آيين نامه حفاظت و ايمنى در معادن 4

آیین نامه حفاظت و ایمنى در معادن
 

فصل 11-تاسیسات برق

ماده 367- اجراى آیین نامه حفاظتى تاسیسات و وسایل الکتریکى در کارگاهها در کلیه معادن الزامى بوده و به علاوه در معادنى که خطر وقوع انفجار گازهاى معدنى و گرد ذغال سنگ وجود دارد مقررات ویژه این آیین نامه نیز لازم الاجرا است

ماده 368- در هر یک از مدارات جریان برق باید کلید هاى قطع و وصل روى تمام سیمهاى مربوط به وسایل مصرف کننده برق تعبیه شود.(به استثناى مدار روشنایى در محلهاى خشک که در این مورد مى توان کلید قطع و وصل را فقط روى سیم فاز قرار داد).کلیدهاى مذکور را باید در محلى قرار دهند که به خوبى دیده شده و در دسترس باشند

ماده 369-تاسیسات برق باید داراى وسیله محدودکننده ولتاژ و رله هاى ایمنى باشد تا در صورت افزایش ولتاژ (از حدى که براى دستگاه تعیین شده است) جریان خود به خود قطع شود

ماده 370-استفاده از مقاومتهاى الکتریکى براى به دست آوردن جریان با ولتاژ کمتر از 30 ولت ممنوع است و مدارهاى این قبیل جریان باید از سایر مدرهاى برقى به کلى جدا باشند،به استثناى سیمهاى فرمان (پیلوت) و روپوش محافظ (اکران) که در کابلهاى مخصوص جریان برق مستقیم 30 تا 600 ولت و با برق متناوب 30 تا 400 ولت قرار دارد

ماده 371-استفاده از زمین به عنوان قسمتى از شبکه ممنوع است به استثناى سیمى که براى اتصال زمین قسمتهاى خنثى و یا براى رله اتصال به زمین به کار مى رود

ماده 372-از دو رشته ریل راه آهن به عنوان برگشت جریان برق مى توان استفاده کرد. در این صورت باید قطعات هر رشته ریل از نظر عبور جریان برق به هم متصل باشند و لااقل در هر یک صد متر بین دو رشته ریل نیز این ارتباط برقرار شود

تبصره: اختلاف ولتاژ برق بین ریل و زمین نباید از 15 ولت تجاوز کند

ماده 373-در شبکه سه فاز ستاره اى اگر اختلاف فشار جریان برق بین فاز و نول از 150 ولت بیشتر نباشد و نقطه خنثى باید به طور دائم به زمین متصل شده و یا اینکه وسیله اى به کار برده شود که اگر فشار جریان برق هر یک از فازها نسبت به زمین از حد ولتاژ ستاره تجاوز کند،نقطه خنثى از طریق سیم نول به زمین متصل شود

ماده 374- در تاسیساتى که جریان برق متناوب از 150 ولت و مستقیم از 600 ولت به بالا باشد قسمتهاى زیر باید به استناد آیین نامه تاسیسات الکتریکى با اتصال به زمین ،به زمین متصل شود
الف- بدنه و قسمتهاى هادى ماشین آلات و ترانسفورماتورها که در حالت عادى کار فاقد جریان برق است
ب- زره و روپوش فلزى کابلها به استثناى روپوش محافظ (اکران)
پ- دستگیره و تورى و سرپیچ چراغها ،اگر عایق نباشند
ت- پایه هاى فلزى و یا بتون مسلح و کلیه لوله ها ،آرماتورها ،مفتولهاى فلزى و تجهیزات مکانیکى و بطور کلى هر وسیله غیرعایقى که احتمال اتصال به برق داشته باشد
ماده 375- هر ساختمان باید به طور جداگانه داراى سیم اتصال به زمین باشد که تمام قسمتهاى نامبرده در ماده 374به آن متصل شود

ماده 376- سیمهاى اتصال به زمین باید به طریقى نصب شود که پوسیده نشده و اتصالیهاى آنها باز نشود

ماده 377-شبکه هاى مختلف اتصال به زمین باید از نظر عبور جریان برق از یکدیگر مجزا بوده و بدون فیوز و کلید قطع کننده باشد

ماده 378- انتخاب حداقل سطح مقطع هادى حفاظتى بستگى به سطح مقطع هادى فاز مربوطه داشته و مطابق آیین نامه تاسیسات الکتریکى با زمین تعیین مى گردد

ماده 379- در صورتى که قسمتهایى از تاسیسات برق مستقیم کمتر از 600 ولت و متناوب کمتر از 250 ولت بدون روپوش عایق در محل عمومى نصب شده باشد باید به وسیله پرده یا تورى و یا وسایل مشابه محفظ . با علامت واضحى مشخص گردد

ماده 380- در تاسیسات برق بیش از 600 ولت و متناوب بیش از 250 ولت باید قسمتهاى بدون عایق شبکه زا خارج از دسترس و روى مقره هاى مناسب قرارداد به طورى که سیمها با اشیاى دیگر فلزى تماس حاصل نکند و سیمهاى هوایى مخصوص لکوموتیوهاى الکتریکى نیز روى مقره هاى مناسب نصب گردد

ماده 381- فاصله سیمهاى لخت تاسیسات برق مستقیم بیش از 600ولت و متناوب بیش از 250 ولت با زمین نباید کمتر از 5/2 متر باشد.در غیر این صورت مسیر شبکه باید به وسیله حایلى مناسب از محل عبور افراد مجزا شود

ماده 382- کابلها باید دور از لوله هاى آب و هواى فشرده و گاز در محل خشک قرار گیرند.ضمنا کابلهاى زیر زمین باید داراى روپوش سربى و بدون درز باشد

ماده 383- تابلوهاى تقسیم با ولتاژهاى مختلف مذکور در ماده 381 و نیز تابلوهاى داراى جریان کمتر باید به وسیله رنگهاى مختلف مشخص و متمایز گردد

ماده 384- ماشینها،ترانسفورماتورها وتابلوها و سایر وسایل مربوط به شبکه برق مستقیم بیش از 600 ولت و متناوب بیش از 300 ولت باید به طور کامل محفوظ و به وسیله حایلهاى مناسب مجزا شده باشد راه ورود به محل این قبیل وسایل باید لااقل 5/2 متر ارتفاع و 2 متر عرض داشته باشد و محل ورود به محوطه پشت تابلوها باید داراى درى به ارتفاع حداقل 5/2 متر باشد

ماده 385-هرگاه تابلوهاى شبکه هاى مذکور در ماده 383 داراى قسمتهاى فلزى باشد باید زمین قسمت جلوى تابلوها با فرش عایق مفروش گردد و فواصل اجسام هادى متصل به زمین با تابلو به اندازه اى باشد که تماس با اجسام هادى و تابلو در آن واحد مقدور نباشد

ماده 386-قراردادن و یا نزدیک کردن اشیایى که ممکن است اتصالى و یا جرقه تولید کند به سیمهاى برق ممنوع است (حتى اشیا شخصى نظیر انگشتر،ساعت مچى و غیره(

ماده 387-در محل پستهاى ترانسفورماتور و مولد برق و به طور کلى در محلهایى که در صورت خاموشى برق احتمال بروز خطر موجود است باید منبع روشنایى جداگانه وجود داشته باشد

ماده 388- دستگاهها و وسایل برقى (حتى چراغهاى دوره گرد) که توسط اشخاص حمل و نقل مى شود باید فقط با جریان مستقیم کمتر از 600 ولت و متناوب تا 250 ولت کار کند به استثناى پرفراتورهاى الکتریکى پایه دار که مى توان آنها را با جریان متناوب تا 400 ولت به کار انداخت مشروط بر اینکه در مقابل خطر برق گرفتگى افراد نکات ایمنى در آنها مراعات شده باشد به هر حال رعایت ماده 374 در مورد این قبیل دستگاهها الزامى است

ماده 389- براى تغذیه وسایل و ماشینهاى برقى موضوع ماده 388 بایدکابلهاى نرمى که داراى روپوش لاستیکى و یا مواد مشابه آن باشد به کار برده شود

ماده 390- شبکه هاى تلفنى و یا شبکه هاى مخصوص علامت دادن باید با شبکه برق موضوع ماده 381 فاصله داشته باشد

ماده 391-ترانسفورماتور و مولدهاى برق و وسایل مربوط را باید در مکانهایى که با مصالح غیرقابل اشتعال ساخته شده قرار دادو این مکانها نباید اشیا قابل اشتعال وجود داشته باشد

ماده 392- در محلهاى مذکور در ماده 391 باشد وسایل آتش نشانى مناسب وجود داشته و در صورت استفاده از وسایلى که داخل روغن کار مى کنند کیسه یا سطلهایى پر از ماسه نیز مى بایستى در دسترس باشد

ماده 393- زیر دستگاههاى برقى که داخل روغن کار مى کنند باید مقدار کافى ماسه ریخته شود ،تا در موقع بروز نقص تمام روغن ریخته شده از دستگاه جذب شود

ماده 394-ترانسفورماتورهاى کوچک و وسایل راه اندازى و امثال آنها که در داخل روغن کار مى کنند باید مجهز به وسیله اى باشد که هرگاه حرارت روغن از حدى تجاوز کند قبلا علامت دهد و در صورت ادامه ازدیاد درجه حرارت جریان برق را قطع کند

ماده 395- در محلهایى که براى شارژ و نگهدارى اکومولاتور اختصاص داده شده باشد باید:

الف-لامپهاى روشنایى داراى حبابهاى مضاعف باشد و استفاده از هر شیى که به حرارت قرمز برده شده و یا داراى شعله آزاد باشد خوددراى شود

ب-اکومولاتور نسبت به بدنه قفسه هاى شارژ و خود قفسه ها نسبت به زمین عایق شده باشد

پ-دستگاهها طورى نسب شوند که در آن واحد دست زدن به دو محل که اختلاف ولتاژشان از 150 ولت بیشتر است امکانپذیر نباشد.در مورد اکومولاترهایى که اختلاف ولتاژشان بیش از 150 ولت باشد ماده 385 لازم الاجرا است

ت-گازهاى حاصله در این محلها باید به وسیله هواکشهاى مناسب خارج شود

ماده 396- در چراغ خانه هاى مخصوص چراغهاى الکتریکى باید بندهاى پ و ت ماده 395 رعایت شود

ماده 397-در مناطقى که احتمال تولید گاز قابل اشتعال وجود دارد باید تاسیسات الکتریکى مجهز به وسایل ایمنى در مقابل انفجار گاز باشد و در غیر این صورت این تاسیسات باید در مکان مجزایى مصون از نفوذ گاز نصب شود

ماده 398-در داخل مخزنهاى فلزى و یا در محلهایى که کارگر با قطعات بزرگ فلزى تماس دارد چراغ دوره گرد باید با جریانى با ولتاژ کمتر از 30 ولت روشن شود

ماده 399-براى انجام هرگونه تغییر و یا تعمیر و حتى تعویض لامپ باید جریان برق قسمت مربوطه قطع شود

ماده 400-در شبکه برق مستقیم بیش از 600 ولت و متناوب بیش از 250 ولت تعمیرات باید با اجازه مخصوص متصدى برق و تحت نظر مسئول تعمیرات با تجربه و با وسایل مخصوص انجام شو
 ماده 401-هرگاه عیب شبکه ناشى ازبه وجود آمدن اتصال کوتاه و یا اتصال به زمین باشد باید برابر ماده 399 عمل شود

ماده 402- براى انجام تعمیرات و با تغییرات هرقسمت از شبکه باید آن قسمت ازهردو طرف قطع شود و تمام فازها را به یکدیگر و به زمین نیز اتصال “دهند و متصدى مربوطه باید از قطع برق درآن قسمت اطمینان حاصل کرده و ترتیبى دهد که برقرار کردن جریان برق درقسمت تحت تعمیر و تغییر به“وسیله اشخاص دیگر امکانپذیر نباشد. و ضمناً تابلوهاى هشدار دهنده نصب شود و متصدى مذکور پس از اتمام کارهاى مربوطه و حصول اطمینان ازاینکه خطرى متوجه کسى نمی“شود، می“تواند جریان برق را برقرار کند

ماده 403- هنگام تعمیر کابل مخصوص تغذیه و وسایل قابل حمل و نیمه ثابت،باید ضمن قطع جریان برق فیشهاى کابل را از پریزهاى مربوط نیز خارج نموده و اتصالهاى نر و ماده را به طریق صحیح و مطمئن از یکدیگر جدا کرد

ماده 404- متصدیان هر یک از ماشینها و قسمتهاى شبکه باید اتصالهاى زمین و بدنه ماشینها و کابلهاى نرم و دو شاخه مربوط را به شرح زیر بازرسى کنند
الف- در شبکه برق مستقیم 600 ولت به بالا و یا متناوب 250 ولت به بالا که نقطه نول آن به زمین متصل نباشد باید همه روزه به وسیله دستگاههاى کنترل مخصوص اختلاف ولتاژ بین هر فاز و زمین زا اندازه گیرى کرده و مطمئن شوند که اختلاف غیر عادى نباشد
ب- باید لااقل هر یک مرتبه وضع سیمهاى اتصال به زمین را بررسى کنند
پ- باید نتیجه تمام بررسیها و بازدید هاى انجام شده در دفتر مخصوص ثبت گردد
ماده 405-در هر یک از نقاطى که تاسیسات برق وجود دارد باید یک نقشه و دستورالعمل ایمنى مختصرى در محل دید افراد نسب گردد.در این دستورالعمل باید به طور صریح نوشته شود که دخالت اشخاص غیر از متصدیان برق در امر تعمیر و یا بکار بردن وسایل ممنوع است و در مورد تاسیسات برق موضوع ماده 385 باید قید شود که دست زدن به قسمتهاى فلزى شبکه خطرناک و اکیدا ممنوع است و همچنین دستور العملى براى نجات اشخاص برق گرفته تهیه و به دیوار نصب کنند

ماده 406- هر یک از پذیرگاههاى داخل معدن باید به وسیله تلفن و یا وسایل ارتباطى دیگر به مرکزنیرو و یا پست مرکزى ترانسفورماتور خارج معدن در ارتباط باشد

ماده 407-کابلهاى مسلح و کابلهاى با روپوش فلزى باید طورى به دیواره گالریها نصب گردد که در اثر وزن خود پاره نشده و به وسایل دیگر برخورد نکند

ماده 408-روپوش فلزى کابل باید به سیم اتصال به زمین وصل باشد مگر آن که این روپوش به جاى محافظ به کار فته باشد که در این صورت باید به یک رله اتصال به زمین مربوط گردد

ماده 409- تمام قسمتهاى شبکه غیر ثابت باید در آخر هر نوبت کار بطور مطمئنى از برق جدا گردد

ماده 410-کلیه تعمیرات روى کابلها باید در خارج معدن انجام گردد

ماده 411-در چاهها و گالریهاى خروج هوا و محلهاى مرطوب بایستى از کابل زره دار مخصوص که روپوش نسوز و مقاوم دارد ، استفاده شود

ماده 412-تابلوهاى تقسیم برق باید از مواد نسوز و مقاوم در مقابل رطوبت ساخته و به طریقى نصب شود که در معرض چکیدن آب نباشد

ماده 413-براى راه اندازى لکوموتیو الکتریکى در معادن نباید از ولتاژ بیشتر از 600 ولت استفاده نمایند

ماده 414-سیم یا سیمهاى تغذیه الکتریکى به لوکوموتیوهاى برقى باید به طریقى نصب شوند که احتمال پاره شدن و یا تولید حریق در چوب بست ها و یا برق گرفتگى اشخاص وجود نداشته باشد

ماده 415-هرگاه ارتفاع سیم برق رسانى به لوکوموتیو از زمین کمتر از 5/2 متر باشد باید هنگام عبور و مرور اشخاص جریان برق قطع گردد

ماده 416-اطاقک راننده در لوکوموتیوهاى الکتریکى که از سیم لخت برق مى گیرد باید مسقف بوده و طوق گیرنده عایق بندى شده باشد تا احتمال برق گرفتگى راننده وجود نداشته باشد

ماده 418-براى انجام هرگونه تعمیر در شبکه انتقال برق از آن عبور مى کند باید به وسیله پوشش محکم و عایقى محفوظ شده باشد

ماده 419-شبکه مخصوص علائم برقى باید با جریان برق با ولتاژ کمتر از 30 ولت کار کند

ماده 420-سیمهاى شبکه علائم باید طورى نصب گردد که اتصال کوتاه ایجاد نگردد.در شبکه علائم فقط براى قسمتهاى خنثى مى توان از سیمهاى بدون روپوش استفاده کرد

ماده 421-کلیه تجهیزات الکتریکى واقع در یک بخض معدن به منزله یک قسمت مستقل تلقى شده و براى اتصال به زمین باید برابر ماده 374 عمل شود

ماده 422-براى استفاه از برق با فشار الکتریکى 30 تا 600 ولت در درون معدن باید کابلهاى با پوشش لاستیکى و عایق و مقاوم قابل انحنا به کار برده شود

ماده 423-در چاه براى استفاده از برق با فشار الکتریکى بیش از 600 ولت و همچنین انتقال برق حتى با فشار اکتریکى کمتر از 600 ولت باید کابل زره دار و با مشخصات موضوع ماده 422 باشد به استثناى سیم هاى برق رسانى لوکوموتیوهاى برقى که تابع مقررات خاصى هستند

ماده 424-در معدن داراى گاز ذغال و یا گرد ذغال سنگ فقط تاسیسات زیر را مى توان بطور ثابت برقرار گردد
الف-کابلهاى زره دار در راههایى که داراى وسیله نگهدارى مطمئن و سالم بوده و جریان کافى هوا برقرار و عیار گاز ذغال در آنها از 1% تجاوز نکند
ب- سیمهاى ساد روپوش دارى که در لوله هاى فلزى با عایق داخلى قرار داشته باشد مشروط بر آنکه هواى کافى و منظم در اطراف لوله در جریان بوده و عیار گاز ذغال بسیار کم باشد
پ-دستگاهها و موتوهایى مه در مقابل گاز ذغال بى خطر تشخیص داده شده مشروط بر اینکه در محل استقار آنها هوا بطور منظم عبور کرده و عیار گاز ذغال کم باشد
ماده 425-هواى معدن باید طورى جریان داشته باشد که تمام تاسیسات برق به خوبى تهویه گردد

ماده 426-هرگاه تمام و یا قسمتى از تاسیسات برق در مسیر راههاى عمومى واقع شده باشد باید همه روزه کیفیت هواى ورودى به آن راه را از حیث مقدار گاز ذغال بررسى نمود بطوریکه عیار گاز ذغال از نیم درصد تجاوز نکند و بعلاوه ترتیبى داده شود که ورود ناگهانى مقدار زیادى گاز ذغال امکان پذیر نباشد. ماده 427-کلیه وسایل و تجهیزات الکتریکى که در قسمتهاى داراى گاز و گرد قابل انفجار به کار برده مى شوند باید ضد انفجار باشند

ماده 428-در معادنى که داراى تصاعد آنى گاز ذغال مى باشند.تاسیسات برقى باید بطور کامل ضد انفجار باشد.در این قبیل معادن معادن مى توان از چراغ ایمنى و در آتشبارى از آتشکن برقى ایمن استفاده نمود

ماده 429-متصدیان مربوط باید دستگاههاى ضد انفجار برقى را حداقل روزى یک بار بازدید و بررسى کنند و هر هفته یک بار نیز متخصص برق آنها را بازدید و در صورت لزوم تعمیر کند

ماده 430-تعمیر یا باز کردن درپوش وسائل برقى ضد انفجار باید فقط توسط متخصص مربوطه انجام گیرد.این وسائل باید به طریقى بسته شده باشد که بوسیله آچار و یا ابزار معمولى نتوان آنها را باز کرد

ماده 431-هواى محلها و راهها و گالریها و کارگاههاى استخراج که در آن تاسیسات برق وجود دارد باید لااقل در هر نوبت کار دو بار بازرسى شود و در موارد زیر باید فورا جریان برق قطع گردد

الف-هرگاه عیار گاز ذغال یک درصد و یا بیشتر باشد
ب- در ناحیه اى که در اثر ریزش احتمال معیوب شدن تاسیسات الکتریکى و یا رسیدن گاز ذغال به تاسیسات الکتریکى وجود داشته باشد
پ- در هر قسمتى که یکى از شرایط استفاده از برق که در این فصل ذکر شده از بین رفته باشد
ماده 432- متصدى برق بایستى قبل ازروشن نمودن تاسیسات برقى اطمینان حاصل نماید که غلظت گاز از حد مجاز پایینتر است

ماده 433- برقرار کردن مجدد برق باید منحصرا توسط متصدى مربوطه انجام گردد

ماده 434- هرگونه تعمیرات و تغییرات در تاسیسات برق باید توسط مسئول مربوطه در دفتر مخصوصى ثبت گردد

ماده 435- بهره بردار موظف است نقشه تکمیل شده تاسیسات برق را همیشه در دفتر معدن نگهدارى نماید

ماده 436-جریان برق در جاهایى که آتش سوزى رخ مى دهد باید فورا قطع شود

ماده 437- براى تعیین و کنترل برق از تست کننده هایى که هرگز بکار نرفته است استفاده نشود و از دستگاههاى اندازه گیرى مناسب استفاده شود

ماده 438- هنگام کار روى خازنها باید آنها را به سیستم زمین متصل کرده و سپس حداقل به مدت یک دقیقه با آنها تماس نگرفته و اتصال به زمین از خازنها باز نشود

ماده 439- هنگام تعویض یا جابجایى روغن ترانسفورماتورها کشیدن سیگار و انداختن شعله روشن کبریت ممنوع مى باشد
 
فصل 12-آتش سوزى وانجار
 
                                                                                         

الف- مقررات عمومى
ماده 440- سرچاه و راه“هاى زیرزمینى و ساختمان“هاى مجاور تا شعاع 20 مترى باید همیشه خالى از مواد قابل اشتعال ازقبیل مواد نفتى و گرد ذغال“سنگ و امثال آن باشد

ماده 441- دیواره چاه“ها و دهانه ارتباطى آنها با تونل باید با مصالح غیرسوختنى ساخته شود

ماده 442- برج بالاى چاه مورد بهره“بردارى و دیوار ساختمان“هاى اطراف آن نباید از چوب ساخته شود

ماده 443- بالابرها و همچنین موتورخانه“ها و انبارها و تعمیرگاه“هاى زیرزمینى و ابزارآلات آنها باید از مصالح و مواد غیرسوختنى ساخته شوند

ماده 444- در نقاط زیر باید وسایل آتش“نشانى متناسب با نوع حریق و سطل“هاى محتوى ماسه به“اندازه کافى موجود باشد

الف - در تمام قسمت“هاى معدن که در آنها مواد سوختنى نگهدارى می“شود.
ب - در تمام راه“هاى ورود هوا که در آنها وسیله نگهدارى چوبى به“کار رفته است.
پ - در تمام نقاطى که لوکوموتیوها سوخت“گیرى می“کنند.
ت – در سایر قسمت“هایى که به تشخیص مسئول ایمنى احتمال آتش“سوزى می“رود.

ماده 445- دستگاه“هاى آتش“نشانى که در معدن به“کار می“رود باید از انواع مجاز و متناسب با نوع آتش“سوزى احتمالى باشد.

ماده 446- در هر جائیکه ماسه و یا شیرآب وجود دارد باید وسایلى براى انتقال و حمل ماسه و استفاده فورى از آب جهت آتش“نشانى آماده شده باشد.

ماده 447- وسایل آتش“نشانى باید به“طور منظم آزمایش شده و طورى نگهدارى شود تا اطمینان حاصل گردد که خوب کار می“کنند. تاریخ آزمایش باید به“وسیله مسئول مربوطه در دفتر مخصوص ثبت گردد. ضمناً نصب کارت شناسایى (مشخصات خاموش“کننده) برروى کپسول آتش“نشانى الزامى است.

ماده 448- در ماشین“خانه“هاى زیرزمینى ضایعات روغنى و نفتى باید در محفظه“هاى فلزى در بسته جمع“آورى و منظماً از معدن خارج گردد.

ماده 449- مسئول معدن موظف است در مورد آتش“نشانى آموزش لازم را به کارگران خود بدهد تا هرفردى که اولین دفعه متوجه آتش“سوزى می“شود درصورت امکان اقدام لازم براى خاموش“کردن آتش را آغاز نموده و هرچه زودتر به مسئول مافوق خود اطلاع دهد تا درصورت نیاز گروه آتش“نشانى را اعزام نماید.

ماده 450- افرادى که در خاموش کردن آتش وظیفه“اى ندارند باید فوراً از محلى که آتش“سوزى رخ داده دور شوند و تا خاموش“شدن آتش به“طور کامل و دستور مجدد مسئول مربوطه به آن محل نزدیک نشوند.

ماده 451- مسئول معدن باید ماسک تنفسى و چراغ ایمنى به“تعداد کافى در سر معدن براى آتش“نشانى آماده کرده باشد. استفاده از تجهیزات ایمنى و وسایل حفاظت فردى مناسب براساس آئین“نامه مربوطه(مصوب شورایعالى حفاظت فنى) الزامى است.

ماده 452- هنگام خاموش نمودن آتش باید علاوه بر سایر مراقبت“ها احتیاط لازم ازنظر وجود منواکسیدکربن نیز به“عمل آید.

ماده 453- اگر به“منظور آتش“نشانى تمام یا قسمتى از معدن را با آب پرکرده باشند، باید آزمایش“هاى لازم ازجهت وجود گاز سولفور هیدروژن به“عمل آید و درصورت وجود این گاز باید اقدامات لازم انجام گیرد. تخلیه آب و شروع مجدد باید باحضور مسئول مربوطه انجام پذیرد.

ماده 454- نگهدارى درازمدت مایعات و گازهاى با نقطه اشتعال پایین در معادن زیرزمینى مجاز نمی“باشد.
 
مقررات ویژه معادن ذغال“سنگ                                                                                                                                                             

ماده 455- معادن ذغال“سنگ باید مجهز به شبکه لوله آب آتش“نشانى با فشار باشد.

ماده 456- بازدیدهاى مخصوص ازنظر پیشگیرى از آتش“سوزى یا گرم“شدن ذغال“سنگ باید قبل از هرنوبت کارى انجام گیرد.

ماده 457- براى برطرف کردن و یا بی“خطر ساختن گرد ذغال“سنگ در نقاط نزدیک محل آتش“سوزى باید خاک پاشى یا اقدامات کافى دیگر به“عمل آید.

ماده 458- آن قسمت از داخل معدن که دچار آتش“سوزى شده و خاموش“کردن آن میسر نگردد و یا احتمال آتش“سوزى دراثر گرم شدن ذغال“سنگ وجود داشته باشد براى جلوگیرى از گسترش آتش باید بلافاصله به“وسیله دیوار یا سدهاى غیرقابل نفوذ از سایر قسمت“هاى معدن جدا گردد.

ماده 459- ساخت یا نصب دیوار سدکننده باید باحضور یک“فرد مسئول انجام گیرد.

ماده 460- کارگران سازنده دیوار در محل خروج هوا باید مجهز به دستگاه تنفسى انفرادى باشند.

ماده 461- دیوار سدکننده از لحاظ نفوذناپذیر بودن هوا و درجه حرارت آن و همچنین هواى پشت سد، روزانه باید بازرسى و نتایج بازرسی“ها در دفتر ثبت و هروضع غیرعادى فوراً به مسئولین مربوطه اطلاع داده شود.

ماده 462- قبل از خراب کردن دیوار سد، باید اطمینان حاصل شود که هواى آن سالم و بی“خطر است. خراب“کردن دیواره سد باید باحضور مسئول مربوطه انجام گیرد.

ماده 463- هنگام خراب“کردن دیوار باید یک گروه نجات مجهز به دستگاه“هاى تنفسى در نزدیکى محل مستقر و آماده باشد.

ماده 464- لازم است براى تسریع دراحداث دیوارها و سدها، در محلهاى مناسبى مصالح و وسایل ساخت دیوارهاى مسدود کننده به“اندازه کافى نگهدارى شود.

ماده 465- براى جلوگیرى از گسترش انفجار، از سد“ آتش“بند استفاده می“شود. سد آتش“بند عبارت است از صفحاتى که روى آنها خاک نرم ریخته شده و یا ظرف“هایى که از آب پرشده و زیر سقف تونل در نقاط مناسبى نصب می“گردد. این صفحات و ظرف“ها دراثر تغییر فشارهواى حاصل از انفجار خودبه“خود واژگون شده و مواد آن سدى درمقابل انتشار آتش به“وجود می“آورد.

ماده 466- نرم و خشک“بودن خاک در آتش“بندهاى خاکى و پربودن آب در ظرف“ها در آتش“بندهاى آبى باید به“طور مداوم کنترل شود. آخرین تاریخ تعویض خاک در آتش“بندهاى خاکى باید دردفتر مخصوص تهویه ثبت شود.

ماده 467- محلهاى نصب آتش“بندها باید در نقشه تهویه معدن نشان داده شود
 
فصل 13-کمک هاى اولیه و نجات
 
 
ماده 468- درهرمعدن باید برحسب موقعیت ،  اهمیت و تعداد کارکنان حداقل وسایل نجات و کمک“هاى اولیه موجود باشد و در محل“هاى مناسب و قابل دسترسى سریع نگهدارى شود.

تبصره: حداقل وسایل نجات و کمک“هاى اولیه هرمعدن را بازرس کار تعیین می“نماید.

ماده 469- وسایل نجات و کمک“هاى اولیه باید مرتباً بازدید و مورد آزمایش قرار گیرد تا همیشه براى استفاده آماده باشد.

ماده 470- درهرمعدن ضمن آموزش همگانى کمکهاى اولیه بایستى از هر کارگاه نیز حداقل یک“نفر استفاده از وسایل کمکهاى اولیه را آموخته باشد.

ماده 471- در معادن ذغا“ل“سنگ که تعداد کل کارگران از 300 نفر و در سایر معادنی“که تعداد کل کارگران آن از 500 نفر بیشتر باشد ، لازم است گروه نجات تشکیل گردد و در پایگاهى که بدین“منظور تعیین شده مستقر گردند. تعداد افراد گروه نجات برحسب نوع معدن ، گستردگى آن و تعداد کارگران و تعداد نوبت“هاى کار تعیین می“شود. در این گونه معادن بهره“بردار موظف است یک“نفر شخص صلاحیتدار را به “عنوان مسئول نجات انتخاب نماید. وظیفه شخص مذکور منحصراً رسیدگى به امور امداد و نجات می“باشد.

تبصره: 1 درمعادن داراى ذغال و گرد ذغال“سنگ اگر تعداد کارگران درهرنوبت کار بیش از 50 نفر باشد تشکیل گروه نجات الزامى است

تبصره2:برحسب مورد می“توان وظایف گروه نجات را با گروه آتش“نشانى ادغام نمود.

تبصره3:  علاوه بر افراد گروه نجات لازم است تعدادى از کارگران نیز تعلیمات لازم را دیده باشند تا در صورت لزوم به افراد گروه نجات ککمک نمایند

ماده 472- افراد گروه نجات باید ازبین کارگران مجرب که داراى استعداد جسمانى کافى بوده انتخاب شوند. این افراد باید تعلیمات لازم را فراگرفته و لااقل ماهى یکبار تمرینهاى لازم را به“عمل آورند

ماده 473- گروه نجات با نظر مسئول ایمنى و برحسب ضرورت باید مجهز به دستگاه“هاى تنفسى انفرادى و وسایل لازم دیگر ازقبیل دستگاه“هاى اندازه گیرى گاز گریزو، اکسیددوکربن و برانکارد و غیره باشند. این دستگاه“ها باید مرتباً و در فواصل مناسب بازدید و آزمایش شده به“طورى که همیشه براى استفاده آماده باشند

ماده 474- افراد گروه نجات باید هرسال دوبار مورد معاینه پزشکى قرار گیرند تا درصورتی“که واجد شرایط نباشند ازگروه خارج شده و افراد دیگر به“جاى آنها انتخاب گردند

ماده 475- این آئین“نامه در سیزده فصل و 475 ماده و 21 تبصره در جلسه نهایى مورخ 25/11/79 شورایعالى حفاظت فنى تهیه و در تاریخ 10/12/79 به“تصویب وزیر کار و امور اجتماعى رسد