرائى آن تعریف مى شود.

6- تونل:
حفارى زیرزمینى افقى یا تقریباً افقى است .

7-تونل شیب دار :
تونل هایى که تا حدود 18 درجه شیب داشته باشند.

8- چاه مایل :
حـفارى مایـلى که به سطـح زمین راه داشـته و داراى شـیب بین 18 درجه تا 90 درجه باشد و براى باربرى مورد استفاده قرار مى گیرد.

9- چاه یا چاه قائم :
حفارى قائـم یا با شـیب 90 درجه است که به سطـح زمیـن راه داشـته باشـد و معمولاً براى باربرى مورد استفاده قرار مى کیرد.

10- دویل:
حفـارى زیـرزمینى شیبـدارو با سطـح مقطع نسبتاً کوچک که معمولاً به طرف بالا خفارى مى شود و براى منظور هاى مختلف مورد استفاده قرار مى گیرد.

11- پذیرگاه:
محل توقف بارگیرى و تحلیه واگنها و انجام وظایف مختلف زیرزمینى که معمولاً در محل ارتباط با چاه قائم یا چاه مایل در زیرزمین احداث مى شود .

12- گالرى-راهرو:
انواع حفاریهاى زیرزمینى و معمولاً با طول زیاد است .

13- راه مورب:
به انواع راهروهاى شیبدار راه مورب گفته مى شود .

14- بونکر:
محلى براى تخلیه و انباشت سنگ مى باشد .

15- چال:
سوراخى که در سنگ براى قرار دادن ماده منفجره حفر مى شود.

16- خرجگذارى:
قرار دادن مواد منفجره در داخل چال است .

17- فشنگ:
به هر قطعه ماده منفجره جامد (معمولاً انواع دینامیت) گفته مى شود .

18- آتشبارى:
به عملیات خرج گذارى و انفجار مواد منفجره براى تخریب سنگ آتشبارى گفته مى شود .

19- آتشبار:
شخصى که مسئولیت عملیات آتشبارى را به عهده دارد .

20- مواد ناریه- مواد منفجره:
موادى که قابلیت انفجار داشته و در معدن براى تخریب سنگ مورد استفاده قرار مى گیرد .

21- گاز ذغال:
گازى که در کانسارهاى ذغال سنگ همراه با سایر هیدروکربورها وجود دارد و عمدتاً از متان تشکیل شده است . این گاز چنانچه به نسبت معینى با هوا مخلوط شود قابلیت انفجار پیدا مى کند .

22- کلیه تجهیزات , دستگاهها و ماشین آلات معدنى که در این آئین نامه از آنها نام برده شده :
مانند شاول یا بیل مکانیکى , لودر, بلدوزر, پرفراتور, گریدر, واگن , لوکوموتیو , دستگاه گمانه زنى , دستگاه سیم برش , بالابر چاه , وینچ و غیره و کلیه قسمتها و قطعات آنها مطابق تعاریفى است که در متون و کتابهاى معدنى آورده شده است .

فصل 2 - کلیات

ماده 1- منظور از عملیات در این آئین نامه کلیه عملیات معدنى (اعم از اکتشاف یا بهره بردارى و استخراج معدن) است که در قانون معادن و آئین نامه اجرائى قانون معادن پیش بینى شده است .

ماده 2- در کلیه معادن که داراى حداقل 25 نفر کارگر باشند , مى بایست یک نفر ذیصلاح به عنوان مسئول ایمنى و یک نفر به عنـوان مسئـول بهداـشت حرقه اى به استـناد آئـین نامه کمـیته حفاظت فنى و بهدلشـت کار تعیین گردد . بدیهى است در معادن کمتر از 25 نفر کارگر وجود یک نفر مسئول ایمنى ضرورى است اما این مسئـولیت را مى توان به مسـئول فنى واگـذار کرد که این تعیـین صلاحیت وى به استـناد آئیـن نامه فوق الذکر خواهد بود .

ماده 3- مسئول ایمنى هر معدن به عنوان ناظـر و کنترل کننـده عملیـات و انطباق دادن معدن با بندهاى مندرج در این آئیـن نامه و دیگر آئین نامه هـاى مصـوب شورایعالى حفاظـت فنى تعیین مى گردد , که با حضور و بازرسى از معدن توصیه ها و پیشنهاد هاى خود را جهت پیشگیرى و رفع خطر تذکر داده و در صورت حساسیت موضوع آن را کتـباً به مسـئولین معدن گزارش مى نماید و در صـورت تشخیـص خطر حتمى برابر مقررات این آئین نامه تا رفع خطر نسبت به توقف عملیـات در محل خطر اقدام نماید

ماده - 4 کلیه کارگاههاى معدنى اعم از سطحى یا زیر زمینى لازم است در هر شیفت کارى حداقل یک بار توسـط مسئول ایمنى یا جانشین وى مورد بازدید قرار گیرد .

ماده 5- قبل از شروع به کار در هر شیفت کارى مسئول ایمنى معدن و جانشین او باید از کارگاه مربوطه بازدید نماید و پس از اطمینان از ایمن بودن آن به کارگران مجوز ورود داده شود .

ماده 6- وزارت صنایع و معادن مى بایست رونوشـت پروانه هاى اکتـشاف و بهـره بـردارى را به وزارت کار و امور اجتماعى ارسال نماید و دارنده پروانه اکتشاف یا بهـره بردارى مکلف است تـاریخ شـروع عملیـات خود را به وزارتخانه هاى صنایع و معادن و کار و امور اجتماعى (ادارات کل کار و امور اجتماعى)اطلاع دهد.

ماده 7- اکتشاف کننده یا بهره بـردار باید مدارک مشروحـه زیـر را در سر معـدن نگهدارى کرده و براى ارائه به مهندسین ناظر وزارت صنایع و معادن و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتـماعى آماده داشته باشد.

الف- پروانه اکتشاف یا پروانه بهره بردارى یا کپى آنها .
ب- نقشه محدوده به مقیاس حداقل 1 و نقشه بهره بردارى به مقیاس حداقل 1 و بـراى معادنى که عملیات زیر زمینى دارند , نقشه به مقیاس حداقل 1 از قسمت درون معـدن و همچنین یـک نقشـه از کارگاهها و تأسیسات خارج معدن به مقیاس حداقل 1
پ- دفـتر حاوى مشخصات کارکنـان معـدن و استخـراج روزانه طـبق نمونه اى که وزارت صنـایع و معـادن تعیین خواهد کرد .
ت- دفتر مخصوصى جهت ثبت نظرات و تذکرات و دستوراتى که در اجراى آئین نامه هاى مربوط نـسبت به طرز کار و رعـایت اصول فنـى و حفاظت و بهداشـت کار و سایـر مواردى که از طرف مهنـدسین ناظـر وزارت صنایع و معادن و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعى داده مى شود .
ث“- دفتـر مخصوص ثبـت حـوادث و گزارش اقـدامـات معمـوله طـبـق نمونـه اى که از طـرف وزارت کار و اموراجتماعى تعیین مى شود .
ج“- دفاترى مخصـوص جهت ثبت کلیه اقـدامات ایمنـى و بهداشـت کار که به ترتـیب تـوسط مسئـول ایمنى و مسئول بهداشت حرفه اى که در اجراى آئین نامه ها و مقررات مربوطه تکمیل مى گردد .
چ- آئین نامه ایمنى معادن و کلیه آئین نامه هاى حفاظت فنى و بهداشت کار مصوب شوراى عالى حفاظت فنی.

ماده 8- رعایت مفاد کلیه مقررات و آئین نامه هاى مصوب شورایعالى حفاظت فنى در خصوص نکات ایمنى مرتبط با لوازم ,کالا ها و تجهیزات معدنى لازم الاجرا است .

تبصره: کلیه سفارشات و نکات احتیاطى و ایمنى که از طرف سازندگان و تولید کنندگان لوازم , کالاها و تجهیزات معدنى توصیه مى شود لازم الاجرا است .

ماده 9- تمام شاغلین در معادن زیرزمینى و کارگرانى که با تغییر شغل از قسمتى به قسمت دیگر معدن منتقل میشوند باید با راههاى خروجى و اضطرارى معدن آشنا شده و آگاهى کامل پیدا کنند .

ماده 10- ورود کلیه افراد غیر شاغل در معدن منوط به کسب اجازه از سرپرست معدن یا جانشین وى مى باشد .

ماده 11- ورود و کار در کارگاهها و معادن زیرزمینى متروکه منوط به کسب مجوز از سرپرست معدن یا مسئول ذیربط بوده و باید با رعایت مقررات ایمنى و پس از حصول اطمینان از برقرارى تهویه مناسب و سالم بودن وسایل نگهدارى و عدم ریزش حفریات قرار گیرد .

ماده 12- با تمهیداتى که از طرف سرپرست معدن انجام مى گیرد , بایستى همواره تعداد و اسامى کارکنانى که در هر لحظه داخل معدن و به خصوص زیرزمین بوده مشخض باشد و تا زمانى که کارگران در زیرزمین مشغول کار هستند حداقل یک نفر از مسئولین مى بایست در دفتر سر معدن حضور داشته باشد .

ماده 13- محل یا محل هاى حادثه ساز در معدن باید بوسیله سیم خاردار یا وسایل محصور کننده مناسب و علائم اخبارى و هشدار دهنده از محل هاى مجاور مجزا باشد به طوریکه مانع عبور اشخاص متفرقه و حیوانات گردد .

ماده 14- معادن زیرزمینى (به استثناى جبهه کارهاى در حال حفارى ) باید بوسیله حداقل دو راه با شرایط زیر به خارج ارتباط داشته باشد .

الف- راههاى مذکور در داخل معدن به هم ارتباط داشته باشد .
ب“- عبور افراد از هر یک از آنها به آسانى میسر باشد . فاصله بیـن آنهـا بیش از 15 مـتر بوده و دهانه آنها زیر پوشش یک ساختمان واحد نبوده و مدخل آنها در نقاط سیل گیر و یا بهمن گیر و مانند آن نباشد .



ماده 15- کارگاه مى بایست طـورى تجهیز شود که به کسى آسیبـى نرسد . چنانچـه فردى مشاهـده کـرد نقصى در کارگاه وجود دارد که آسیب به دیگران مى رساند بلافاصـله مى بایست افراد را مطلع نموده و مرتب را به رئیس قسمت جهت رفع نقص اعلام نماید.

ماده 16- هیـچ کس نمى بایسـت بدون اجـازه به محـل ممـنوعه وارد شـده و این محل باید بوسیله تابـلوى اخبـارى هشدار دهنده مشخص شود .

ماده 17- نقاط نقشه بردارى شده نباید توسط اشخاص غیر مسئول تخریب شود.

ماده 18- رعایت ماده 92 قانون کار جمهورى اسلامى ایران در مورد معاینـات پزشکى و بهداشتى شاغلین در معدن الزامى است.

ماده 19- با توجه به ماده 90 قانون تأمین اجتماعى ارجاع مشاغل معدنى به کارکنان جدیدالاستخدام و یا کارکنانى که مى خواهند به کار جدیدى گمارده شوند پس از انجام معاینات پزشکى از نظر قابلیت جسمانى و روانى متناسب با نوع کارهاى مرجوع میسر است.

ماده 20- استعمال دخانیات در کارگاههاى زیرزمینى ممنوع است.

ماده 21- به استناد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاهها مصوب شورایعالى حفاظت فنى ورود افراد همراه با سیگار , کبریت , فندک یا هر نوع وسایل و لوازم آتشزا به معادن ذغال سنگ و سایر معادنى که خطر آتش سوزى یا انفجار داشته باشد مطلقاً ممنوع است .

تبصره: در این گونه معادن همراه داشتن دوربین عکاسى یا فیلم بردارى با نظایر آنها که چراغ فلاشر آنها از نظر جرقه حفاظت شده نیستند نیز ممنوع است.

ماده 22- روشن کردن آتش در سطح زمین تا شعاع 20 مترى از دهانه دویلها , چاهها و ورودى معادن زیرزمینى که احتمال خطر آتش سوزى و انفجار وجود دارد مطلقاً ممنوع مى باشد .

ماده 23- در صورت بروز حادثه یا بیمارى ناشى از کار مى بایست برگه هاى مربوط تکمیل و نسخه اى از آن را به ادارات کار و امور اجتماعى , مراکز بهداشت و سازمان تأمین اجتماعى محل ارسال نمود.

تبصره: برگه مربوط به حوادث ناشى از کار از سوى وزارت کار و امور اجتماعى و برگه مربوط به بیماریهاى ناشى از کار از سوى وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشکى تهیه و بترتیب مى بایست توسط مسئول ایمنى و مسئول بهداشت حرفه اى تکمیل گردد.

ماده 24- به استناد آئین نامه وسایل حفاظت انفرادى مصوب شورایعالى حفاظت فنى کلیه کارگران شاغل در معادن مى بایست در هنگام ورود به معدن به وسایل حفاظت فردى مناسب و بر اساس نوع و شرایط کار مجهز گردند.

تبصره: کلیه مفاد آئین نامه مذکور در خصوص نحوه انتخاب , به کارگیرى , تعمیر و تعویض وسایل مذکور الزامى است.

ماده 25- به استناد فصل هشتم قانون کار جمهورى اسلامى ایران و آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاههاى مصوب شورایعالى حفاظت فنى مى بایست تسهیلات بهداشتى مناسب و کافى شامل روشوئى , حمام , توالت , رختکن , محل غذاخورى و نمازخانه و غیره در محل مناسبى از سطح زمین وجود داشته باشد.

فصل 3 - حفاریهاى معدنى و اکتشافى

ماده 26- در حفاریهاى سطحى و معادن روباز شیب موقت دیوارها و شیب کلى آنها با توجه به خصوصیات مکانیکى سنگها باید به گونه اى تعیین شود که خطر ریزش نداشته باشد . در جبهه کارهاى فعال , وقتى انتخاب شیب موقت براى پایدارى کوتاه مدت مجاز است , که اطمینان کاهى از عدم ریزش وجود داشته باشد .

ماده 27- عبور و مرور وسایل نقلیه در جاده هاى معدنى مشمول مقررات عمومى مربوطه کشور مى باشد .

ماده 28- در معادنیکه از دستگاه سیم برش الماسه استفاده مى شود , بمنظور جلوگیرى از پرتاب سیگمنت (دندانه هاى الماسه روى سیم برش) و یا صدمات ناشى از شلاق زدن سیم پاره شده لازم است در مسیر سیم برش پوشش حفاظتى مناسب به کار گرفته شود.

ماده 29- در هنگام برش , جداکردن و جابجائى بلوک هاى سنگ , استقرار ماسین آلات و افراد در پائین دست بلوک سنگ ممنوع است.

ماده 30- در معادن روباز و کارگاههاى حفارى سطحى براى جلوگیرى از لغزش و سقوط کارگر , محل استقرار و عبور و مرور آنان باید داراى عرض و شیب مناسب باشد . در غیر این صورت کارگز باید به کمربند ایمنى و طناب نجات که به نقطه اتکاء مطمئنى متصل شده باشد مجهز گردد.

ماده 31- کار در سطح هنگام باد , برف یا بارن شدید و احتمال وقوع رعد و برق باید با احتیاط کامل صورت گیرد .

ماده 32- در حفر ترانشه براى اکتشاف ونمونه بردارى باید دقت شود تا خطر ریزش دیواره وجود نداشته باشد و در صورت لزوم باوسایل مناسب نگهدارى شود. در ترانشه و چاهکهایى که به عمق بیش از 5/1 متر هستند بایستى براى بالا و پائین رفتن از نردبان استفاده شود.

ماده 33- در ترانشه و چاهکهایى که خطر انباشتگى گاز وجود دارد ورود و کار افراد بایستى پس از تهویه و اطمینان از بى خطر بودن آن محل ها انجام گیرد .

ماده 34- تمیز کردن یا میزان و مسطح کردن جبهه کار در معادن روباز و در اسثناى کار ماشین حفارى بدون اخذ اجازه از مسئول دستگاه ممنوع است .

ماده 35- دهانه چاههاى قائم باید با در فولادى پوشانده شده و در اطراف آن نرده حفاظ نصب شود .

ماده 36- دهانه چاههاى مایل و تونلهاى شیبدار باید به درب مسدود کننده یا راه بند مجهز باشد.

ماده 37- هنگام حفر چاه استفاده از سپر محافظ (سکو)در فاصله اى کمتر از 30 متر از جبهه کار الزامى است . این سکو مى بایست علاوه بر کابل فلزى (سیم بکسل) تعلیق به کمک جک هاى مکانیکى افقى به دیواره چاه تثبیت شود.

ماده 38- هنگام حفر چاه از زیر سکوى کار مى توان از نردبان طنابى استفاده کرد مشروط بر آنکه طول آن از 30 متر کمتر باشد .

ماده 39- در تونلهاى شیبدار محل عبور افراد در تمام مسیر باید در یک سمت باشد .

ماده 40- در تونلهاى افقى و شیبدار مجهز به نوار نقاله عرض راه عبور افراد مى بایست در یک طرف حداقل 60 سانتیمتر و در طرف دیگر حداقل 40 سانتیمتر باشد.

ماده 41- در تونلهاى افقى و شیبدار که باربرى ریلى دارند باید عرض راه عبور افراد در یک طرف حداقل 60 سانتیمتر باشد.

ماده 42- در حفریات شیبدارى که براى عبور و مرور افراد اختصاص داده مى شود بایستى در شیبهاى مختلف به شکل زیر تجهیز گردند:

الف- در شیب 15-7 درجه , دستگیره سرتاسرى
ب“- در شیب 30-15 درجه , پله هاى وسیع شیبدار و دستگیره
ت“- در شیب 45-30 درجه , نردبان و یا پله هاى افقى و دستگیره
ث“- در شیب 45 درجه و بیشتر از آن , قسمت عبور و مرور افراد به طور کلى مجزا و در این حالت مجهز به نردبان مى گردد.

ماده 43- در حفریات با شیب تند که مجهز به نردبان شده اند باید دقت کرد که :

الف- شیب نردبانها از 80 درجه بیشتر نباشد.
ب“- فاصله پایه نردبان تا دیواره نباید کمتر از 60 سانتیمتر باشد.
ت“- در انتهاى هر نردبان پاگردى به منظور استراحت و پیشگیرى از خطرات سقوط ساخته شده باشد .
ث“- نردبان باید حداقل تا یک متر بالاى پاگرد ادامه یابد و در غیر این صورت به دستگیره هاى ثابتى مجهز باشد که امکان بالا و پائین آمدن افراد را فراهم نماید.
ج“- فاصله پاگردها از 10 متر بیشتر نباشد.

ماده 44- در تونلهاى شیبدار و چاههاى مایل باید در فاصله حداکثر هر 50 متر یک جان پناه احداث شود . در محل سوزنهاى انشعاب ریل نیز باید جان پناه احداث شود .

ماده 45- هنگام کار در سینه کارهاى تونلهاى شیبدار , کارگران باید از خطر سقوط و افتادن واگن و ماشین آلات از بالا به طرف سینه کار محفوظ باشند . راه بند مسدود کننده عبور واگن باید در دو نقطه یکى در دهانه تونل شیبدار و دیگرى در فاصله 20 مترى از محل کار کارگران نصب شود .

ماده 46- در جبهه کارهاى معادن روباز و زیر زمینى , بخصوص پس از آتشبارى , لازم است کلیه قسمتهاى سست شده (لقى ها) در جبهه کار و دیواره ها و سقفها با دقت لق گیرى شده و یا بطور مطمئنى از ریزش آنها جلوگیرى بعمل آید . ورود کارگران و شروع بکار آنان در محل باید پس از لق گیرى به طور مطمئن انجام شود .

ماده 47- حفارى هاى متروکه و کارگاههایى که استخراج آنها تمام شده باید مسدود شوند .این عمل باید طورى انجام گیرد که هیچگونه اختلالى در تهویه معدن بوجود نیاید .

ماده 48- در مورد فضاى خالى شده در عملیات استخراج زیرزمینى باید امکان نشست سطح زمین و احتمال خطرات را در بیرون یا درون معدن پیش بینى کرده و با تدابیرى نظیر پر کردن محل استخراج و یا کنترل نشست سطح زمین و یا مانند آن از بروز خطر جلوگیرى کرد .

ماده 49- سنگهاى استخراجى(کوپها) بایستى بطور منظم و روى بزرگترین سطح اتکاء خود انباشته شوند تا بدین وسیله از سقوط آنها و آسیب رسانى به کارکنان جلوگیرى شود .

ماده 50- از بکار بردن طناب , زنجیر , سیم بکسل و یا قلابهایى که معیوب و پوسیده هستند جداً خوددارى شود و براى بکسل کردن ماشین آلات , بلوکهاى سنگهاى استخراجى و غیره از سیم بکسل با مقاومت مناسب استفاده شود .

ماده 51- کلیه کارگران باید به اندازه کافى از حوزه عملکرد کابلها و طنابها و جکها فاصله داشته باشند .

ماده 52- کارگران نباید به هیچ وجه زیر بارهاى معلق مخصوصاً کوپهاى معلق قرار گیرند .

ماده 53- لبه هاى سست و در حال ریزش و شکافهایى که در لبه ها بوجود آمده باید دائماً تحت کنترل و بازرسى قرار گیرد .

فصل 4 - ماشین آلات معدن

ماده 54- به استناد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاهها مصوب شورایعالى حفاظت فنى روغنکارى اجزاء متحرک ماشین آلات حفارى هنگام کار ممنوع است .

ماده 55- به استناد آئین نامه ایمنى کار بر روى خطوط و تجهیزات برقدار مصوب شورایعالى حفاظت فنى , در معادن روباز عبور ماشینهاى حفارى از زیر کابلهاى انتقال برق هنگامى مجاز است که فاصله بین بالاترین نقطه ماشین تا سیمهاى هادى برق از 5/1 متر کمتر نباشد.

تبصره: فاصله مجاز بین بالاترین نقطه ماشین تا سیمهاى برق به میزان ولتاژ جریان عبورى بستگى دارد .

ماده 56- کلیه دستگاهها و ماشین آلات در حال کار در معدن روباز باید حسب مورد مجهز به برقگیر باشند .

ماده 57- به استناد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاههاى مصوب شورایعالى حفاظت فنى کلیه قسمتهاى متحرک و انتقال دهنده نیرو از قبیل تسمه فلکه , زنجیر , چرخ دنده و امثال آن و همچنین قسمتهائى از ماشینها که امکان ایجاد سانحه براى کارگران و یا در گیرى اشیاء وجود داشته باشد باید داراى پوشش یا حفاظى مناسب و با مقاومت باشند .

ماده 58- کلیه ماشینها و تجهیزات معدنى باید توسط افراد ماهر و آموزش دیده بکار برده شوند .

ماده 59- هنگام کار با ماشین استخراج ذغال سنگ که با زنجیر و سیم بکسل کشیده مى شود , ورود افراد به محدوه ماشین و کار در پائین دست ماشین ممنوع است.

ماده 60- استفاده از ماشینهاى با موتور احتراقى در محیطهاى آلوده به گازهاى قابل انفجار ممنوع است .

ماده 61- متصدیان دستگاههاى برقى هنگام کار باید از وسایل حفاظت فردى مناسب شامل دستکش لاستیکى , کفش و کلاه ایمنى عایق در برابر الکتریسیته استفاده کنند .

ماده 62- قبل از شروع بکار هر نوع ماشین , متصدى باید اطرافیان را از راه اندازى دستگاه آگاه نماید.

ماده 63- براى کار با پمپهاى دستگاه حفارى اکتشافى باید موارد زیر رعایت شود:

الف- موقعى که پمپ روشن است , متصدى باید از دستکش عایق الکتریسیته استفاده نماید.
ب“- از سیستم اتصال به زمین تأیید شده استفاده شود.
ت“- شاسى پمپ باید کاملاً به زمین محکم شود.

ماده 64- براى کار با بیلهاى مکانیکى در معادن روباز باید موارد زیر رعایت شود:

الف- به غیر از مکانیک مجاز , مسئول ایمنى و مسئول فنى هیچ کس حق ندارد بدون اجازه متصدى داخل اتاقک فرمان شود.
ب“- متصدى تنها در موارد اضطرارى و بمدت کوتاه و به شرط آن که کمک خود را جایگـزین نماید مجاز به ترک ماشین در شیفت کار خود مى باشد.
ت“- هنگام توقف کار , ولو به مدت کوتاه , باید جام و چنگک بیل پائین آورده شده و روى زمین قرار گیرد و رها کردن آن بحالت آویزان و معلق ممنوع است.
ث“- متصدى ماشین , ضمن کار باید چنان زمین را صاف کند که احتیاج به دوباره کارى نباشد .
ج“- انجام هر نوع حرکتى و هرگونه جابجائى بیل مکانیکى از قبیل راه اندازى , حرکت به جلو یا عقب , بارگیرى به کامیون و غیره باید همراه با علامت هاى صوتى مانند بوق یا زنگ یا صوت باشد و همه افرادى که در معدن کار مى کنند باید با علامت مربوطه آشنا باشند .

ماده 65- به کارگیرى جرثقیل و بازرسى فنى آن مى بایست به استناد آئین نامه حفاظتى وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاهها مصوب شورایعالى حفاظت فنى انجام پذیرد.

تبصره: به استناد آئین نامه فوق الذکر ظرفیت مجاز انواع جرثقیل ها باید به وضوح بر روى آنها نوشته شده و جرثقیل مجهز به سیستم قطع کن یا آگاه کننده براى بار بیش از حد مجاز باشد .

ماده 66- جام شاول (صندوقه بیل مکانیکى) در موقع کار هرگز نباید بالاى سر افرادى که در محل کار مى کنند چرخانده شود.

ماده 67- جام شاول نباید بالاى اطاق راننده کامیون و کابلهاى اتصال برق حرکت داده شود.

ماده 68- همواره باید کنترل کاملى بر روى بارهاى معلق وجود داشته باشد .

ماده 69- شاول نباید در فاصله کمتر از 3 متر از خطوط برق ولتاژ بالا استفاده کند .

ماده 70- متصدى باید قبل از حرکت جام (لودر , شاول و غیره) به اطراف و بالا به دقت نگاه کرده و اطمینان پیدا کند که همه چیز در وضعیت خوبى قرار دارد و در هنگام بلند کردن جام و متعلقات مربوطه و قبل از حرکت از فرد مسئولى که روى زمین علامت مى دهد فرمان بگیرد .

ماده 71- هرگز نباید از وسیله نقلیه سنگین بیرون پرید . بایـستى دستگـیره ها و آهنهاى نصب شـده بـراى پیـاده شدن را با دو دست محکم گرفته و در حالى که صورت بطرف ماشین مى باشد پیاده شد.

ماده 72- جلو و عقب چرخهاى ماشین آلات در حال توقف باید با دقت مسدود گردد تا از حرکت احتمالى آنها جلوگیرى شود خصوصاً اگر این ماشین آلات در شیب قرار گرفته باشند .

ماده 73- سوار شدن افراد غیر مجاز بر لودر , گریدر , بلدوزر , شاول و غیره ممنوع بوده و هیچکس حق ندارد برروى جام و تیغه هاى لودر , گریدر و غیره سوار شود .

ماده 74- در هواى تاریک گریدر زنى اطراف لبه ها و کنار دیواره هاى بلند ممنوع است.

ماده 75- در ماشین آلات سنگین چرخ لاستیکى که اجباراً بر روى لبه هاى تیز حرکت مى کنند جهت جلـوگیرى از ترکیدگى لاستیک و ایجاد شرایط نا ایمن بعدى باید چرخها به زنجیر حفاظتى مجهز شوند .

ماده 76- تسطیح مواد تخلیه شده در محل تخلیه بار بلافاصله پس از تخلیه بار ممنوع است .

ماده 77- توقفگاه ماشین آلات معدنى باید به انـدازه کافى از انبـارهاى سوخـت فاصلـه داشته و از نگهدارى مواد قابل اشتعال مانند بنزین , گازوئیل , نفت و روغن در داخل آن خوددارى شود.

ماده 78- داشتـن گواهـى نامه ویـژه جهت کار با ماشین آلات متحرک مانند بیل مکانیکى , تراکتور , لودر, بلدوزر, لوکوموتیو و غیره براى متصدیان این گونه ماشین ها الزامى است .

ماده 79- نکات زیر مى بایست هنگام کار با دستگاههاى چالزنى رعایت شود:

الف-مته ها کاملاً تیز باشند .
ب“- دکمه هاى لباس کارگر بسته باشند .
ت“- براى بیرون آوردن مته از چال فقط از آچار مخصوص استفاده شود.
ث“- نباید پرفراتور(دستگاه چالزنى براى چالهاى با قطر کم ) را بدون مته روشن کرد.
ج“- نباید در صورت تاخوردگى شیلنگ, دستگاه را روشن کرد.
ح“- تمام چالهاى حفر شده به دقت هواگیرى شوند و دهانه چالهاى غیر افقى را با در پوش چوبى به طور موقت پوشاند.
خ“- جبهه کار در معادن قبل از شروع بکار چالزنى لق گیرى شود.
د“- چالزنى با دستگاههاى الکتریکى به کمک دستکش عایق الکتریسیته انجام شود .
ذ“- محل استقرار واگن دریل(دستگاه چالزنى ارابه اى)مسطح و شیب آن مطمئن باشد به گونه اى که خطر لغزش یا واژگونى دستگاه وجود نداشته باشد .
ر“- در دستگاههاى چالزنى برقى اتصال زمین موثر و کلید ضد انفجار و رله حفاظتى وجود داشته باشد.
ز“- قبل از تعمیر و باز کردن قسمتهاى دستگاه برقى در سینه کار جریان برق قطع شود .
س“- کابلهاى دستگاه برقى در محلى قرار داده شوند که از خطر صدمه ناشى از عبور دستگاهها یا برخورد قطعات سنگ مصون باشند .
ش“- چالزنى باید با تزریق آب یا آب پاشى یا با استفاده از دستگاه غبار گیر انجام شود بطورى که میزان غبار تولید شده از حد مجاز کمتر باشد.

قانون ایمنى در معادن

 

فصل 5 - نگهدارى

ماده 80- شبکه حفاریهاى زیر زمینى با توجـه به پایدارى سنگـها و تغییر شکـل آنها بایستى بطور دائم بررسى و در صورت لزوم به وسایل نگهدارى مناسب مجهز گردد.

ماده 81- انجام حفارى هاى زیرزمینى بدون داشتن مشخصات فنى نگهدارى از قبیل محل و نقشه کارگاه و نگهدارى و مصالح به کار گرفته شده و فاصله نصب وسایل نگهدارى از یکدیگر و از جبهه کار که به تایید مسئول فنى یا سرپرست معدن نرسیده باشد ممنوع است .

ماده 82- وسیله نگهدارى باید به شکلى کارگذارده شود که بین آن با سقف و دیواره ها اتکاى کامل حاصـل شود و حفره هاى ایجاد شده کاملاً پر گردد .

ماده 83- کلیه وسایل نگهدارى نصب شده در معدن باید داراى مقاومت و استحکام لازم باشد .

ماده 84- در موقع نصب , تعویـض و یا تعمـیر وسایـل نگهدارى بایـد احتـیاط هاى لازم براى جـلوگیرى از ریزش بعمل آید .

ماده 85- استاد کار هر قسمت موظف است در هر نوبت کار حداقل یک بار سقف , دیوارها , رهروها و وسایل نگهئارى جبهه کار خود را کاملاً بازدید و در صورت مشاهده عیب و نقص فوراً نسبت به رفع آن اقدام نماید . بعلاوه در پایان هر نوبت کار قبل از حصول اطمینان از استحکام کارگاه نباید محل کار را ترک کند .

ماده 86- مسئولین ایمنى و نظارت مجاز مى توانند در مورد تغییر وسایل نگهدارى آسیب دیده و همینطور در مورد سنگهاى معلق و نا استوار سقف و جوانب گالریهایى که بدون وسایل نگهدارى پیشروى مى شوند ضمن توقف کار سریعاً اقدامات ایمنى را انجام دهند .

ماده 87- مسئولین ایمنى و نظارت چنانچه در محلى وسایل نگهدارى را کافى و ایمن تشخیص ندهند لازم است ضمن گزارش نظر خود به مسئولین معدن براى تقویت وسایل نگهدارى , موضوع را تا رسیدن به نتیه نهائى پیگیرى نمایند .

ماده 88- بازیابى وسایل نگهدارى , باید توسط کارگران ماهر و با تجربه کافى و با نظارت مسئول ایمنى معدن صورت گیرد .

ماده 89- بازیابى وسایل نگهدارى لازم است با استفاده از وسایل و تجهیزات مناسب انجام شود و کارگران در حین بازیابى باید در محلى مطمئن مستقر شوند .

ماده 90- وسایل نگهدارى چاهها و همچنین کارگاهها و حفریاتى که بطور مداوم فعال نیستند لازم است حداکثر هر دو ماه یک بار مورد بازدید و کنترل قرار گیرند.

ماده 91- در کارگاه استخراج , استوارى و پا برجا بودن کمر بالاى سینه کار را باید از طریق بازدید و ضربه زدن مورد امتحان و کنترل قرار داده و در صورت مشاهده علائم خطر و شکستگى در کمر بالا و یا در سینه کار باید به ریختن سنگهاى معلق اقدام نموده و چوب بست مربوطه را تقویت نمایند .

ماده 92- ستونهاى چوب نگهدارى را باید از پوست و گره تمیز نموده و استفاده از چوبهاى با قطر کم , شکسته و یا در جا خشک شده به عنوان ستون یا جزء دیگر چوب بست که تحت فشار طولى قرار گرفته ممنوع است .

ماده 93- استحکاماتى که در اثر عملیات انفجارى , برداشت و استخراج , جابجا نمودن نقاله و یا لوله هاى هوارسانى و غیره جابجا شده و یا صدمه دیده است باید بلافاصله جایگذارى و مستحکم گردد .

ماده 94- در هنگام تعویض وسایل نگهدارى به منظور تعویض گالرى و یا تعویض چوب به علت کهنگى و پوسیدگى آن برداشت بیش از 2 قاب چوبى و یا فلزى در یک زمان مجاز نبوده و قبل از برداشت هر قاب نگهدارى لازم است قابهاى طرفین آن به اندازه کافى تقویت و تخته کوبى گردند .

ماده 95- تعویض وسایل نگهدارى در محل تقاطع حفاریها طبق مشخصات فنى مربوطه که به تایید سرپرست معدن رسیده است و پس از آشنائى کارگران با مشخصات فنى فوق و برنامه و چگونگى عملیات و با حضور مسئول ایمنى انجام مى شود .

ماده 96- در کارگاههاى استخراج زیرزمینى با توجه به احتمال نشست زمین و خطرات احتمالى طریقه کنترل سف پس از استخراج شامل باقى گذاردن فضاى خالى یا پر کردن یا تخریب مى باشد باید موارد زیرین بطور دقیق در طرح کارگاه استخراج مشخص شود.

الف- در حالت باقى گذاردن فضاى خالى ابعاد مجاز فضاى خالى و پایه ها با توجه به مشخصات و پایدارى سنگها باید تعیین شود .
ب“- در حالت پر کردن فضاى خالى شـده باید مشخصـات مواد پرکننده , روش پـر کردن , فاصلـه زمانـى و طولى پرکردن تا جبـهه کار استخـراجى , میـزان تراکم ماده پرکننده باید تعیین شود .
ت“- در حالت تخریـب لازم است گام تخریـب , طرح نگهـدارى در خط تخریب , تخـریـب اجبـارى در صورت لزوم, روش برداشتن پایه ها و دستورات ایمنى براى کارگران تخریب کننده بدقت مشخص شود و عمل تخریب باید توسط کارگران مجرب و ماهر انجام شود .

 

قانون ایمنى در معادن

 

فصل 6 - مواد ناریه و آتشبارى

الف- مقررات عمومى
ماده 97- آتشبار باید دوره آموزشى لازم را گذرانده و صلاحیت وى توسط سازمانهاى مربوطه تأیید شود.

ماده 98- هر آتشبـار باید دفتر مخصوصى جهت ثبت مقدار ناریه دریافتى و مصرفى داشته باشد . پس از اتمام هر دفتر , آتشبار باید آنرا به انبار تحویل داده ودر انبار حداقل تا شش ماه نگهدارى شود.

ماده 99- به کار بردن باروت در معادن زیرزمینى ممنوع است.

ماده 100- قرار دادن ماده منفجره در مجاورت برف , یخ و آتش ممنوع است .

ماده 101- به کار بردن مواد ناریه فاسد یا یخ زده ممنوع است .

ماده 102- به کار بردن فتیله اى که حتى یک بار رطوبت به آن نفوذ کرده و یا تحت تأثیر حرارت و برودت قرار گرفته و یا به نحو دیگرى مشخصات فنى خود را از دست داده باشد ممنوع است .

ماده 103- پیـدا شدن یا مفقود شدن مواد ناریه و دستگاه آتش کن در داخل یا خارج معدن باید فوراً به مسئول مربوطه (استاد کار و مسئول ایمنى) گزارش شود .

ماده 104- آتشبـارى فقط با خرجگذارى در چال مجاز بوده و استفاده از مواد منفجره در خارج از چال با کسب مجوز از مسئول معدن و مسئول ایمنى میسر مى باشد ..

ماده 105- بـه منظور اطلاع از سالم بودن فتیله و همچنین سرعت اشتعال آن قبل از استفاده از هر صندوق باید از آن نمونه بردارى و آزمایش شود.

ماده 106- امحاء مواد ناریه فاسد مى بایست منحصراً توسط مسئولین ذیربط و با رعایت اصول ایمنى مربوط به مخاطرات و آلودگى ناشى از عملیات امحاء انجام شود .

ماده 107- با توجه به نقش اصلى آب در خاموش کردن آتش لازم است در جایى که مواد منفجره غیر امولسیونى قرار دارد جریان آب کافى وجود داشته باشد .

ماده 108- به منظور پیشگیرى از سفت و خشک شدن مواد منفجره امولسیونى (مواد منفجره مایع) باید تا تاریخ مشخصى پس از ساخت مصرف شود بطورى که این مواد نباید بیش از 6 هفته پس از ساخته شدن در انبار نگهدارى شود .

ب- انبارهاى مواد ناریه
ماده 109- انبار مواد ناریه باید طبق ضوابط و مقررات اعلام شده از طرف سازمان ذیربط و همچنین با توجه به مفاد آئین نامه مواد خطرناک و قابل اشتعال مصوب شورایعالى حفاظت فنى ساخته شود .

ماده 110- جایـگاه موقـت مواد ناریه محلى است که در آن حداکثر مصرف یک روز نگهدارى مى شود . جایگاه موقت فتیله و چاشنى باید مجزا از جایگاه موقت سایر مواد ناریه بوده و فاصله بین آنها کمتر از 15 متر نباشد .این جایگاه نباید در جاهاى سرد و مرطوب , پر رفت و آمد و در معرض بروز آتش سوزى و انفجار باشد . در و قفل و بست این جایگاهها باید کاملاً محکم بوده و بر روى درب ورودى تابلوى اخبارى با عبارت (( مواد ناریه )) با خط خوانا نصب گردد .

ماده 111- آن مقـدار از مـواد نـاریه پیش بیـنى شده بـراى مصرف روزانه که بمصرف نرسیده است یا مواد منفجره اى که به علت عدم نقص در عملیات انفجارى باقى مانده است باید فقط در جایگاه موقت نگهدارى شود .

ماده 112- آتشبار نباید با همراه داشتن مواد منفجره به جایگاه موقت چاشنى و همچنین با همراه داشتن چاشنى به جایگاه موقت مواد منفجره وارد شود .

ماده 113- داخل انبار مواد ناریه وهمچنین محوطه اطراف آن تا فاصله 50 مترى باید از وجود کلیه مواد سریع الاحتراق مانند مواد نفتى , تکه هاى پارچه کاغذ , خار , بته و غیره پاکیزه نگهدارى شود .

ماده 114- مقدار مواد ناریه وارده و صادره انبار باید با ذکر دقیق زمان در دفتر مخصوص ثبت گردد .

ماده 115- در انبارها باید نکات زیر رعایت شود:

الف- صندوق حاوى مواد ناریه طورى قرار داده شود که فشنگها بصورت قائم قرار نگیرد .
ب“- صندوق مواد ناریه و چاشنى در داخل انبار باز نشود .
ت“- صندوق مواد ناریه و چاشنى باید به آرامى جابجا گردد و از پرتاب کردن و یا لغزاندن آن خوددارى شود .
ث“- با کفش میخ دار نباید وارد انبار مواد ناریه و چاشنى شد .
ج“- صندوقهاى محتوى مواد ناریه و چاشنى باید به طورى روى هم چیده شوند که ارتفاع آنها از 2 متر یا 5 صندوق در هر ردیف بیشتر نبوده و بین هر دو ردیف فضاى کافى براى تهویه مناسب وجود داشته باشد . ضمناً فاصله ردیف صندوقهاى مجاور دیوارهاى انبار با دیوار باید حداقل 30 سانتیمتر باشد . صندوقهاى زیرین باید روى الوارهاى مناسب چیده شود .
ح“- انبار باید به استناد آئین نامه پیشگیرى و مبارزه با آتش سوزى در کارگاهها به وسایل پیشگیرى درآتش سوزى مجهز گردد.

ماده 116- به منظور پیشگـیرى و بروز و گستـرش آتش ساختمان انبار باید به وسایل و تجهیزات اعلام و اطفاء حریق خودکار مجهز باشد .

ماده 117- درب انبار مواد ناریه باید بطرف بیرون باز شود..

ماده 118- نشت کارتنهاى دینامیت باید با آب داغ تمیز شود .

ماده 119- راهروهاى انبار مواد ناریه باید با علائم اخبارى شبرنگ مشخص شود .

ماده 120- به استنـاد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاهها بردن کبریت , فندک و هر وسیله اى که بتواند تولید جرقه و شعله نماید به انبار ممنوع است .

ماده 121- در انبـارهاى مواد ناریه فقط باید از چراغ ایمنى براى روشنائى استفاده گردد و از بکار بردن هر نوع چراغ دیگر و سیم کشى برق خوددارى شود .

ماده 122- نصب گرماسنج که حداکثر و حداقل درجه حرارت را در داخل انبار نشان دهد براى کترل درجه حرارت ضرورى مى باشد .

ماده 123- درجه حرارت انبار نباید از 30 درجه سانتیگراد بالاتر و از 10 درجه سانتیگراد کمتر باشد .

ماده 124- انبـاردار مواد ناریه باید داراى صلاحیت کافى بوده و صلاحیت وى به تأیید رسیده باشد و دوره آموزشى لازم را در مرکز ذیربط گذرانده باشد .

ماده 125- ورود اشخاص غیر مجاز به انبار اکیداً ممنوع است .

ماده 126- آتشبار باید مواد منفجره و چاشنى پیش بینى شده مصرف روزانه را با تسلیم رسید فقط در مقابل در انبار دریافت نماید . ورود وى و سایر افراد به استثناء متصدى انبار به انبارهاى مواد ناریه ممنوع است.

ماده 127- بـازکردن صندوق محتوى مواد ناریه باید حداقل در فاصله 50 مترى از انبار و با وسایل مخصوص انجام شود .

ماده 128- قبل از انجام هرگونه عملیات تعمیراتى در انبار مواد ناریه باید کلیه مواد موجود را به محل امنى منتقل و پس از بازرسى و تمیز نمودن انبار شروع به تعمیر نمود .

پ- حمل و نقل مواد ناریه

ماده 129- حمل و نقل مواد ناریه به معدن باید طبق آئین نامه ارائه شده از سوى سازمان ذیربط انجام شود .

ماده 130- جابجا کردن مواد ناریه در داخل معدن و حمل آن از انبار به محل کار و نظیر آن باید تحت نظارت و با مسئولیت آتشبار انجام گیرد .

ماده 131- حمـل مواد منفجره به مقدار مورد احتیاج باید در کیسه برزنتى یا جعبه مخصوصى که بدین منظور ساخته شده صورت گیرد . کیسه ها یا جعبه ها باید داراى قفل و بست بوده و کلید آن باید در اختیار آتشبار باشد . حداکثر ظرفیت هر کیسه 15 کیلوگرم و حداکثر ظرفیت هر صندوق 25 کیلوگرم است .حمل بیش از یک کیسه یا یک صندوق به وسیله یک نفر ممنوع است .

ماده 132- مواد منفجره پودرى یا مایع باید توسط وسایل نقلیه مخصوص حمل شود .

ماده 133- قـراردادن چاشنى همراه با ماده منفجره اصلى در یک کیسه یا یک صندوق یا یک وسیله نقلیه ممنوع است .

ماده 134- . قراردادن لوازم و اشیاء متفرقه درون کیسه برزنتى یا جعبه محتوى مواد ناریه ممنوع است .

ماده 135- در صورت حمل مواد ناریه به وسیله لوکوموتیو در داخل معدن , قطار مربوطه باید داراى واگن مخصوص بوده و روى آن علائم خطر نصب شود .
الف- حمل چاشنى بوسیله واگن مواد منفجره ممنوع است .
ب“- به غیر از راننده و آتشبار و کمک او استفاده سایر افراد از قطار حمل مواد ناریه ممنوع است .
ت“- قطار حامل مواد ناریه باید حداقل 5 دقیقه با قطار هاى نفر بر فاصله زمانى داشته باشد .

ماده 136- هنگام حمل مواد ناریه با وسایل حمل و نقل در چاههاى معدنى , باید کلیه مقررات مربوط به حمل افراد در چاه رعایت شود و نباید اشخاص دیگرى غیر از آتشبار و کمک او از وسایل حمل و نقل مواد ناریه استفاده نمایند . حمل مواد ناریه و چاشنى تواماً ممنوع است . متصدى بالابر چاه باید قبلاً مأموران پذیرگاهى را که محموله در آنجا تخلیه مى شود مطلع نماید .

ماده 137- در زمان رعد و برق و در خلال آن حمل و نقل مواد ناریه ممنوع است .

ت“-آتشبارى

ماده 138- آتشبارى در معدن باید بوسیله آتشبارى که از طرف مسئول معدن به این سمت گمارده شده است انجام گیرد .

ماده 139- هر آتشبار مى تواند یک نفر کمک داشته باشد و لیکن مسئولیت انجام عملیات ازهر حیث بر عهده آتشبار است .

تبصره: استفاده از یک نفر کمک آتشبار در معادن ذغال و زیرزمینى لازامى است .

ماده 140- عملیـات آتشـبارى باید پس از اتمام عملیات حفارى و تخلیه جبهه کار از کلیه تجهیزات و مواد قابل اشتعال و دور کردن افراد غیر مجاز از محل انجام شود .

ماده 141- حمل مواد ناریه به محلى که کارگران هنوز مشغول چالزنى هستند ممنوع است .

ماده 142- وسایلى که ممکن است در اثر آتشبارى آسیبى به آنها برسد باید به نحو مناسبى حفاظت شوند .

ماده 143- آتشبار نباید غیر از وسایلى که مسئول معدن اجازه استفاده از آن را داده است از وسایل دیگرى براى انجام عملیات استفاده نماید .

ماده 144- آتشبارى باید طبق طرح مصوب مورد تأیید مسئول معدن شامل نقشه قرارگیرى چالها در جبهه کار , نوع مواد منفجره و چاشنى , عمق , شیب و مقدار مواد منفجره و طریقه خرجگذارى هر چال , شماره تأخیر چاشنیها یا ترتیب انفجار چالها , طیقه بیست مدار در چاشنیهاى الکتریکى و سایر مشخصات مورد نیاز براى آتشبارى و با نظارت مسئول ایمنى انجام گیرد .

ماده 145- چاشنى گذارى فشنگها باید فقط در محل آتشبارى بلافاصله قبل از خرجگذارى صورت گیرد .

ماده 146- در نزدیکى جبهه کار باید محل مطمئنى که در معرض ریزش سنگ نباشد براى چاشنى گذارى انتخاب شود .

ماده 147- آتشبـار مجاز است فقط تعداد چالى را که مى تواند در یک مرحله منفجر نماید و یا ماشین آتش کن توانائى انفجار آن رادارد خرجگذارى نماید .

ماده 148- قبل از خرجگذارى و تا لحظه انفجار تا 30 مترى محل آتشبارى نباید هواى فشرده آزادانه جریان داشته باشد .

ماده 149- چنانچه دو جبهه کار به فاصله کمتر از 10 متر از یکدیگر قرار گرفته باشند آتشبارى هم زمان آن دو جبهه ممنوع است .

ماده 150- آتشبار باید قبل از خرجگذارى چال را کاملاً تمیز نماید و از آزاد بودن چال براى فشنگ گذارى مطمئن شود .

ماده 151- سنبـه مورد استفاده براى خرجگذارى باید چوبى , مقاوم و کاملاً راست و صاف باشد بکار بردن سنبه هاى فلزى ممنوع است .

ماده 152- اتصال چاشنى به فتیله اطمینان باید منحصراً توسط انبردست مخصوص انجام گیرد .

ماده 153- طول فتیله اطمینان باید به اندازه اى باشد که آتشبار بتواند پس از آتش کردن , خود را به محل امنى برساند و در هر صورت طول این فتیله نباید از یک متر کمتر و مقدارى از فتیله که از چال بیرون مى ماند از 20 سانتیمتر کمتر باشد .

ماده 154- در آتشبارى با فتیله اطمینان , انفجار بیش از 10 چال در یک نوبت ممنوع است .

ماده 155- آتشبار باید طرف دیگر فتیله اطمینان را که به چاشنى متصل مى شود , بصورت عمودى و طرفى را که براى آتش کردن در نظر گرفته مى شود , بصورت مورب قطع کند .

ماده 156- در آتشبارى با چاشنى مى بایست چاشنى ابتدا در فشنگ ماده منفجره و سپس در داخل چال قرار داده شود . در هر حال باید حداقل یک فشنگ فعال خرجگذارى شود.

ماده 157- خالى کردن چال خرجگذارى شده به هر علت ممنوع است .

ماده 158- در آتشبارى با چاشنى معمولى در چالهاى با قطر وطول کم باید دقت شود فشنگها کاملاً به هم بچسبد و فضاى خالى بین آنها باقى نماند . در چاههاى عمیق معادن روباز خرجگذارى را مى توان با استفاده از فتیله انفجارى یا چاشنى اضافى به طور منقطع انجام داد .

ماده 159- فشنگ چاشنیدار باید به آرامى و بدون وارد کردن هرگونه فشار در داخل چال قرار داده شود .

ماده 160- اتصال چاشنى مى بایست با رعایت فاصله لازم از فشنگ انجام گردد و سپس چشنى در داخل فشنگ ماده منفجره قرار گیرد .

ماده 161- در کلیه چالهایى که در یک نوبت آتشبارى مى شوند باید از یک نوع چاشنى الکتریکى (ساخت یک کارخانه) استفاده شود .

ماده 162- قبل از اتصال کابل هدایت برق به دستگاه آتش کن , مدار انفجار را باید توسط اهم متر آزمایش نموده و پس از حصول اطمینان از صحت مدار , سیمهاى اصلى هدایت برق را به دستگاه متصل کرد .

ماده 163- اتصال کابل هدایت برق به سیم چاشنیها و همچنین به دستگاه آتش کن منحصراً ً توسط آتشبار و پس از اتمام خرجگذارى و آزمایش مدار و دور شدن کمک آتشباران از جبهه کار انجام گیرد .

ماده 164- پس از خرجگذارى باید چالها را به طول معین و با موادى که طبق طرح تعیین شده است مسدود نمود .

ماده 165- زمان و محل عملیات آتشبارى باید با اطلاع مسئول معدن و مسئول ایمنى باشد .

ماده 166- آتشبار موظف است اقدامات زیر را هنگام عملیات آتشبارى بعمل آورد :

الف - از برقرارى تهویه در جبهه کارهاى زیر زمینى اطمینان حاصل نماید .
ب - گل یا مواد مسدود کننده چالها را به اندازه کافى در اختیار داشته باشد .
پ - دستگاه آتش کن برقى را قبل از هر نوبت عملیات آتشبارى آزمایش و نتیجه را در دفتر مخصوص ثبت نماید .
ت - قبل از آتشبارى از ورود اشخاص به محل عملیات جلوگیرى نماید . در معادن زیرزمینى حداقل فاصله اشخاص تا محل عملیات 80 متر مى باشد .
ث - چند دقیقه قبل از انفجار با صداى بلند یا هر وسیله مطمئن دیگر شروع انفجار را به سایرین خبر دهد . همچنین قبل از انفجار با همان وسیله خاتمه عملات را اعلام نماید .
ج - بعد از همه محل کار را ترک کند .

ماده 167- در صورتیکه آتشبار جهت حفاظت از پناهگاه خاصى استفاده مى کند , فاصله پناهگاه تا محل آتشبارى باید حداقل 80 متر باشد در معادن زیرزمینى در صورت نبودن پناهگاه فاصله آتشبار از محل آتشبارى در تونلهاى مستقیم باید حداقل 200 متر باشد .

ماده 168- آتشبار باید پس از حصول اطمینان از انفجار کلیه چالها و سپرى شدن مدت کافى (حداقل 15 دقیقه) به اتفاق استاد کار محل را بازدید و در صورتیکه خطرى از نظر گازهاى سمى و مضر موجود نبوده و کارگاه را ایمن تشخیص دهد اجازه ادامه کار بدهد .

ماده 169- در آتشبارى با تأخیر انفجار در چالها , آتشبار باید تعداد انفجار ها را بادقت شمارش نماید . چنانچه متوجه شود که چالى آتش نگرفته است , در آتشبارى با فتیله اطمینان پس از نیم ساعت و در آتشبارى با چاشنى الکتریکى پس از 15 دقیقه اقدامات لازم براى از بین بردن خطر چال آتش نگرفته را آغاز نماید.

ماده 170- براى از بین بردن خطرات ناشى از چال آتش نگرفته باید به ترتیب زیر عمل شود :
الف- از نقطه اى به فاصله حداقل 40 سانتیمتر از دهانه چال آتش نگرفته و به موازات آن چال جدیدى حفر و پس از خرجگذارى آن را آتش نمود .
ب“- بارگیرى سنگهایى که در انفجار اخیر فروریخته مى شود باید با حضور استاد کار انجام گیرد تا در صورتى که فشنگهاى منفجر نشده اى باقى مانده به جایگاه موقت نگهدارى مواد تحویل گردد .
ت“- تا خاتمه کلیه عملیات فوق , ورود سایر افرادى که در این مورد وظیفه اى تدارند ممنوع است .
ماده 171- آتشبار نباید چالهاى خرجگذارى شده را رها نموده و قبل از آتشبارى آنها به کار دیگرى مشغول شود.

ماده 172- کلیه چالها ى خرجگذارى شده باید در یک نوبت منفجر شود .

ماده 173- حفر چال جدید در ته چال قبلى ممنوع است .استاد کار موظف است این قبیل چالها را با قطعه چوبى مسدود نماید .

ماده 174- چنانچه هنگاه لق گیرى و خاک بردارى به وجود چال منفجر نشده پى برده شد و یا احتمال چال منفجر نشده وجود داشته باشد باید بلافاصله کار متوقف و کلیه افراد محل را ترک نموده و مرتب به اطلاع مسئولین رسانده شود .

ماده 175- اقدام لازم براى از بین بردن چال منفجر نشده منحصراً با نظارت آتشبار انجام شود .

ماده 176- چنانچه آتشبار نتواند براى از بین بردن چال منفجر نشده اقدام کند لازم است بلافاصله مسئول معدن یا مسئول ایمنى معدن را در جریان امر قرار دهد .

ماده 177- اگر به عللى یک یا چند فشنگ چاشنى گذارى شده مورد استفاده قرار نگیرد , آتشبار موظف است بلافاصله و قبل از آتش کردن چالها , چاشنى این فشنگها را خارج کرده و آنها را به جایگاه موقت نگهدارى مواد منتقل نماید .

ماده 178- در حال چاشنى گذارى در چالها اگر احتمال رعد و برق وجود داشت باید کار را تا قطع کامل رعد و برق تعطیل کرد .

ماده 179- در زمان اتصال چاشنیها به همدیگر تا شعاع 30 مترى از محل نباید از رادیو , وسایل ترانزیستورى و کلیه وسایل پخش امواج الکتریکى استفاده شود .

ماده 180- براى منفجر کردن مواد ناریه به طریقه الکتریکى نباید از سیمهاى بدون روپوش استفاده کرد . استفاده از برق شبکه معدن براى انفجار چاشنى ممنوع است .

ث“- مقررات ویژه معان ذغال سنگ

ماده 181- استفاده از فتیله معمولى و فتیله انفجارى در معادنى که در آنها گاز ذغال یا گرد ذغال سنگ وجود دارد ممنوع است و آتشبارى فقط باید با چاشنى ایمن صورت گیرد . همچنین در این معادن استفاده از چاشنى تأخیرى معمولى در کارگاههاى استخراج ممنوع است .

ماده 182- در معـادن داراى گاز ذغـال یا گرد ذغال سنگ منحصراً باید از دستگاههاى آتش کن مخصوص این معادن استفاده شود .

ماده 183- در موارد زیر آتش کردن چال ممنوع است:

الف - وقتى که غلظت گاز ذغال در محل انفجار از یک درصد بیشتر باشد .
ب - موقعى که خطر سرایت انفجار به محلهاى متروکه و حفریات و شکستگیهایى که در آنها گاز ذغال جمع شده موجود باشد .

ماده 184- کابل هدایت برق براى آتش بارى باید داراى روپوش عایق باشد .

ماده 185- در معدن داراى گاز ذغال منحصراً باید از مواد منفجره مجاز (ضد گاز ذغال) براى آتشبارى در جبهه کارهاى ذغالدار استفاده شود .

ماده 186- میزان مصرف مواد منفجره براى هر چال نباید از مقدارى که کارخانه سازنده تعیین کرده است تجاوز نماید .

ماده 187- در معادن داراى گرد ذغال سنگ قبل آتش کردن چالها باید محوطه اطراف جبهه کار به اندازه کافى آب پاشى شود.

ماده 188- قـبل از خرجگذارى آتشبار باید هواى اطراف جبهه کار را تا شعاع 30 مترى آزمایش نماید تا در صورتیکه عیار گاز از یک درصد تجاوز کند از خرجگذارى خوددارى نموده و مرتب را به مسئول ایمنى معدن اطلاع دهد .

ماده 189- چالها باید پس از خرجگذارى بامواد غیر سوختى و غیر سیلیسى مسدود شوند .

ماده 190- استفاده از مواد منفجره فقط باید بصورت فشنگ باشد .

فصل 7 - باربرى در معادن

الف- باربرى ریلى در راه افقى
ماده 191- راههاى افقى باربرى با راه آهن باید داراى شیب مناسبى باشد که حرکت واگن خودبه خود انجام نگیرد.

ماده 192- حداقل فاصله بین دیواره راهها با بدنه وسیله نقلیه نباید در یک طرف از 20 و در طرف راهرو از 60 سانتیمتر کمتر باشد . در تونلهاى با سطح مقطع کوچک مى توان این فاصله را تا 40 سانتیمتر کاهش داد مشروط بر آنکه در فواصل هر یکصد متر جان پناههایى با ابعاد و ظرفیت حداقل چهار نفر احداث گردد و محل این جان پناهها باید بترتیبى علامتگذارى شود که از دور مشخص باشند .

ماده 193- راههاى باربرى باید تمیز و خالى از قطعات سنگ و سایر موانع دیگر باشد .

ماده 194- سوار شدن روى وسیله نقلیه به استثناى وسیله اى که براى نفر برى کارگران اختصاص دارد ممنوع است .

ماده 195- براى کنترل حرکت واگنها و همچنین متوقف کردن آنها در مواقعى که آنها را به یکدیگر وصل یا از یکدیگر جدا مى کنند باید کفشک ترمز همچنین بستها یا وسایل مناسب دیگر به اندازه کافى تهیه و بکار برده شود .

ماده 196- وسایل اتصال واگنها به یکدیگر باید از نوعى باشد که براى بستن یا باز کردن آنها کارگر مجبور به قرارگرفتن بین دو واگن نباشد .

ماده 197- در جلوى وسیله کشش باید چراغ با نور کافى نصب گردد .

ماده 198- در پشت آخرین واگن هر قطار باید چراغ قرمز نصب شود .

ماده 199- در مواقعى که از لوکوموتیو دیزلى لستفاده مى شود باید لوکوموتیو کاملاً سالم بوده و بدون دود کار کند .

ماده 200- سوار شدن افراد در واگنهاى باربرى , لوکوموتیوها و شاسى هاى مخصوص حمل چوب و غیره ممنوع مى باشد .

ماده 201- نقل . انتقال دستى واگنها در شیب زیاد ممنوع است .

ماده 202- هنگامیـکه نقـل و انتقال واگنها بصورت قطار و بوسیله لوکوموتیو انجام مى پذیرد اتصال واگنها به یکدیگر باید بوسیله زنجیر یا قلاب انجام شود .

ماده 203- واگنها باید متناوباً و به نوبت در تعمیرگاه مربوطه تحت سرویس و روغن کارى و تعمیر قرار گیرند . کارهاى انجام شده باید با ذکر شماره واگن , تاریخ تعمیر و سرویس و نام خانوادگى شخصى که مجرى آن بوده است در دفتر مخصوص ثبت گردد .

ماده 204- متصل و جدانمودن واگنها در حین حرکت قطار ممنوع مى باشد .

ماده 205- سوار شدن کمک راننده لوکوموتیوفقط روى صندلى مخصوص وى که بطور موقت به لبه واگن آخرین قطار نصب مى گردد , مجاز مى باشد .

ماده 206- در مواقعیکه نقل و انتقال واگنها با دست و نیروى انسان انجام مى پذیرد باید روى لبه جلویى واگن چراغ روشن آویزان نمود و در صورتیکه شیب خط آهن بیش از 005/0نباشد فاصله واگنها در حدود 10 متر و چنانچه خط آهن داراى شیب زیاد مى باشد فاصله آنها نباید کنترل از 30 متر باشد .

ماده 207- به منظور بلند کردن و روى ریل قراردادن واگنها و لوکوموتیو هایى که از روى ریل منحرف و یا خارج شده اند لازم است که روى هر لوکوموتیو و همچنین جنب دهانه تونل جک مخصوص این کار وجود داشته باشد .

ماده 208- در موارد زیر استفاده از واگنها ممنوع است :

الف - در صورت عدم روغن کارى و باز بودن جاى روغن , سالم نبودن محور چرخها و یا وجود شکستگى در چرخها .
ب - در صورت سالم نبودن زنجیر و قلاب و دیگر اجزائى که مربوط به اتصال واگنها مى باشد .
پ - در صورت ناقص بودن سپرهاى طرفین واگن ویا ترمز(در واگنهاى ترمزدار).
ت - در صورت مشاهده نقص در سیستم تخلیه در واگنهاى مخصوص که دریچه زیر واگن از طریق لوله باز و بسته مى شود .
ماده 209- خط سیر جرثقیلهاى مراکز بارگیرى در گالریها باید طورى تعیین گردد که جاى کافى براى عبور و مرور افراد باقى بماند و شروع حرکت قطار یاواگن باید توسط بوق ویا سیستم خبرى دیگرى اعلام گردد .

ماده 210- دریچه دهانه بونکرها بجز هنگام بارگیرى باید بسته باشد . ماده 211- براى جلوگیرى از حرکت احتمالى واگن در شیب مى بایست مانعى زیر چرخهاى واگن قرار داده شود .

ماده 212- در بخشى از گالرى که واگن توسط وینچ و یا دست کشیده مى شود واگن باید مجهز به چراغ باشد .

ماده 213- جلو محلهاى واگن برگردان مى بایست توسط کانع ایمن شود تا از ورود دیگر واگنها به محل و خطر برخورد با آن جلوگیرى بعمل آید .

ماده 214- وینچ مى بایست مجهز به ترمز یا وسیله خود بازدارنده باشد و نیروى محرکه تجهیزات آن باید بطور خودکار قطع شود .

ماده 215- در تونلهاى اصلى و میانى تونلهاى معادن ذغال سنگى که از نظر گاز خیزى جزء طبقه 3 یا بالاتر از آن مندرج در جدول ماده 315 این آئین نامه محسوب مى شوند باید لوکوموتیو هاى مجاز براى معادن گازدار مورد استفاده قرار گیرند .

ماده216- در گالریـهـاى پیشـروى که تهـویه آنها توسط ونتیـلاتـورهاى محلى انجام مى گیرد, استفاده از لوکوموتیو هاى دیزلى به شرطى مجاز مى باشد که مقدار گاز متان در جریان هواى خروجى آن گالرى بیش از 5/.درصد نباشد .

ماده 217- خطر ترمز قطار در هنگام باربرى در شیبهاى عمده نباید بیش از 40 متر باشد (از نقطه ترمز تا توقف کامل)

ماده 218- در هنگام شارژ باطرى هاى لوکوموتیو , درب جعبه باطرى ها و همچنین دریچه المنتهاى باطرى باید باز بماند . بستن درب جعبه باطرى لوکوموتیو پس از اتمام تصاعد خروج کامل گاز از المنتهاى باطرى مجاز مى باشد در حال بستن درب جعبه زودتر از یک ساعت پس از اتمام شارژ ممنوع است . قبل از خارج نمودن باطرى از اطاق شارژ باید ایزوله کردن و عایق بندى بین المنتها و بدنه جعبه باطرى مورد کنترل قرار گیرد . زیر شارژ گذاردن باطریهاى معیوب و یا کثیف ممنوع است .

ماده 219- در تونلهایى که به علت وجود گاز و گرد ذغال سنگ خطرناک مى باشند تعمیر لوکوموتیوهاى خازنى (تعمیرات مربوط به وسایل برقى لوکوموتیو ) به عمل تعویض فیوز آن ممنوع مى باشد و فقط در تعمیرگاههاى مربوطه مى توان اقدام به تعمیر آنها نمود .

ماده 220- با در دست داشتن چراغهاى داراى شعله از قبیل چراغهاى بنزینى و یا کاربیتى, ورود به اطاق شارژ ممنوع است .

ماده 221- تجهیزات و لوازم الکتریکى موجود در اطاق شارژ باید ضد انفجار باشند .

ماده 222- براى حفاظت و جلوگیرى از سوختگى ناشى از الکترولیت , در اطاق شارژ همیشه باید محلول و یا پودر خنثى کننده اثر اسید سولفوریک و هیدرات پتاسیم و کلسیم در دسترس قرار داشته باشد .

ماده 223- در هنگام حرکت , لوکوموتیو باید در سر قطار واگنها قرار گیرد . قرار گرفتن لوکوموتیو در انتهاى قطار واگنها فقط در مواقع مانور و جابجا کردن واگنها در سر دوراهیها و هنگام تخلیه بار , در فاصله 300 متر و با سرعت کمتر از 2 متر در ثانیه مجاز است .

ماده 224- استفاده از لوکوموتیو در موارد زیر ممنوع است:

الف - نقص داشتن و یا عدم وجود سپرهاى جلو یا عقب
ب - ناقص بودن زنجیر و قلاب اتصال
پ - نامرتب بودن ترمزها
ت - عـدم وجود ماسه دان و یا فقـدان ماسه درآن (این مورد در لوکوموتیو هاى کمتر از 2 تنى مطرح نمى باشد ).
ث - خرابى و یا عدم نور کافى چراغ لوکوموتیو
ج - خرابى دستگاه علائم خبرى(بوق,زنگ و غیره).
چ - مشاهده نقص در وسایل ضد انفجار لوکوموتیو (در تونلهاى خطرناک از نظر وجود گاز).
ح - عدم وجود جک همراه لوکوموتیو.
خ - مشاهده نقص در لوازم برقى (مربوط به لوکوموتیوهاى برقى).

ماده 225- پائین پریدن رانندن و واگذارى رانندگى لوکوموتیو در حال حرکت به دیگرى ممنوع است .

ماده 226- اشخاصى مى توانند بعنوان راننده لوکوموتیو انتخاب گردند که تعلیم و آموزش مربوطه را دیده و پس از امتحان به اخذ گواهى و مجوز از سازمان ذیصلاح نایل آمده باشند .

ماده 227- قبـل از آنکه واگن خارج شده از خط را بلند کرده و روى خط قرار دهند باید در مورد جلوگیرى از حرکت فورى آن پیش بینى لازم بعمل آید

ب- باربرى بوسیله نقاله ها

ماده 228- در مـواردى که باربرى داخل معدن به وسیله ناو زنجیرى یا نوار نقاله انجام مى گیرد باید نکات زیر رعایت گردد:

الف - راه اندازى دستگاه تنها باید به وسیله متصدى مربوطه انجام شود .
ب - به مقدار کافى ومتناسب با طول دستگاه وسایلى تعبیه شود که در موارد اضطرارى بتوان در هر لحظه دستگاه را متوقف ساخت .
پ - پس از خاتمه کار باربرى موتور آنها باید متوقف شود .
ت - در محل تقاطع این گونه وسایل نقلیه با راههاى دیگر راه جداگانه اى براى عبور افراد وجود داشته باشد.

ماده 229- در گالریهایى که به نقاله تسمه اى (قابل احتراق) مجهز گردیده اند , در انتها و سر نقاله (از طرف ورود جریان هوا , در فاصله 5-3 مترى) در محل کلید و لوازم الکتریکى و سراسر طول نقاله در فواصل هر 100 متر باید تعداد دو عدد کپسول آتش نشانى و یک جعبع محتوى ماسه نصب نمایند . گنجایش جعبه ماسه نباید کمتر از 20 دسیمتر مکعب باشد.

ماده 230- در محل تقاطع گالریها باید پلهاى کوچکى جهت عبور و مرور افراد از روى نقاله ساخته شود .

ماده 231- گالریهایى که در آنها نقاله تسمه اى مونتاژ و مورد بهره بردارى قرار دارد , هر پست باید از ذغال سنگ و سنگهاى ریخته شده در اطراف نقاله تمیز گردد .

ماده 232- نظافت نفاله ها و روغنکارى قسمتهاى متحرک آن در هنگام کار ممنوع است .

ماده 233- سوار شدن افراد بر روى تسمه نقاله اى که براى رفت و آمد افراد به سیستمهاى ویژه مجهز نشده و مورد تأیید مسئول ایمنى معدن نباشد ممنوع است .

ماده 234- نقاله هاى تسمه اى باید به دستگاه و یا وسیله اى که مانع خروج تسمه از مسیر خود بشود مجهز باشند

ماده 235- در هر پست باید حداقل یک بار طرز کار قرقره هاى نقاله توسط مسئول مربوطه مورد بازدید و کنترل قرار گیرد .

ماده 236- امکان روشن کردن و متوقف نمودن نقاله از هر نقطه باید پیش بینى شده باشد .

ماده 237- موتور و سر نقاله ها باید محصور و از محیط اطراف مجزا باشند .

پ- باربرى ریلى در راه مورب

ماده 238- باربرى با واگن در راه مورب باید حتماً بوسیله کابل انجام شود .چرخ چاه دستگاه باربرى باید به طور محکم و در محل مناسب در بالاى راه مورب نصب شده باشد . ماده 239- در راه مورب در صورت خروج واگن از خط باید پس از حصول اطمینان از بسته بودن ترمز چرخ چاه واگن را از بالا وارد راه مورب کرده و به کمک چرخ چاه دوباره روى خط قرار داد . شروع مجدد کار باید پس از اطمینان از این که افراد در محلهاى امنى قرار گرفته اند انجام گیرد . ماده 240- چرخ چاه باید داراى ترمزى باشد که در حال توقف بسته بماند و متصدى آن نباید به هیچ عنوان بدون اینکه چرخ چاه را از منبع انرژى مجزا کرده باشد محل خدمت را ترک نماید . ماده 241- پذیرگاه بالائى راه مورب باید داراى نرده مناسبى باشد که مانع از خرکت خودبه خود واگنها به راه مورب گردد. باز کردن نرده باید بعد از حصول اطمینان از این که واگنها به کابل بسته شده انجام گیرد . ماده 242- بین پذیرگاهها باید وسیله تبادل علائم موجود باشد .

ماده 243- در گالریهاى شیب دار هنگام کار دستگاههاى باربرى(مانند جرثقیل و غیره)نزدیک شدن افراد متفرقه اى که در کار دستگاهها دخالتى ندارند به محوطه اى که در آن جا واگنها از سیم بکسل و یا زنجیر جدا و تخلیه مى گردند ممنوع است و به این منظور باید در محل فوق الذکر تابلوى مخصوص نصب نمایند .

ماده 244- براى واگنها و شاسیهایى که ناچار به توقف در سطح شیب دار گالرى مى باشند پیش بینى موانع ایمنى و اتصال مستحکم آنها به سیم بکسل الزامى است .

ماده 245- حمل مواد معدنى در معادن بوسیله سطل دستى و کوله بار و امثال آن ممنوع است .

ت- باربرى در چاه

ماده 246- دهانه چاه باید در تمام ساعات کار به قدر کافى روشن و داراى نرده مجهز به درهاى مناسب باشد .

ماده 247- اگر عمق چاه به اندازه اى باشد که ارتباط مستقیم بین متصدیان پذیرگاههاى مختلف چـاه به وسیـله

صداى افراد به طور واضح برقرار نشود باید این ارتباط بوسیله علائم زنگدار برقرار گردد . تبصره: در چاههایى که از وسایل حمل و نقل براى رفت و آمد کارگران استفاده مى شود علاوه بر علائم ارتباطى زنگ دار باید بین متصدیان تمام پذیرگاهها و متصدى چرخ چاه ارتباط تلفنى نیز برقرار باشد .

ماده 248- تمام قسمتهاى مربوط به دستگاه باربرى در چاه از قبیل کابل , ماشینها , ترمزها و پاراشوتها باید همه روزه بازرسى شوند و هر هفته یک مرتبه دستگاههاى ایمنى مربوطه (پاراشوت, ترمز) آزمایش گردند و همچنین هر ماه یک مرتبه قسمتهاى حساس از قبیل اتصالیها و قرقره ها از وجود روغن اضافى پاک شوند .

ماده 249- چرخ چاه باید مجهز به عمق نمایى باشد که حین عبور وسیله حمل و نقل از طبقات مختلف معدن زنگ اخبارى را به صدا در آورد .

ماده 250- عمق نما باید هر بار که براى عمقهاى مختلف میزان مى شود آزمایش گردد .

ماده 251- کلیه وسایل باربرى چاه ها باید بوسیله مسئول مربوطه هر هفته بازدیدو نتیجه در دفتر مخصوص ثبت گردددر صورت مشاهده نقص باید مرات بصورت کتبى به مسئول ایمنى و مسئول معدن گزارش شود تا نسبت به رفع آن اقدام گردد .

ماده 252- سرعت حرکت وسیله حمل و نقل هنگام حمل مسافر نباید از 8 متر در ثانیه تجاوزکند .

ماده 253- در چاههایى که از چرخ چاه کلاجدار استفاده مى شود هر موتور باید داراى ضامنى باشد که باز کردن ترمز و آزاد کردن کلاج به طور همزمان امکان نداشته باشد .

ث- بالابرها

ماده 254- بالابرهاى دائم باید داراى ویژگیهاى زیر باشند :

الف - هدایت شده باشند.
ب“- سقوط اشیاء از داخل آنها ممکن نباشد .
ت“- با در داخل آنها بى حرکت بماند.

ماده 255- بالابرهاى مخصوص حمل اشخاص باید داراى سر پنا ه و پاراشوت بوده و به علاوه دستگاه محرکه آنها مجهز به تنظیم کننده سرعت باشد . پلاک نشان دهنده ظرفیت سرنشینهاى این وسایل باید بطور آشکار در محل متناسبى نصب گردد. ظرفیت مذکور باید حداکثر برابر با یک سوم ظرفیت بارى باشد که با این وسایل مى توان حمل کرد.

تبصره: در بالابر هاى جدید بشرط رعایت مسائل ایمنى به تضمین سازنده وجود پاراشوت الزامى نیست .

ماده 256- ماشینهاى چرخ چاه باید داراى ترمزى باشد که در صورت لزوم بتواند کابل را بیحرکت کند و چرخ چاه دستى باید مجهز به وسیله اى باشد که آن را از گردش در جهت مخالف باز دارد ضمناً در ماشینهاى حمل اشخاص در صورت امکان جداکردن چرخ چاه از موتور , داشتن ضامن ویژه اى بمنظور جلوگیرى از بروز هرگونه خطر الزامى است .

ماده 257- ماشینهاى چرخ چاه باید به دو دستگاه ترمز جداگانه شامل ترمز عادى و ترمز ایمنى که هر یک بطور مستقل قادر به توقف ماشین باشد مجهز گردند. کفشک این ترمزها ممکن اسن مشترک باشد ولى وسایل فرمان آنها باید کاملاً مجزا و در دسترس متصدى ماشین قرار گرفته باشد همچنین باید حداقل یکى از ترمزها از نوع وزنه اى بوده تا در صورت قطع نیروى محرکه حداقل یکى از این دو ترمز چرخ چاه را متوقف کند .

ماده 258- در ماشینهایى که داراى جعبه دندده مى باشد باید با یکى از ترمز ها بتوان مستقیماً چرخ چاه را متوقف کرد .

ماده 259- ترمز ایمنى باید به نحوى باشد که در هر یک از موارد زیر بطور خودکار وارد عمل گردد:

الف - هرگاه اتاقک بالابر از چاه خارج و به قرقره ها نزدیک شود.
ب - هرگاه سرعت حرکت در نزدیکى پذیرگاه مقصد از 5/1 متر در ثانیه کمتر نشود .

ماده 260- باید وسیله اى وجود داشته باشد که همزمان با بکار افتادن ترمز ایمنى , نیروى محرکه ماشین را به طور خودکار قطع کند .

ماده 261- بالابرهاى دائمى که براى حمل اشخاص هم بکار برده مى شوند بهتر است مجهز به وسیله نشان دهنده موقعیت اتاقک بالابر در چاه بوده و به علاوه باید بتواند با علامت صدا دار نزدیک شدن آنرا به پذیرگاه اعلام کند .
ماده 262- ماشینهایى که سرعت حرکت آنها از شش متر در ثانیه بیشتر است باید به وسایل زیر نیز مجهز باشند :

الف - وسیله اى که ترمزها را به نرمى وارد عمل کند .
ب - وسیله محدود کننده سرعت در حدى که معمولاً عمل مى کند .
پ - دستگاه ثبت کننده سرعت .

ماده 263- هنگام حمل اشخاص باید علائم مخصوصى در پذیرگاهها روشن شود و به طور واضح حمل مسافر را اعلام نماید .

ث“- کابل ها(سیم بکسل ها)

ماده 264- جنس کابل باید متناسب با شرایط محیط کار انتخاب شود و در مقابل عواملى از قبیل اسید و غیره مقاوم باشد .

ماده 265- هنگام تحویل گرفتن هر کابل نو باید قطعه اى از آنرا (بطول 4 متر) براى آزمایشهاى مقایسه اى در محلى خشک نگهدارى نمود .

ماده 266- میزان مقاومت کابل نو (در مقابل پاره شدن ) را هنگام تحویل گرفتن باید از طریق آزمایش خود کابل و یا آزمایش تمام عنصرهاى آن و در ضمن میزان افزایش طول کابل را قبل از پاره شدن تعیین نمود و در هر حال باید هر یک از عنصر هاى کابل از حیث کشش , خمش و پیچش نیز آزمایش شود .

ماده 267- کابلهایى که علاوه بر بارکشى براى حمل اشخاص نیز بکار برده مى شوند باید در سال اول کار هر سه ماه یکبار و در سال بعد هر دو ماه یکبار به اندازه 2 متر از پائین آن بریده و آزمایش شود .

ماده 268- ضریـب اطمینان کابل باید حداقل 6 باشد یعنى میزان بار مفید و بار مرده و کل وسیله باربرى نباید از یک ششم مقاومت کابل تجاوز کند در صورت افزایش عمق چاه از 500 متر براى هر یکصد متر اضافى مى توان یکدهم از این ضریب را کسر کرد و در هر حال وزن مذکور نباید از یک پنجم مقاومت کل کابل تجاوز کند . تبصره: بالابر هاى مالشى (نوع کپ) از شمول این ماده مستثنى مى گردد به طورى که ضریب اطمینان این تجهیزات باید براى عمق کمتر از 500 متر 7 و براى عمق بیشتر از 500 متر 6 در نظر گرفته مى شود .

ماده 269- مدت استفاده از کابل بالابر هاى مخصوص حمل اشخاص نباید از دو سال تجاوز کند .

ماده 270- قبل از بکار گیرى کابل نو براى حمل افراد لازم است آزمایشهاى ایمنى مطابق دستورالعمل هاى سازنده انجام گیرد , بستها و اتصالیهاى مربوط به کابلها باید داراى مقاومت کافى و مورد نیاز این گونه وسایل بوده و ضریب اطمینان آنها از ضریب اطمینان کابل کمتر نباشد . مدت بکارگیرى آنها نباید از 10 سال تجاوز کند .

ماده 271- کلیـه بازرسیها و آزمایشـهاى کابل و وسایل باربرى مربوطه باید توسط اشخاص و سازمانهاى صلاحیتدار و با روشهاى فنى معتبر انجام گیرد .

ماده 272- هر گاه پس از هر آزمایش مشاهده شود که تقلیل قابل ملاحظه اى در مقاومت کابل حاصل شده و یه بیش از 10 درصد عنصرهاى مشهود آن در طول سه گام پاره شده و یا تغییر محسوسى در شکل ظاهرى کابل از نظر خوردگى یا سائیدگى یا تقلیل قطر و یا باز شدن پیچش آن حاصل شده باشد , آن کابل باید تعویض گردد.

ماده 273- در هر معدن که باربرى از طریق چاه با وسایل بالابر انجام مى گیرد بهره بردار موظف است دفترى براى ثبت موارد زیر در سر معدن اختصاص دهد:

الف - نام و نشانى کارخانه سازنده کابل و وسایل مربوطه .
ب - مشخصات کابل , نوع سیمهاى بکار برده شده و ساختمان آن و نتیجه آزمایشات انجام شدهدرباره کابل نو و محاسبه مقاومت کل کابل و همچنین نتیجه آزمایشهایى که برطبق مقررات مربوطه انجام مى شود.
پ - تاریخ شروع استفده از کابل و نوع باربرى آن .
ت - وزن مرده کلیه وسایلى که کابل متحمل مى شود به انضمام وزن خود کابل و همچنین حداکثر وزن بارى که حمل مى شود .
ث - تاریخ و نوع تعمیرات و تاریخ سر و ته کردن کابل .
ج - تاریخ و علت خارج کردن کابل از سرویس .
چ - مقدار عملکرد کابل در حرکت به سمت پائین و در حرکت به سمت بالا و میزان تن کیلومتر انجام شده.

ماده 274- جابجائى اجسام بلند از طریق بستن این اجسام به یک رشته طناب , کابل یا زنجیر به دلیل خطر لغزش ممنوع است .

ماده 275- دانستن وزن صحیح با جهت انتخاب زنجیر , کابل یا طناب مناسب ضرورى است .

ماده 276- براى کوتاه کردن زنجیر و سیم بکسلها نباید آنها را گره زد و همچنین بارهاى لبه تیز ساخته شده از مواد سخت را باید قبل از تماس با حلقه هاى زنجیر و یا سیم بکسل با حفاظهایى پوشاند .

ماده 277- هیچ گاه نبایستى جرثقیل در فضا به صورت آزاد رها شود . راننده جرثقیل مادام که بار در هوا معلق است نباید محل کار خود را ترک نماید .

فصل 8 - تهویه

الف- هواى معدن
ماده 278- تمام قسمتهاى درونى معدن غیر از قسمتهایى که مسدود گردیده , باید بوسیله گردش منظم هواى سالم تهویه شود به طوریکه جریان هوا محسوس باشد . هواى معدن باید از نظر گرما و رطوبت قابل تحمل بوده و همواره مقدار گرد وغبار و گازهاى مضر آن کمتر یا برابر حد مجاز باشد.

ماده 279- کارکردن در محلهایى که هواى آن کمتر از 19% اکسیژن داشته و یا تشعشع مواد رادیواکتیو آن از 300 میکروکورى در لیتر تجاوز نماید و یا میزان گازهاى مضر آن از حد مجاز زیادتر باشد ممنوع است .

ماده 280- میزان گازهاى مضر در هواى معدن نباید از مقادیر حدود تماس شغلى عوامل بیمار زا مصوب وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکى زیر تجاوز کند .

 
   

تماس کوتاه مدت
   

متوسط سنجش زمانى

 
   

stel
   

twa

1- منواکسید کربن(co)
   

200ppm
   

35ppm

2- گاز سولفور هیدروژن(sh2)
   

15ppm
   

10ppm

3- گاز دى کسید گوگرد(so2)
   

5ppm
   

2ppm

4- گاز دى اکسید کربن (co2)
   

30000ppm
   

5000ppm

5- گازهاى اکسید ازت (no2)
   

50ppm
   

1ppm

6- گاز هیدروژن h2 نیم درصد
   

 
   

 

7- گاز ازتn2 79 درصد
   

 
   

 


تبصره1: میزان گاز دى اکسید کربن در مکان هاى متروکه و درحال تعمیر تا حد دودرصد مجاز است.

تبصره2: میزان مجاز گاز ذغال براساس مقادیر ذکرشده در بخش مربوطه تعیین شده است(ماده 304 بند پ فصل هفتم)

ماده 281- اندازه گیرى هایى که توسط مسئولین مربوطه از مشخصات هواى معدن به عمل مى آید باید با درج تاریخ و ساعت دردفتر مخصوصى که نزد سرپرست معدن یا مسئول ایمنى معدن حفظ مى شود ثبت گردد. این دفتر تا شش ماه پس ازپر شدن نیز حفظ شود.

ماده 282- مسئولین اندازه گیرى فواصل زمانى اندازه گیرى و دستگاه هاى مناسب براى اندازه گیرى مشخصات هواى معدن باتوجه به انواع گازهاى متصاعده باید توسط سرپرست معدن یا مسئول ایمنى معدن تعیین و دردفتر مخصوص تهویه ثبت شود.

ماده 283- اندازه گیرى مشخصات هواى معدن علاوه بر ثبت در دفتر مخصوص تهویه لازم است هربار روى تابلوهایى که به این منظور اختصاص داده شده و درمحل ورودى معدن و یا پذیرگاه هاى طبقات و یا محل هاى اندازه گیرى نصب مى گردد ثبت شود.

ماده 284- درصورت افزایش درجه حرارت جبهه کار ازمیزان استاندارد(به مدت طولانى) متناسب با مقدار افزایش درجه حرارت مى بایست ساعت کار عادى را براساس آئین نامه کارهاى سخت و زیان آور مصوب شوراى عالى حفاظت فنى و با اطلاع سرپرست معدن کاهش داد.

ماده 285- دستگاه هاى گازسنج و اندازه گیرى مشخصات هوا باید به طور متناوب طبق دستورالعمل کارخانه سازنده یا دستورالعملى که به تأیید مسئول ایمنى معدن و مسئول معدن رسیده است توسط افراد آموزش دیده مورد بازدید و کنترل قرار گیرد.

ماده 286- اندازه گیرى مواد زیان آور در معادن(گردو غبار و گازهاى مضر) شامل تعیین وسایل مورد نیاز و روش اندازه گیرى جهت تعیین حد آستانه مجاز(8 ساعته) مى بایست انجام پذیرد.

تبصره: تعیین مقدار مجاز لحظه اى مى بایست در زمان هاى معین توسط مسئولین ذیربط در معدن انجام شود.

ب- تهویه
ماده 287- درهر معدن زیرزمینى باید با برقرارى جریان تهویه مناسب مشخصات هواى معدن در قسمت هاى مختلف در شرایط مجاز نگهدارى شود.

ماده 288- هرمعدن زیرزمینى باید داراى نقشه تهویه که به تأیید سرپرست معدن یا مسئول فنى و مسئول ایمنى معدن رسیده باشد. محاسبات و نقشه تهویه باید حداقل هر شش ماه یکبار و همچنین هنگام تغییر در شبکه حفاریهاى معدن تجدید شود. در نقشه تهویه لازم است شبکه معدن مشخصات مسیرهاى تهویه مشخصات بادبزنهاى اصلى و فرعى جهت هاى جریان هوا مقدار هوا محلهاى درب ها و پنجره ها و سایر خصوصیات تهویه نشان داده شود. نسخه هایى از نقشه تهویه و همچنین نقشه رفع سوانح باید نزد سرپرست معدن مسئول ایمنى مسئول نجات مسئول تهویه و سایر مسئولین مربوطه موجود بوده و به علاوه در دفتر معدن نصب شده باشد.

ماده 289- در معادنى که تعداد کارگران زیرزمینى آن درهرنوبت کار از 100 نفر تجاوز کند و همچنین درکلیه معادن ذغال سنگ و معادنى که احتمال وجود گازهاى مضر و خطرناک در آنها مى رود مسئولیت امر تهویه معدن باید برعهده یک فرد صلاحیت دار گذاشته شود.

ماده 290- راهروهاى مخصوص گردش هوا باید مرتباً بازدید شده و همیشه تمیز و بدون مانع بوده و درصورت ریزش فوراً تعمیر شود.

ماده 291- درمواقعى که تهویه معدن به طور طبیعى انجام مى شود باید درفصولى که جهت جریان هوا تغییر مى کند ترتیبى داده شود که از اختلال در تهویه معدن جلوگیرى شود.

ماده 292- در مواردیکه تهویه طبیعى کافى نباشد باید از وسایل تهویه مصنوعى استفاده شود. گردش هوایى که توسط این وسایل ایجاد مى شود تاآنجا که ممکن است باید با گردش طبیعى هوا مطابقت داشته باشد.

ماده 293- بادبزنهاى اصلى تهویه باید در محفظه غیرقابل اشتعالى نصب شود و در محل مناسبى مجاور دهانه چاه یا دهانه تونل قرار گیرد و در مواقع لزوم تعویض جهت جریان هوا امکانپذیر باشد.

ماده 294- بادبزنها باید هرهفته به وسیله مسئول مربوطه بازدید شود.

ماده 295- بادبزنهاى اصلى معدن باید داراى دستگاه تعیین اختلاف فشار بوده و همچنین مجهز به وسیله اى باشد که توقف بادبزنها را اعلام نماید.

ماده 296- درطرح تهویه باید کوشش شود که درهاى تهویه کمترى به کار رود.

ماده 297- دیوارى که براى نصب تهویه ساخته مى شود باید از اطراف در داخل سنگ هاى تونل فرورفته و کاملاً محکم و نفوذناپذیر باشد. محل عبور افراد باید از محل عبور وسایل نقلیه مجزا گردد. بلندترین نقطه وسیله نقلیه تا بالاى چارچوب در باید حداقل 50 سانتینتر و از پهلوها حداقل 25 سانتیمتر فاصله داشته باشد.

ماده 298- استفاده از پرده هاى پارچه اى ازقبیل برزنتو غیره به جاى درهاى تهویه ممنوع است.

ماده 299- حتى المقدور 2 درب براى راهروهایى که به نصب درب تهویه نیاز دارند و 2 یا 3 درب براى راهروهاى پرعبور و مرور باید کار گذاشته شود. فاصله نصب درب هاى متوالى از یکدیگر در راهروهاى باربرى باید از طول یک قطار واگن بزرگتر و در سایر راهروها حداقل 5 متر باشد. همواره باید به هنگام عبور و مرور حداقل یکى از درهاى متوالى را بسته نگه داشت.

ماده 300- چنانچه راهروهاى ورودى و خروجى اصلى تهویه نزدیک به هم باشند دیوارها و درهاى بین آن دو باید طورى ساخته شوند که در مواقع انفجار یا آتش سوزى به آسانى خراب نشوند.

ماده 301- راههاى متروکه باید به ترتیبى مسدود شوند که کارگران نتوانند از آنها عبور نمایند و درعین حال خللى در تهویه هوا به وجود نیاورند.

ماده 302- هنگامیکه درجریان تهویه عادى قسمتى از معدن خللى حاصل شود و مدت آن بیش از 30 دقیقه به طول انجامد کار درآن قسمت باید تا برقرارى مجدد تهویه تعطیل گردد.

ماده 303- هرگونه تغییر در سیستم تهویه معدن باید فقط به دستور مسئول مربوطه انجام شود.

ماده 304- تعمیرات و تغییر کلى در دستگاه تهویه معدن باید هنگامى صورت گیرد که کلیه کارکنان معدن به استثناى کارکنانى که انجام تعمیرات به عهده آنها است ازدرون معدن خارج شده باشند.

ماده 305- اگر وقفه اى در کار بادبزن ها ایجاد شود باید فوراً مسئول ایمنى و مسئول معدن را مطلع نمود تا اقدامات لازم را براى حفظ نفرات به عمل آورند و درصورت لزوم معدن یا قسمتهایى را که تهویه آن دچار اشکال شده است از کارگران تخلیه نمایند. شروع مجدد کار باید بااجازه مسئول ایمنى و مسئول معدن باشد.

ماده 306- در روزهاى بعد از تعطیل و یا پس از هرگونه وقفه طولانى که در کار بادبزنهاى اصلى معدن به وجود آید مسئول ایمنى و مسئول معدن باید پس از حصول اطمینان از تهویه کافى به کارگران اجازه ورود به معدن را بدهند.

ماده 307- رساندن جریان هواى تازه به جبهه کارها از مسیرى که در آن ریزش یا تخریب اتفاق افتاده و هوا آلوده شده ممنوع است.

تبصره: رساندن جریان هواى تازه براى کارهاى موقت جهت رفع سوانح و تخریب کارگاه ها از این قاعده مستثنى مى باشد.

ماده 308- حداقل سرعت مجاز هوا 25/0 متربرثانیه است و حداکثر سرعت مجاز در قسمت هاى مختلف معدن به شرح زیر مى باشد.

1
   

چاه تهویه(بدون تجهیزات)
   

سرعت دلخواه

2
   

کانال تهویه و چاه تهویه بزرگ(با تجهیزات)
   

15 متربرثانیه

3
   

چاه باربرى
   

10 متربرثانیه

4
   

چاه نفررو و تونل میان بر و چاه مورب
   

8 متربرثانیه

5
   

براى حفریات معدنى دیگر که در امتداد ذغال سنگ و یا سنگ حفر شده باشد.
   

6 متربرثانیه

6
   

کارگاه استخراج
   

4 متربرثانیه


ماده 309- در محاسبات تهویه همواره حداکثر هواى موردنیاز براى هر جبهه کار و براى کل معدن و درنوبت کارى که حداکثر تعداد کارگران مشغول به کار هستند منظور مى شود.

تبصره: هواى مورد نیاز براى هرفرد حداقل 6 مترمکعب در دقیقه است

ماده 310- نصب تور سیمى در مقابل پروانه بادبزن الزامى است و به کار انداختن بادبزن بدون حفاظ ممنوع است.

ماده 311- بادبزنهاى موضعى باید به طریقى نصب شوند که هواى تازه را به جبهه کار برسانند. ظرفیت هوادهى بادبزن محلى نباید از 70 درصد هوایى که از طریق تهویه عمومى معدن به محل نصب آن مى رسد بیشتر باشد. هرگاه چند بادبزن محلى به صورت موازى در یک محل نصب شده باشند جمع هوادهى مجموع بادبزنها باید حداکثر 70 درصد مقدار هوایى باشد که ازطریق تهویه عمومى به محل نصب بادبزنها مى رسد.

ماده 312- حداکثر فاصله دهانه لوله تهویه تا جبهه کار باید در معادن فاقد گاز 12 متر و در معادن گازدار 8 متر باشد.

ماده 313- ایستگاه هاى اندازه گیرى مقدار هوا مى بایست در محلهاى اصلى ورودى خروجى و در قسمت هایى که مسیر آن مستقیم و کیفیت لارده گذارى آن خوب است ایجاد گردد و همچنین در محلهاى مذکور باید تابلویى که بتوان حداقل موضوعات زیر را یادداشت نمود نصب گردد. تاریخ و ساعت اندازه گیرى سطح مقطع عرضى گذر هوا مقدار واقعى و محاسبه اى هوا و سرعت جریان هوا.

پ- مقررات ویژه معادن گازدار و گرد ذغالدار
ماده 314- هرگاه درمعدنى حتى یک بار و در یک نقطه از آن گاز مشاهده گردد و یا امکان نشت گاز ذغال وجود داشته باشد آن معدن جزو معادن گازخیز شمرده مى شود. در این گونه معادن و معادن داراى گرد ذغال سنگ علاوه بر لازم الاجرا بودن کلیه موارد مربوط به قسمت هاى الف و ب موارد بند پ لازم الاجرا مى باشد.

ماده 315- معادن گازدار برحسب مقدار گاز متان به چهار طبقه تقسیم مى گردند که در جدول زیر نشان داده شده است.

مقدار گاز متان به ازاء یک تن تولید روزانه به مترمکعب
   

نوع طبقه بندى

مترمکعب برتن
   

تا 5
   

طبقه یک

مترمکعب برتن
   

10 – 5
   

طبقه دو

مترمکعب برتن
   

15- 10
   

طبقه سه

بیشتر از 15 متر مکعب
   

طبقه چهار


ماده 316- حد مجاز گاز ذغال در قسمت هاى مختلف معدن به شرح زیر مى باشد:
الف - در مسیر هواى برگشتى از هر جبهه کار کمتراز 1 درصد.
ب - در مسیر هواى خروجى از شبکه معدن کمتر از 75/0 درصد.
پ - در مسیر هواى تازه براى تهویه هر جبهه کار کمتر از 5/0 درصد.
ت – در محلهاى تعمیراتى متروکه و ریزشى و در مدت کوتاه کمتر از 2 درصد.
ماده 317- در معادن گازدار و گرد ذغالدار تهویه به طریق طبیعى مجاز نیست.

ماده 318- تمام تکنسین ها و سرکارگران معدن باید آموزش هاى لازم را براى اندازه گیرى گاز دیده باشند. کارگران نیز باید بانحوه اندازه گیرى گاز متان و دى اکسیدکربن آشنا بوده و به خوبى ازخطرات این گازها آگاهى داشته باشند.

ماده 319- تکنسین هاى گروه تهویه و مسئولان اندازه گیرى گاز موظف هستند قبل از شروع هر نوبت کارى در محل حاضر شده و کارگاه ها و محل هاى مشکوک را بازدید نموده و عیار گاز ذغال را به وسیله دستگاه گاز ذغال سنج اندازه گیرى نمایند.

تبصره: درصورت بالابودن عیار گاز ذغال از حد مجاز مربوطه باید از ورود کارگران به آن محل جلوگیرى کرده و تحت نظر مسئول مربوطه نسبت به افزایش میزان تهویه به منظور پایین آوردن عیار گاز ذغال تا حد مجاز اقدام نمود.

ماده 320- محلها و فواصل زمانى اندازه گیرى گاز توسط سرپرست معدن یا مسئول ایمنى تعیین مى شود. درهرحال حداقل تعداد دفعات اندازه گیرى گاز در محلهاى فاقد گازسنج اتوماتیک ثابت باید به قرار زیر باشد:

الف - هواى برگشتى از هر جبهه کار فعال در معادن طبقه 1 و 2 دوبار درهرنوبتکارى و در معادن طبقه 3 و 4 و معادن خطرناک ازنظر پرتاب ناگهانى سه بار در هرنوبت کارى(موضوع جدول ماده 315 همین فصل)
ب - هواى برگشتى ازهر جبهه کار غیرفعال یک بار در روز.
پ - در جایگاه ماشین آلات (مثل وینچ و غیره) یک بار در روز.
ت – هواى خروجى یک بار در روز.

ماده 321- علاوه بر اندازه گیرى هاى منظم جارى تمام کارکنان نظارت فنى (مسئولین ایمنى مهندسین و تکنسین ها) موظف هستند هنگام بازدید از جبهه کارها غلظت گاز را اندازه گیرى نمایند.

ماده 322- بعد از هر توقف بادبزن و نیز پس از رفع اشکال در امر تهویه و عادى شدن آن عیار گاز درنزدیکى و در فاصله حداقل 20 مترى دستگاه هاى الکتریکى اندازه گیرى شده و درصورت مجازبودن راه اندازى شوند.

ماده 323- اگر عیار گاز در محلى بیش از حد مجاز باشد باید بلافاصله جریان برق را قطع کار را تعطیل و کارگران را از محل خارج کرد. شروع مجدد کار پس از انجام تهویه کافى و رسیدن عیار گاز به حد مجاز امکان پذیر است.

ماده 324- آتشبارى در شرایطى که عیار گاز بیش از 1 درصد مى باشد ممنوع است.

ماده 325- در معادن داراى گاز ذغال و گردوغبار خطرناک انجام هرنوع عملى که ایجاد جرقه یا شعله نماید ممنوع است و کلیه تجهیزات و دستگاه ها باید ضر جرقه باشند.

ماده 326- قطع سیستم تهویه یا خاموش کردن بادبزنهاى اصلى یا تعویض سیستم کار آنها به استثنا موارد اجتناب ناپذیر و سوانح فقط به دستور کتبى مسئول یا سرپرست معدن و اطلاع مسئول ایمنى انجام گیرد.

ماده 327- قسمتهایى که بهره بردارى آنها به پایان رسیده یا موقتاً تعطیل شده و یا مورد استفاده قرار نمى گیرند نیز باید مانند سایر قسمت ها به خوبى تهویه شوند و یا به وسیله مصالح مناسب به طور مناسب به طور نفوذناپذیر کاملاً مسدود گردند.

ماده 328- تهویه موضعى به وسیله لوله تهویه منشعب در معادن طبقه 3 و 4(موضوع جدول ماده 315 همین فصل) و معادن خطرناک ازنظر پرتاب ناگهانى گاز ممنوع است.

ماده 329- در معادن گازخیز چنانچه رساندن عیار گاز به حد مجاز با دستگاه هاى تهویه دشوار باشد باید قبل از استخراج عمل تخلیه گاز (دگازاژ) از لایه موردنظر و لایه هاى مجاور به عمل آید.

ماده 330- در معادنى که احتمال خودسوزى دارند باید حداقل یک بار در هر نوبت کارى عیار دى اکسید کربن در جبهه کارها اندازه گیرى شوند.

ماده 331- در معادن داراى گردوغبار زیان آور و خطرناک براى هر جبهه کار باید براى برطرف نمودن گردو غبار مقدار هواى اضافى درنظر گرفته شود.

ماده 332- ذغال سنگ هایى که هنگام استخراج گرد تولید مى نمایند باید به اندازه کافى با آب مرطوب شوند و هنگام استخراج و در محل هاى بارگیرى به واگن نیز باید آب پاشیده شود.

ماده 333- در جبهه کارها و مناطقى که در آنها خطر انفجار گرد ذغال سنگ وجود دارد باید مرتباً گرد ذغال سنگ موجود روى سقف و زمین و دیوارها و وسایل نگهدارى را جمع آورى و خارج نمود و به منظور پیشگیرى از بروز انفجار مقدار مواد سوزا در گردوخاک انباشته نباید از 30 درصد بیشتر باشد. به علاوه روى سطوح باید آب آهک یا خاک نرم و یا مواد دیگر پاشیده شود.

ماده 334- در معادنى که درآنها خاک پاشى معمول است باید ویژگیهاى محل و تاریخ خاک پاشى و نمونه بردارى از مخلوط خاک و گرد ذغال سنگ موجود در محل و همچنین نتایج آزمایش هاى مربوطه به قابلیت اشتعال نمونه گرفته شده دردفتر مخصوصى ثبت شود.

ماده 335- چنانچه میزان مواد سوختى در نمونه گرفته شده از 30 درصد تجاوز نماید باید بلافاصله با خاک پاشى مجدد عیار آن پایین آورده شود.

ماده 336- در محلهاى حساس معدن ازقبیل درب هاى تهویه پمپ ها تأسیسات اصلى برق و محلهاى بارگیرى ذغال سنگ باید حداقل نیم تن خاک مخصوص خاک پاشى به عنوان ذخیره نگهدارى شود.

فصل 9 - روشنایى

ماده 337- درمعادن ذغال سنگ باید منحصراً ازچراغ ایمنى باطرى دار استفاده شود.

ماده 338- هرکارگر باید داراى پلاکى با شماره اختصاصى و چراغى به همان شماره براى تحویل و تحول چراغ باشد.

ماده 339- چراغهاى انفرادى باید دائماًازچراغ ایمنى باطرى دار استفاده شود.

ماده 340- مسئول معدن باید شخصى را که واجد صلاحیت باشد به تصدى چراغ خانه بگمارد.

ماده 341- هرشخصى که چراغ دریافت مى نماید موظف است از سالم بودن چراغ اطمینان حاصل کند.

ماده 342- ساختمان چراغ باید طورى باشد که فقط در چراغ خانه بتوان با وسایل مخصوص آن را باز و بسته کرد.

ماده 343- چراغ هاى شعله دار را نباید جلوى لوله هاى تهویه قرار داد.

ماده 344- کارکنان باید پس از خروج از درون معدن چراغ خود را بلافاصله تحویل چراغ خانه دهند و بردن چراغ به منازل و یا محل دیگر ممنوع است.

ماده 345- شخصى که چراغ را تحویل گرفته است اگر مجدداً آن را به چراغ خانه برنگرداند و یا چراغ دیگرى به جاى آن تحویل دهد باید علت آن را به چراغدار گزارش نماید. چراغدار باید علت عدم تحویل و یا رسیدگى و درصورت لزوم به مسئول معدن گزارش نماید.

ماده 346- چراغ خانه باید از مصالح غیرقابل اشتعال ساخته شده و خوب تهویه شود.

ماده 347- ساختمان چراغ خانه باید طورى باشد که درمواقع خطر کارکنان آن بتوانند محل کار را فوراً ترک نمایند.

ماده 348- محل نگهدارى سوخت چراغ هاى کاربیدى باید کاملاً خشک و محفوظ از نفوذ آب باشد.

ماده 349- چراغ خانه باید به وسایل آتش نشانى ازقبیل کپسول هاى آتش نشانى و جعبه هاى مخصوص ماسه و غیره مجهز باشد.

ماده 350- ورود افراد به تونل ها و اجراى کار بدون چراغ تونلى انفرادى ممنوع مى باشد.

ماده 351- تعداد چراغ هاى سالم انفرادى درهرچراغ خانه باید باید ده درصدبیشتر از کارگران زیرزمینى باشد.

ماده 352- چراغهاى انفرادى از لحظه اى که در چراغ خانه به کارگر تحویل داده مى گردد در صورتیکه بدون وقفه و به طور متمادى مورد استفاده قرار گیرد باید به مدت ده ساعت کار کند.

ماده353- چراغ خانه باید مجهز به وسایل تهویه باقدرت کافى بوده و پیوسته تمیز نگهدارى شود.

ماده 354- مسئول ایمنى معدن موظف است حداقل یک بار در ماه تمام چراغ هاى انفرادى را بازدید و دقیقاً کنترل نماید.

ماده 355- براى درست کردن آب اسید همیشه باید اسید به آب اضافه شود.

ماده 356- کارهاى اکتشافى و کار در معادن روباز درهواى تاریک و مه آلود بدون تأمین روشنایى مناسب ممنوع است.

قانون ایمنى در معادن

 

فصل 10- آب

ماده 357- شناسایى منابع آبهاى زیرزمینى به منظور طراحى معدن براى پیش بینى یا ارزیابى آبهاى هجومى به داخل عملیات معدنى ضرورى است.

ماده 358- استفاده از آب معدن قبل از تعیین مشخصات کامل آن ممنوع است.

ماده 359- آب معدن پس از تصفیه فیزیکى و شیمیایى و رساندن مشخصات آن به حد مجاز براى مصارف صنعتى و بهداشتى قابل استفاده است.

ماده 360- درصورت استفاده از آب معدن براى آشامیدن باید علاوه برتصفیه ازلحاظ آلودگى به باکترى و میکروب توسط مراجع ذیصلاح آزمایش شده و درصورت لزوم ضدعفونى شود. مشخصات آب آشامیدنى باید مطابق دستورالعمل هاى وزارت بهداشت و درمان باشد.

ماده 361- درصورت استفاده از آب معدن براى مصارف بهداشتى و آشامیدنى باید حداقل هر 10 روز یک بار براى تعیین مشخصات مورد آزمایش قرار گیرد.

ماده 362- مخازن و انبارهاى آب مصرفى باید حداقل هرسه ماه یک بار تمیز و ضدعفونى شوند.

ماده 363- ظروفى که براى حمل و نگهدارى آب آشامیدنى در داخل معدن مورد استفاده قرار مى گیرند باید همیشه تمیز نگهداشته شده و در فواصل کوتاه مدت ضدعفونى شوند و به درب پوش مجهز باشند.

ماده 364- در صورتیکه شبکه هاى توزیع آب آشامیدنى و مصرفى جدا ازهم هستند باید با علامت هشدار دهنده مشخص شده باشند.

ماده 365- رهاسازى پس ماند آب مصرفى و همچنین پساب کارخانه هاى کانه آرایى بدون درنظرگرفتن مقررات زیست محیطى ممنوع است.

ماده 366- محل ورودى و خروجى حفریات زیرزمینى اعم از چاه و تونل و دویل و غیره نباید درمسیر جریان آبهاى

فصل 11- تاسیسات برق

ماده 367- اجراى آیین نامه حفاظتى تاسیسات و وسایل الکتریکى در کارگاهها در کلیه معادن الزامى بوده و به علاوه در معادنى که خطر وقوع انفجار گازهاى معدنى و گرد ذغال سنگ وجود دارد مقررات ویژه این آیین نامه نیز لازم الاجرا است.

ماده 368- در هر یک از مدارات جریان برق باید کلید هاى قطع و وصل روى تمام سیمهاى مربوط به وسایل مصرف کننده برق تعبیه شود.(به استثناى مدار روشنایى در محلهاى خشک که در این مورد مى توان کلید قطع و وصل را فقط روى سیم فاز قرار داد).کلیدهاى مذکور را باید در محلى قرار دهند که به خوبى دیده شده و در دسترس باشند.

ماده 369-تاسیسات برق باید داراى وسیله محدودکننده ولتاژ و رله هاى ایمنى باشد تا در صورت افزایش ولتاژ (از حدى که براى دستگاه تعیین شده است) جریان خود به خود قطع شود.

ماده 370-استفاده از مقاومتهاى الکتریکى براى به دست آوردن جریان با ولتاژ کمتر از 30 ولت ممنوع است و مدارهاى این قبیل جریان باید از سایر مدرهاى برقى به کلى جدا باشندبه استثناى سیمهاى فرمان (پیلوت) و روپوش محافظ (اکران) که در کابلهاى مخصوص جریان برق مستقیم 30 تا 600 ولت و با برق متناوب 30 تا 400 ولت قرار دارد.

ماده 371-استفاده از زمین به عنوان قسمتى از شبکه ممنوع است به استثناى سیمى که براى اتصال زمین قسمتهاى خنثى و یا براى رله اتصال به زمین به کار مى رود.

ماده 372-از دو رشته ریل راه آهن به عنوان برگشت جریان برق مى توان استفاده کرد. در این صورت باید قطعات هر رشته ریل از نظر عبور جریان برق به هم متصل باشند و لااقل در هر یک صد متر بین دو رشته ریل نیز این ارتباط برقرار شود.

تبصره: اختلاف ولتاژ برق بین ریل و زمین نباید از 15 ولت تجاوز کند.

ماده 373-در شبکه سه فاز ستاره اى اگر اختلاف فشار جریان برق بین فاز و نول از 150 ولت بیشتر نباشد و نقطه خنثى باید به طور دائم به زمین متصل شده و یا اینکه وسیله اى به کار برده شود که اگر فشار جریان برق هر یک از فازها نسبت به زمین از حد ولتاژ ستاره تجاوز کندنقطه خنثى از طریق سیم نول به زمین متصل شود.

ماده 374- در تاسیساتى که جریان برق متناوب از 150 ولت و مستقیم از 600 ولت به بالا باشد قسمتهاى زیر باید به استناد آیین نامه تاسیسات الکتریکى با اتصال به زمین به زمین متصل شود.
الف- بدنه و قسمتهاى هادى ماشین آلات و ترانسفورماتورها که در حالت عادى کار فاقد جریان برق است.
ب- زره و روپوش فلزى کابلها به استثناى روپوش محافظ (اکران)
پ- دستگیره و تورى و سرپیچ چراغها اگر عایق نباشند.
ت- پایه هاى فلزى و یا بتون مسلح و کلیه لوله ها آرماتورها مفتولهاى فلزى و تجهیزات مکانیکى و بطور کلى هر وسیله غیرعایقى که احتمال اتصال به برق داشته باشد.
ماده 375- هر ساختمان باید به طور جداگانه داراى سیم اتصال به زمین باشد که تمام قسمتهاى نامبرده در ماده 374به آن متصل شود.

ماده 376- سیمهاى اتصال به زمین باید به طریقى نصب شود که پوسیده نشده و اتصالیهاى آنها باز نشود.

ماده 377-شبکه هاى مختلف اتصال به زمین باید از نظر عبور جریان برق از یکدیگر مجزا بوده و بدون فیوز و کلید قطع کننده باشد.

ماده 378- انتخاب حداقل سطح مقطع هادى حفاظتى بستگى به سطح مقطع هادى فاز مربوطه داشته و مطابق آیین نامه تاسیسات الکتریکى با زمین تعیین مى گردد.

ماده 379- در صورتى که قسمتهایى از تاسیسات برق مستقیم کمتر از 600 ولت و متناوب کمتر از 250 ولت بدون روپوش عایق در محل عمومى نصب شده باشد باید به وسیله پرده یا تورى و یا وسایل مشابه محفظ . با علامت واضحى مشخص گردد.

ماده 380- در تاسیسات برق بیش از 600 ولت و متناوب بیش از 250 ولت باید قسمتهاى بدون عایق شبکه زا خارج از دسترس و روى مقره هاى مناسب قرارداد به طورى که سیمها با اشیاى دیگر فلزى تماس حاصل نکند و سیمهاى هوایى مخصوص لکوموتیوهاى الکتریکى نیز روى مقره هاى مناسب نصب گردد.

ماده 381- فاصله سیمهاى لخت تاسیسات برق مستقیم بیش از 600ولت و متناوب بیش از 250 ولت با زمین نباید کمتر از 5/2 متر باشد.در غیر این صورت مسیر شبکه باید به وسیله حایلى مناسب از محل عبور افراد مجزا شود.

ماده 382- کابلها باید دور از لوله هاى آب و هواى فشرده و گاز در محل خشک قرار گیرند.ضمنا کابلهاى زیر زمین باید داراى روپوش سربى و بدون درز باشد.

ماده 383- تابلوهاى تقسیم با ولتاژهاى مختلف مذکور در ماده 381 و نیز تابلوهاى داراى جریان کمتر باید به وسیله رنگهاى مختلف مشخص و متمایز گردد.

ماده 384- ماشینهاترانسفورماتورها وتابلوها و سایر وسایل مربوط به شبکه برق مستقیم بیش از 600 ولت و متناوب بیش از 300 ولت باید به طور کامل محفوظ و به وسیله حایلهاى مناسب مجزا شده باشد راه ورود به محل این قبیل وسایل باید لااقل 5/2 متر ارتفاع و 2 متر عرض داشته باشد و محل ورود به محوطه پشت تابلوها باید داراى درى به ارتفاع حداقل 5/2 متر باشد.

ماده 385-هرگاه تابلوهاى شبکه هاى مذکور در ماده 383 داراى قسمتهاى فلزى باشد باید زمین قسمت جلوى تابلوها با فرش عایق مفروش گردد و فواصل اجسام هادى متصل به زمین با تابلو به اندازه اى باشد که تماس با اجسام هادى و تابلو در آن واحد مقدور نباشد.

ماده 386-قراردادن و یا نزدیک کردن اشیایى که ممکن است اتصالى و یا جرقه تولید کند به سیمهاى برق ممنوع است (حتى اشیا شخصى نظیر انگشترساعت مچى و غیره).

ماده 387-در محل پستهاى ترانسفورماتور و مولد برق و به طور کلى در محلهایى که در صورت خاموشى برق احتمال بروز خطر موجود است باید منبع روشنایى جداگانه وجود داشته باشد.

ماده 388- دستگاهها و وسایل برقى (حتى چراغهاى دوره گرد) که توسط اشخاص حمل و نقل مى شود باید فقط با جریان مستقیم کمتر از 600 ولت و متناوب تا 250 ولت کار کند به استثناى پرفراتورهاى الکتریکى پایه دار که مى توان آنها را با جریان متناوب تا 400 ولت به کار انداخت مشروط بر اینکه در مقابل خطر برق گرفتگى افراد نکات ایمنى در آنها مراعات شده باشد به هر حال رعایت ماده 374 در مورد این قبیل دستگاهها الزامى است.

ماده 389- براى تغذیه وسایل و ماشینهاى برقى موضوع ماده 388 بایدکابلهاى نرمى که داراى روپوش لاستیکى و یا مواد مشابه آن باشد به کار برده شود.

ماده 390- شبکه هاى تلفنى و یا شبکه هاى مخصوص علامت دادن باید با شبکه برق موضوع ماده 381 فاصله داشته باشد.

ماده 391-ترانسفورماتور و مولدهاى برق و وسایل مربوط را باید در مکانهایى که با مصالح غیرقابل اشتعال ساخته شده قرار دادو این مکانها نباید اشیا قابل اشتعال وجود داشته باشد.

ماده 392- در محلهاى مذکور در ماده 391 باشد وسایل آتش نشانى مناسب وجود داشته و در صورت استفاده از وسایلى که داخل روغن کار مى کنند کیسه یا سطلهایى پر از ماسه نیز مى بایستى در دسترس باشد.

ماده 393- زیر دستگاههاى برقى که داخل روغن کار مى کنند باید مقدار کافى ماسه ریخته شود تا در موقع بروز نقص تمام روغن ریخته شده از دستگاه جذب شود.

ماده 394-ترانسفورماتورهاى کوچک و وسایل راه اندازى و امثال آنها که در داخل روغن کار مى کنند باید مجهز به وسیله اى باشد که هرگاه حرارت روغن از حدى تجاوز کند قبلا علامت دهد و در صورت ادامه ازدیاد درجه حرارت جریان برق را قطع کند.

ماده 395- در محلهایى که براى شارژ و نگهدارى اکومولاتور اختصاص داده شده باشد باید:

الف-لامپهاى روشنایى داراى حبابهاى مضاعف باشد و استفاده از هر شیى که به حرارت قرمز برده شده و یا داراى شعله آزاد باشد خوددراى شود.

ب-اکومولاتور نسبت به بدنه قفسه هاى شارژ و خود قفسه ها نسبت به زمین عایق شده باشد.

پ-دستگاهها طورى نسب شوند که در آن واحد دست زدن به دو محل که اختلاف ولتاژشان از 150 ولت بیشتر است امکانپذیر نباشد.در مورد اکومولاترهایى که اختلاف ولتاژشان بیش از 150 ولت باشد ماده 385 لازم الاجرا است.

ت-گازهاى حاصله در این محلها باید به وسیله هواکشهاى مناسب خارج شود.

ماده 396- در چراغ خانه هاى مخصوص چراغهاى الکتریکى باید بندهاى پ و ت ماده 395 رعایت شود.

ماده 397-در مناطقى که احتمال تولید گاز قابل اشتعال وجود دارد باید تاسیسات الکتریکى مجهز به وسایل ایمنى در مقابل انفجار گاز باشد و در غیر این صورت این تاسیسات باید در مکان مجزایى مصون از نفوذ گاز نصب شود.

ماده 398-در داخل مخزنهاى فلزى و یا در محلهایى که کارگر با قطعات بزرگ فلزى تماس دارد چراغ دوره گرد باید با جریانى با ولتاژ کمتر از 30 ولت روشن شود.

ماده 399-براى انجام هرگونه تغییر و یا تعمیر و حتى تعویض لامپ باید جریان برق قسمت مربوطه قطع شود.

ماده 400-در شبکه برق مستقیم بیش از 600 ولت و متناوب بیش از 250 ولت تعمیرات باید با اجازه مخصوص متصدى برق و تحت نظر مسئول تعمیرات با تجربه و با وسایل مخصوص انجام شود.

ماده 401-هرگاه عیب شبکه ناشى ازبه وجود آمدن اتصال کوتاه و یا اتصال به زمین باشد باید برابر ماده 399 عمل شود

ماده 402- براى انجام تعمیرات و با تغییرات هرقسمت از شبکه باید آن قسمت ازهردو طرف قطع شود و تمام فازها را به یکدیگر و به زمین نیز اتصال “دهند و متصدى مربوطه باید از قطع برق درآن قسمت اطمینان حاصل کرده و ترتیبى دهد که برقرار کردن جریان برق درقسمت تحت تعمیر و تغییر به“وسیله اشخاص دیگر امکانپذیر نباشد. و ضمناً تابلوهاى هشدار دهنده نصب شود و متصدى مذکور پس از اتمام کارهاى مربوطه و حصول اطمینان ازاینکه خطرى متوجه کسى نمی“شود می“تواند جریان برق را برقرار کند.

ماده 403- هنگام تعمیر کابل مخصوص تغذیه و وسایل قابل حمل و نیمه ثابتباید ضمن قطع جریان برق فیشهاى کابل را از پریزهاى مربوط نیز خارج نموده و اتصالهاى نر و ماده را به طریق صحیح و مطمئن از یکدیگر جدا کرد.

ماده 404- متصدیان هر یک از ماشینها و قسمتهاى شبکه باید اتصالهاى زمین و بدنه ماشینها و کابلهاى نرم و دو شاخه مربوط را به شرح زیر بازرسى کنند:
الف- در شبکه برق مستقیم 600 ولت به بالا و یا متناوب 250 ولت به بالا که نقطه نول آن به زمین متصل نباشد باید همه روزه به وسیله دستگاههاى کنترل مخصوص اختلاف ولتاژ بین هر فاز و زمین زا اندازه گیرى کرده و مطمئن شوند که اختلاف غیر عادى نباشد.
ب- باید لااقل هر یک مرتبه وضع سیمهاى اتصال به زمین را بررسى کنند.
پ- باید نتیجه تمام بررسیها و بازدید هاى انجام شده در دفتر مخصوص ثبت گردد.
ماده 405-در هر یک از نقاطى که تاسیسات برق وجود دارد باید یک نقشه و دستورالعمل ایمنى مختصرى در محل دید افراد نسب گردد.در این دستورالعمل باید به طور صریح نوشته شود که دخالت اشخاص غیر از متصدیان برق در امر تعمیر و یا بکار بردن وسایل ممنوع است و در مورد تاسیسات برق موضوع ماده 385 باید قید شود که دست زدن به قسمتهاى فلزى شبکه خطرناک و اکیدا ممنوع است و همچنین دستور العملى براى نجات اشخاص برق گرفته تهیه و به دیوار نصب کنند.

ماده 406- هر یک از پذیرگاههاى داخل معدن باید به وسیله تلفن و یا وسایل ارتباطى دیگر به مرکزنیرو و یا پست مرکزى ترانسفورماتور خارج معدن در ارتباط باشد.

ماده 407-کابلهاى مسلح و کابلهاى با روپوش فلزى باید طورى به دیواره گالریها نصب گردد که در اثر وزن خود پاره نشده و به وسایل دیگر برخورد نکند.

ماده 408-روپوش فلزى کابل باید به سیم اتصال به زمین وصل باشد مگر آن که این روپوش به جاى محافظ به کار فته باشد که در این صورت باید به یک رله اتصال به زمین مربوط گردد.

ماده 409- تمام قسمتهاى شبکه غیر ثابت باید در آخر هر نوبت کار بطور مطمئنى از برق جدا گردد.

ماده 410-کلیه تعمیرات روى کابلها باید در خارج معدن انجام گردد.

ماده 411-در چاهها و گالریهاى خروج هوا و محلهاى مرطوب بایستى از کابل زره دار مخصوص که روپوش نسوز و مقاوم دارد استفاده شود.

ماده 412-تابلوهاى تقسیم برق باید از مواد نسوز و مقاوم در مقابل رطوبت ساخته و به طریقى نصب شود که در معرض چکیدن آب نباشد.

ماده 413-براى راه اندازى لکوموتیو الکتریکى در معادن نباید از ولتاژ بیشتر از 600 ولت استفاده نمایند.

ماده 414-سیم یا سیمهاى تغذیه الکتریکى به لوکوموتیوهاى برقى باید به طریقى نصب شوند که احتمال پاره شدن و یا تولید حریق در چوب بست ها و یا برق گرفتگى اشخاص وجود نداشته باشد.

ماده 415-هرگاه ارتفاع سیم برق رسانى به لوکوموتیو از زمین کمتر از 5/2 متر باشد باید هنگام عبور و مرور اشخاص جریان برق قطع گردد.

ماده 416-اطاقک راننده در لوکوموتیوهاى الکتریکى که از سیم لخت برق مى گیرد باید مسقف بوده و طوق گیرنده عایق بندى شده باشد تا احتمال برق گرفتگى راننده وجود نداشته باشد.

ماده 418-براى انجام هرگونه تعمیر در شبکه انتقال برق از آن عبور مى کند باید به وسیله پوشش محکم و عایقى محفوظ شده باشد.

ماده 419-شبکه مخصوص علائم برقى باید با جریان برق با ولتاژ کمتر از 30 ولت کار کند

ماده 420-سیمهاى شبکه علائم باید طورى نصب گردد که اتصال کوتاه ایجاد نگردد.در شبکه علائم فقط براى قسمتهاى خنثى مى توان از سیمهاى بدون روپوش استفاده کرد.

ماده 421-کلیه تجهیزات الکتریکى واقع در یک بخض معدن به منزله یک قسمت مستقل تلقى شده و براى اتصال به زمین باید برابر ماده 374 عمل شود.

ماده 422-براى استفاه از برق با فشار الکتریکى 30 تا 600 ولت در درون معدن باید کابلهاى با پوشش لاستیکى و عایق و مقاوم قابل انحنا به کار برده شود.

ماده 423-در چاه براى استفاده از برق با فشار الکتریکى بیش از 600 ولت و همچنین انتقال برق حتى با فشار اکتریکى کمتر از 600 ولت باید کابل زره دار و با مشخصات موضوع ماده 422 باشد به استثناى سیم هاى برق رسانى لوکوموتیوهاى برقى که تابع مقررات خاصى هستند.

ماده 424-در معدن داراى گاز ذغال و یا گرد ذغال سنگ فقط تاسیسات زیر را مى توان بطور ثابت برقرار گرد:
الف-کابلهاى زره دار در راههایى که داراى وسیله نگهدارى مطمئن و سالم بوده و جریان کافى هوا برقرار و عیار گاز ذغال در آنها از 1% تجاوز نکند.
ب- سیمهاى ساد روپوش دارى که در لوله هاى فلزى با عایق داخلى قرار داشته باشد مشروط بر آنکه هواى کافى و منظم در اطراف لوله در جریان بوده و عیار گاز ذغال بسیار کم باشد.
پ-دستگاهها و موتوهایى مه در مقابل گاز ذغال بى خطر تشخیص داده شده مشروط بر اینکه در محل استقار آنها هوا بطور منظم عبور کرده و عیار گاز ذغال کم باشد.
ماده 425-هواى معدن باید طورى جریان داشته باشد که تمام تاسیسات برق به خوبى تهویه گردد.

ماده 426-هرگاه تمام و یا قسمتى از تاسیسات برق در مسیر راههاى عمومى واقع شده باشد باید همه روزه کیفیت هواى ورودى به آن راه را از حیث مقدار گاز ذغال بررسى نمود بطوریکه عیار گاز ذغال از نیم درصد تجاوز نکند و بعلاوه ترتیبى داده شود که ورود ناگهانى مقدار زیادى گاز ذغال امکان پذیر نباشد. ماده 427-کلیه وسایل و تجهیزات الکتریکى که در قسمتهاى داراى گاز و گرد قابل انفجار به کار برده مى شوند باید ضد انفجار باشند.

ماده 428-در معادنى که داراى تصاعد آنى گاز ذغال مى باشند.تاسیسات برقى باید بطور کامل ضد انفجار باشد.در این قبیل معادن معادن مى توان از چراغ ایمنى و در آتشبارى از آتشکن برقى ایمن استفاده نمود.

ماده 429-متصدیان مربوط باید دستگاههاى ضد انفجار برقى را حداقل روزى یک بار بازدید و بررسى کنند و هر هفته یک بار نیز متخصص برق آنها را بازدید و در صورت لزوم تعمیر کند.

ماده 430-تعمیر یا باز کردن درپوش وسائل برقى ضد انفجار باید فقط توسط متخصص مربوطه انجام گیرد.این وسائل باید به طریقى بسته شده باشد که بوسیله آچار و یا ابزار معمولى نتوان آنها را باز کرد.

ماده 431-هواى محلها و راهها و گالریها و کارگاههاى استخراج که در آن تاسیسات برق وجود دارد باید لااقل در هر نوبت کار دو بار بازرسى شود و در موارد زیر باید فورا جریان برق قطع گردد:

الف-هرگاه عیار گاز ذغال یک درصد و یا بیشتر باشد.
ب- در ناحیه اى که در اثر ریزش احتمال معیوب شدن تاسیسات الکتریکى و یا رسیدن گاز ذغال به تاسیسات الکتریکى وجود داشته باشد.
پ- در هر قسمتى که یکى از شرایط استفاده از برق که در این فصل ذکر شده از بین رفته باشد.
ماده 432- متصدى برق بایستى قبل ازروشن نمودن تاسیسات برقى اطمینان حاصل نماید که غلظت گاز از حد مجاز پایینتر است.

ماده 433- برقرار کردن مجدد برق باید منحصرا توسط متصدى مربوطه انجام گردد.

ماده 434- هرگونه تعمیرات و تغییرات در تاسیسات برق باید توسط مسئول مربوطه در دفتر مخصوصى ثبت گردد.

ماده 435- بهره بردار موظف است نقشه تکمیل شده تاسیسات برق را همیشه در دفتر معدن نگهدارى نماید.

ماده 436-جریان برق در جاهایى که آتش سوزى رخ مى دهد باید فورا قطع شود.

ماده 437- براى تعیین و کنترل برق از تست کننده هایى که هرگز بکار نرفته است استفاده نشود و از دستگاههاى اندازه گیرى مناسب استفاده شود.

ماده 438- هنگام کار روى خازنها باید آنها را به سیستم زمین متصل کرده و سپس حداقل به مدت یک دقیقه با آنها تماس نگرفته و اتصال به زمین از خازنها باز نشود.

ماده 439- هنگام تعویض یا جابجایى روغن ترانسفورماتورها کشیدن سیگار و انداختن شعله روشن کبریت ممنوع مى باشد.

فصل 12 - آتش سوزى و انفجار

الف- مقررات عمومى
ماده 440- سرچاه و راه هاى زیرزمینى و ساختمان هاى مجاور تا شعاع 20 مترى باید همیشه خالى از مواد قابل اشتعال ازقبیل مواد نفتى و گرد ذغال سنگ و امثال آن باشد.

ماده 441- دیواره چاه ها و دهانه ارتباطى آنها با تونل باید با مصالح غیرسوختنى ساخته شود.

ماده 442- برج بالاى چاه مورد بهره بردارى و دیوار ساختمان هاى اطراف آن نباید از چوب ساخته شود.

ماده 443- بالابرها و همچنین موتورخانه ها و انبارها و تعمیرگاه هاى زیرزمینى و ابزارآلات آنها باید از مصالح و مواد غیرسوختنى ساخته شوند.

ماده 444- در نقاط زیر باید وسایل آتش نشانى متناسب با نوع حریق و سطل هاى محتوى ماسه به اندازه کافى موجود باشد.

الف - در تمام قسمت هاى معدن که در آنها مواد سوختنى نگهدارى مى شود.
ب - در تمام راه هاى ورود هوا که در آنها وسیله نگهدارى چوبى به کار رفته است.
پ - در تمام نقاطى که لوکوموتیوها سوخت گیرى مى کنند.
ت – در سایر قسمت هایى که به تشخیص مسئول ایمنى احتمال آتش سوزى مى رود.

ماده 445- دستگاه هاى آتش نشانى که در معدن به کار مى رود باید از انواع مجاز و متناسب با نوع آتش سوزى احتمالى باشد.

ماده 446- در هر جائیکه ماسه و یا شیرآب وجود دارد باید وسایلى براى انتقال و حمل ماسه و استفاده فورى از آب جهت آتش نشانى آماده شده باشد.

ماده 447- وسایل آتش نشانى باید به طور منظم آزمایش شده و طورى نگهدارى شود تا اطمینان حاصل گردد که خوب کار مى کنند. تاریخ آزمایش باید به وسیله مسئول مربوطه در دفتر مخصوص ثبت گردد. ضمناً نصب کارت شناسایى (مشخصات خاموش کننده) برروى کپسول آتش نشانى الزامى است.

ماده 448- در ماشین خانه هاى زیرزمینى ضایعات روغنى و نفتى باید در محفظه هاى فلزى در بسته جمع آورى و منظماً از معدن خارج گردد.

ماده 449- مسئول معدن موظف است در مورد آتش نشانى آموزش لازم را به کارگران خود بدهد تا هرفردى که اولین دفعه متوجه آتش سوزى مى شود درصورت امکان اقدام لازم براى خاموش کردن آتش را آغاز نموده و هرچه زودتر به مسئول مافوق خود اطلاع دهد تا درصورت نیاز گروه آتش نشانى را اعزام نماید.

ماده 450- افرادى که در خاموش کردن آتش وظیفه اى ندارند باید فوراً از محلى که آتش سوزى رخ داده دور شوند و تا خاموش شدن آتش به طور کامل و دستور مجدد مسئول مربوطه به آن محل نزدیک نشوند.

ماده 451- مسئول معدن باید ماسک تنفسى و چراغ ایمنى به تعداد کافى در سر معدن براى آتش نشانى آماده کرده باشد. استفاده از تجهیزات ایمنى و وسایل حفاظت فردى مناسب براساس آئین نامه مربوطه(مصوب شورایعالى حفاظت فنى) الزامى است.

ماده 452- هنگام خاموش نمودن آتش باید علاوه بر سایر مراقبت ها احتیاط لازم ازنظر وجود منواکسیدکربن نیز به عمل آید.

ماده 453- اگر به منظور آتش نشانى تمام یا قسمتى از معدن را با آب پرکرده باشند باید آزمایش هاى لازم ازجهت وجود گاز سولفور هیدروژن به عمل آید و درصورت وجود این گاز باید اقدامات لازم انجام گیرد. تخلیه آب و شروع مجدد باید باحضور مسئول مربوطه انجام پذیرد.

ماده 454- نگهدارى درازمدت مایعات و گازهاى با نقطه اشتعال پایین در معادن زیرزمینى مجاز نمى باشد.

ب- مقررات ویژه معادن ذغال سنگ

ماده 455- معادن ذغال سنگ باید مجهز به شبکه لوله آب آتش نشانى با فشار باشد.

ماده 456- بازدیدهاى مخصوص ازنظر پیشگیرى از آتش سوزى یا گرم شدن ذغال سنگ باید قبل از هرنوبت کارى انجام گیرد.

ماده 457- براى برطرف کردن و یا بى خطر ساختن گرد ذغال سنگ در نقاط نزدیک محل آتش سوزى باید خاک پاشى یا اقدامات کافى دیگر به عمل آید.

ماده 458- آن قسمت از داخل معدن که دچار آتش سوزى شده و خاموش کردن آن میسر نگردد و یا احتمال آتش سوزى دراثر گرم شدن ذغال سنگ وجود داشته باشد براى جلوگیرى از گسترش آتش باید بلافاصله به وسیله دیوار یا سدهاى غیرقابل نفوذ از سایر قسمت هاى معدن جدا گردد.

ماده 459- ساخت یا نصب دیوار سدکننده باید باحضور یک فرد مسئول انجام گیرد.

ماده 460- کارگران سازنده دیوار در محل خروج هوا باید مجهز به دستگاه تنفسى انفرادى باشند.

ماده 461- دیوار سدکننده از لحاظ نفوذناپذیر بودن هوا و درجه حرارت آن و همچنین هواى پشت سد روزانه باید بازرسى و نتایج بازرسى ها در دفتر ثبت و هروضع غیرعادى فوراً به مسئولین مربوطه اطلاع داده شود.

ماده 462- قبل از خراب کردن دیوار سد باید اطمینان حاصل شود که هواى آن سالم و بى خطر است. خراب کردن دیواره سد باید باحضور مسئول مربوطه انجام گیرد.

ماده 463- هنگام خراب کردن دیوار باید یک گروه نجات مجهز به دستگاه هاى تنفسى در نزدیکى محل مستقر و آماده باشد.

ماده 464- لازم است براى تسریع دراحداث دیوارها و سدها در محلهاى مناسبى مصالح و وسایل ساخت دیوارهاى مسدود کننده به اندازه کافى نگهدارى شود.

ماده 465- براى جلوگیرى از گسترش انفجار از سد آتش بند استفاده مى شود. سد آتش بند عبارت است از صفحاتى که روى آنها خاک نرم ریخته شده و یا ظرف هایى که از آب پرشده و زیر سقف تونل در نقاط مناسبى نصب مى گردد. این صفحات و ظرف ها دراثر تغییر فشارهواى حاصل از انفجار خودبه خود واژگون شده و مواد آن سدى درمقابل انتشار آتش به وجود مى آورد.

ماده 466- نرم و خشک بودن خاک در آتش بندهاى خاکى و پربودن آب در ظرف ها در آتش بندهاى آبى باید به طور مداوم کنترل شود. آخرین تاریخ تعویض خاک در آتش بندهاى خاکى باید دردفتر مخصوص تهویه ثبت شود.

ماده 467- محلهاى نصب آتش بندها باید در نقشه تهویه معدن نشان داده شود.

فصل 13- کمک هاى اولیه و نجات

ماده 468- درهرمعدن باید برحسب موقعیت اهمیت و تعداد کارکنان حداقل وسایل نجات و کمک هاى اولیه موجود باشد و در محل هاى مناسب و قابل دسترسى سریع نگهدارى شود.

تبصره: حداقل وسایل نجات و کمک هاى اولیه هرمعدن را بازرس کار تعیین مى نماید.

ماده 469- وسایل نجات و کمک هاى اولیه باید مرتباً بازدید و مورد آزمایش قرار گیرد تا همیشه براى استفاده آماده باشد.

ماده 470- درهرمعدن ضمن آموزش همگانى کمکهاى اولیه بایستى از هر کارگاه نیز حداقل یک نفر استفاده از وسایل کمکهاى اولیه را آموخته باشد.

ماده 471- در معادن ذغال سنگ که تعداد کل کارگران از 300 نفر و در سایر معادنى که تعداد کل کارگران آن از 500 نفر بیشتر باشد لازم است گروه نجات تشکیل گردد و در پایگاهى که بدین منظور تعیین شده مستقر گردند. تعداد افراد گروه نجات برحسب نوع معدن گستردگى آن و تعداد کارگران و تعداد نوبت هاى کار تعیین مى شود. در این گونه معادن بهره بردار موظف است یک نفر شخص صلاحیتدار را به عنوان مسئول نجات انتخاب نماید. وظیفه شخص مذکور منحصراً رسیدگى به امور امداد و نجات مى باشد.

تبصره: 1 درمعادن داراى ذغال و گرد ذغال سنگ اگر تعداد کارگران درهرنوبت کار بیش از 50 نفر باشد تشکیل گروه نجات الزامى است.

تبصره: 2 برحسب مورد مى توان وظایف گروه نجات را با گروه آتش نشانى ادغام نمود.

تبصره: 3 علاوه بر افراد گروه نجات لازم است تعدادى از کارگران نیز تعلیمات لازم را دیده باشند تا در صورت لزوم به افراد گروه نجات ککمک نمایند.

ماده 472- افراد گروه نجات باید ازبین کارگران مجرب که داراى استعداد جسمانى کافى بوده انتخاب شوند. این افراد باید تعلیمات لازم را فراگرفته و لااقل ماهى یکبار تمرینهاى لازم را به عمل آورند.

ماده 473- گروه نجات با نظر مسئول ایمنى و برحسب ضرورت باید مجهز به دستگاه هاى تنفسى انفرادى و وسایل لازم دیگر ازقبیل دستگاه هاى اندازه گیرى گاز گریزو اکسیددوکربن و برانکارد و غیره باشند. این دستگاه ها باید مرتباً و در فواصل مناسب بازدید و آزمایش شده به طورى که همیشه براى استفاده آماده باشند.

ماده 474- افراد گروه نجات باید هرسال دوبار مورد معاینه پزشکى قرار گیرند تا درصورتى که واجد شرایط نباشند ازگروه خارج شده و افراد دیگر به جاى آنها انتخاب گردند.

ماده 475- این آئین نامه در سیزده فصل و 475 ماده و 21 تبصره در جلسه نهایى مورخ 25/11/79 شورایعالى . تاریخ 10/12/79 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعى رسید.