آيين نامه حفاظت و ايمنى در معادن 2

آیین نامه حفاظت و ایمنى در معادن

 

فصل4- ماشین آلات معدنى
                                                                                                   

ماده 54- به استناد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاهها مصوب شورایعالى حفاظت فنى روغنکارى اجزاء متحرک ماشین آلات حفارى هنگام کار ممنوع است

ماده 55- به استناد آئین نامه ایمنى کار بر روى خطوط و تجهیزات برقدار مصوب شورایعالى حفاظت فنى , در معادن روباز عبور ماشینهاى حفارى از زیر کابلهاى انتقال برق هنگامى مجاز است که فاصله بین بالاترین نقطه ماشین تا سیمهاى هادى برق از 5/1 متر کمتر نباشد

تبصره: فاصله مجاز بین بالاترین نقطه ماشین تا سیمهاى برق به میزان ولتاژ جریان عبورى بستگى دارد

ماده 56- کلیه دستگاهها و ماشین آلات در حال کار در معدن روباز باید حسب مورد مجهز به برقگیر باشند

ماده 57- به استناد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاههاى مصوب شورایعالى حفاظت فنى کلیه قسمتهاى متحرک و انتقال دهنده نیرو از قبیل تسمه فلکه , زنجیر , چرخ دنده و امثال آن و همچنین قسمتهائى از ماشینها که امکان ایجاد سانحه براى کارگران و یا در گیرى اشیاء وجود داشته باشد باید داراى پوشش یا حفاظى مناسب و با مقاومت باشند

ماده 58- کلیه ماشینها و تجهیزات معدنى باید توسط افراد ماهر و آموزش دیده بکار برده شوند

ماده 59- هنگام کار با ماشین استخراج ذغال سنگ که با زنجیر و سیم بکسل کشیده مى شود , ورود افراد به محدوه ماشین و کار در پائین دست ماشین ممنوع است

ماده 60- استفاده از ماشینهاى با موتور احتراقى در محیطهاى آلوده به گازهاى قابل انفجار ممنوع است
ماده 61- متصدیان دستگاههاى برقى هنگام کار باید از وسایل حفاظت فردى مناسب شامل دستکش لاستیکى , کفش و کلاه ایمنى عایق در برابر الکتریسیته استفاده کنند

ماده 62- قبل از شروع بکار هر نوع ماشین , متصدى باید اطرافیان را از راه اندازى دستگاه آگاه نماید
ماده 63- براى کار با پمپهاى دستگاه حفارى اکتشافى باید موارد زیر رعایت شود

الف- موقعى که پمپ روشن است , متصدى باید از دستکش عایق الکتریسیته استفاده نماید.
ب- از سیستم اتصال به زمین تأیید شده استفاده شود
ت- شاسى پمپ باید کاملاً به زمین محکم شود

ماده 64- براى کار با بیلهاى مکانیکى در معادن روباز باید موارد زیر رعایت شود:

الف- به غیر از مکانیک مجاز , مسئول ایمنى و مسئول فنى هیچ کس حق ندارد بدون اجازه متصدى داخل اتاقک فرمان شود.
ب- متصدى تنها در موارد اضطرارى و بمدت کوتاه و به شرط آن که کمک خود را جایگـزین نماید مجاز به ترک ماشین در شیفت کار خود مى باشد
ت- هنگام توقف کار , ولو به مدت کوتاه , باید جام و چنگک بیل پائین آورده شده و روى زمین قرار گیرد و رها کردن آن بحالت آویزان و معلق ممنوع است
ث- متصدى ماشین , ضمن کار باید چنان زمین را صاف کند که احتیاج به دوباره کارى نباشد
ج- انجام هر نوع حرکتى و هرگونه جابجائى بیل مکانیکى از قبیل راه اندازى , حرکت به جلو یا عقب , بارگیرى به کامیون و غیره باید همراه با علامت هاى صوتى مانند بوق یا زنگ یا صوت باشد و همه افرادى که در معدن کار مى کنند باید با علامت مربوطه آشنا باشند

ماده 65- به کارگیرى جرثقیل و بازرسى فنى آن مى بایست به استناد آئین نامه حفاظتى وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاهها مصوب شورایعالى حفاظت فنى انجام پذیرد

تبصره: به استناد آئین نامه فوق الذکر ظرفیت مجاز انواع جرثقیل ها باید به وضوح بر روى آنها نوشته شده و جرثقیل مجهز به سیستم قطع کن یا آگاه کننده براى بار بیش از حد مجاز باشد

ماده 66- جام شاول (صندوقه بیل مکانیکى) در موقع کار هرگز نباید بالاى سر افرادى که در محل کار مى کنند چرخانده شود

ماده 67- جام شاول نباید بالاى اطاق راننده کامیون و کابلهاى اتصال برق حرکت داده شود

ماده 68- همواره باید کنترل کاملى بر روى بارهاى معلق وجود داشته باشد

ماده 69- شاول نباید در فاصله کمتر از 3 متر از خطوط برق ولتاژ بالا استفاده کند

ماده 70- متصدى باید قبل از حرکت جام (لودر , شاول و غیره) به اطراف و بالا به دقت نگاه کرده و اطمینان پیدا کند که همه چیز در وضعیت خوبى قرار دارد و در هنگام بلند کردن جام و متعلقات مربوطه و قبل از حرکت از فرد مسئولى که روى زمین علامت مى دهد فرمان بگیرد

ماده 71- هرگز نباید از وسیله نقلیه سنگین بیرون پرید . بایـستى دستگـیره ها و آهنهاى نصب شـده بـراى پیـاده شدن را با دو دست محکم گرفته و در حالى که صورت بطرف ماشین مى باشد پیاده شد

ماده 72- جلو و عقب چرخهاى ماشین آلات در حال توقف باید با دقت مسدود گردد تا از حرکت احتمالى آنها جلوگیرى شود خصوصاً اگر این ماشین آلات در شیب قرار گرفته باشند

ماده 73- سوار شدن افراد غیر مجاز بر لودر , گریدر , بلدوزر , شاول و غیره ممنوع بوده و هیچکس حق ندارد برروى جام و تیغه هاى لودر , گریدر و غیره سوار شود

ماده 74- در هواى تاریک گریدر زنى اطراف لبه ها و کنار دیواره هاى بلند ممنوع است

ماده 75- در ماشین آلات سنگین چرخ لاستیکى که اجباراً بر روى لبه هاى تیز حرکت مى کنند جهت جلـوگیرى از ترکیدگى لاستیک و ایجاد شرایط نا ایمن بعدى باید چرخها به زنجیر حفاظتى مجهز شوند

ماده 76- تسطیح مواد تخلیه شده در محل تخلیه بار بلافاصله پس از تخلیه بار ممنوع است

ماده 77- توقفگاه ماشین آلات معدنى باید به انـدازه کافى از انبـارهاى سوخـت فاصلـه داشته و از نگهدارى مواد قابل اشتعال مانند بنزین , گازوئیل , نفت و روغن در داخل آن خوددارى شود

ماده 78- داشتـن گواهـى نامه ویـژه جهت کار با ماشین آلات متحرک مانند بیل مکانیکى , تراکتور , لودر, بلدوزر, لوکوموتیو و غیره براى متصدیان این گونه ماشین ها الزامى است

ماده 79- نکات زیر مى بایست هنگام کار با دستگاههاى چالزنى رعایت شود:

الف-مته ها کاملاً تیز باشند .
ب- دکمه هاى لباس کارگر بسته باشند
ت- براى بیرون آوردن مته از چال فقط از آچار مخصوص استفاده شود
ث- نباید پرفراتور(دستگاه چالزنى براى چالهاى با قطر کم ) را بدون مته روشن کرد
ج- نباید در صورت تاخوردگى شیلنگ, دستگاه را روشن کرد
ح- تمام چالهاى حفر شده به دقت هواگیرى شوند و دهانه چالهاى غیر افقى را با در پوش چوبى به طور موقت پوشاند
خ- جبهه کار در معادن قبل از شروع بکار چالزنى لق گیرى شود
د- چالزنى با دستگاههاى الکتریکى به کمک دستکش عایق الکتریسیته انجام شود
ذ- محل استقرار واگن دریل(دستگاه چالزنى ارابه اى)مسطح و شیب آن مطمئن باشد به گونه اى که خطر لغزش یا واژگون دستگاه وجود نداشته باشد
ر- در دستگاههاى چالزنى برقى اتصال زمین موثر و کلید ضد انفجار و رله حفاظتى وجود داشته باشد
ز- قبل از تعمیر و باز کردن قسمتهاى دستگاه برقى در سینه کار جریان برق قطع شود
س- کابلهاى دستگاه برقى در محلى قرار داده شوند که از خطر صدمه ناشى از عبور دستگاهها یا برخورد قطعات سنگ مصون باشند
ش- چالزنى باید با تزریق آب یا آب پاشى یا با استفاده از دستگاه غبار گیر انجام شود بطورى که میزان غبار تولید شده از حد مجاز کمتر باشد

 

فصل5- نگهداری                                                                                                                

ماده 80- شبکه حفاریهاى زیر زمینى با توجـه به پایدارى سنگـها و تغییر شکـل آنها بایستى بطور دائم بررسى و در صورت لزوم به وسایل نگهدارى مناسب مجهز گردد

ماده 81- انجام حفارى هاى زیرزمینى بدون داشتن مشخصات فنى نگهدارى از قبیل محل و نقشه کارگاه و نگهدارى و مصالح به کار گرفته شده و فاصله نصب وسایل نگهدارى از یکدیگر و از جبهه کار که به تایید مسئول فنى یا سرپرست معدن نرسیده باشد ممنوع است

ماده 82- وسیله نگهدارى باید به شکلى کارگذارده شود که بین آن با سقف و دیواره ها اتکاى کامل حاصـل شود و حفره هاى ایجاد شده کاملاً پر گردد

ماده 83- کلیه وسایل نگهدارى نصب شده در معدن باید داراى مقاومت و استحکام لازم باشد

ماده 84- در موقع نصب , تعویـض و یا تعمـیر وسایـل نگهدارى بایـد احتـیاط هاى لازم براى جـلوگیرى از ریزش بعمل آید

ماده 85- استاد کار هر قسمت موظف است در هر نوبت کار حداقل یک بار سقف , دیوارها , رهروها و وسایل نگهئارى جبهه کار خود را کاملاً بازدید و در صورت مشاهده عیب و نقص فوراً نسبت به رفع آن اقدام نماید . بعلاوه در پایان هر نوبت کار قبل از حصول اطمینان از استحکام کارگاه نباید محل کار را ترک کند

ماده 86- مسئولین ایمنى و نظارت مجاز مى توانند در مورد تغییر وسایل نگهدارى آسیب دیده و همینطور در مورد سنگهاى معلق و نا استوار سقف و جوانب گالریهایى که بدون وسایل نگهدارى پیشروى مى شوند ضمن توقف کار سریعاً اقدامات ایمنى را انجام دهند

ماده 87- مسئولین ایمنى و نظارت چنانچه در محلى وسایل نگهدارى را کافى و ایمن تشخیص ندهند لازم است ضمن گزارش نظر خود به مسئولین معدن براى تقویت وسایل نگهدارى , موضوع را تا رسیدن به نتیه نهائى پیگیرى نمایند

ماده 88- بازیابى وسایل نگهدارى , باید توسط کارگران ماهر و با تجربه کافى و با نظارت مسئول ایمنى معدن صورت گیرد

ماده 89- بازیابى وسایل نگهدارى لازم است با استفاده از وسایل و تجهیزات مناسب انجام شود و کارگران در حین بازیابى باید در محلى مطمئن مستقر شوند

ماده 90- وسایل نگهدارى چاهها و همچنین کارگاهها و حفریاتى که بطور مداوم فعال نیستند لازم است حداکثر هر دو ماه یک بار مورد بازدید و کنترل قرار گیرند

ماده 91- در کارگاه استخراج , استوارى و پا برجا بودن کمر بالاى سینه کار را باید از طریق بازدید و ضربه زدن مورد امتحان و کنترل قرار داده و در صورت مشاهده علائم خطر و شکستگى در کمر بالا و یا در سینه کار باید به ریختن سنگهاى معلق اقدام نموده و چوب بست مربوطه را تقویت نمایند

ماده 92- ستونهاى چوب نگهدارى را باید از پوست و گره تمیز نموده و استفاده از چوبهاى با قطر کم , شکسته و یا در جا خشک شده به عنوان ستون یا جزء دیگر چوب بست که تحت فشار طولى قرار گرفته ممنوع است

ماده 93- استحکاماتى که در اثر عملیات انفجارى , برداشت و استخراج , جابجا نمودن نقاله و یا لوله هاى هوارسانى و غیره جابجا شده و یا صدمه دیده است باید بلافاصله جایگذارى و مستحکم گردد

ماده 94- در هنگام تعویض وسایل نگهدارى به منظور تعویض گالرى و یا تعویض چوب به علت کهنگى و پوسیدگى آن برداشت بیش از 2 قاب چوبى و یا فلزى در یک زمان مجاز نبوده و قبل از برداشت هر قاب نگهدارى لازم است قابهاى طرفین آن به اندازه کافى تقویت و تخته کوبى گردند

ماده 95- تعویض وسایل نگهدارى در محل تقاطع حفاریها طبق مشخصات فنى مربوطه که به تایید سرپرست معدن رسیده است و پس از آشنائى کارگران با مشخصات فنى فوق و برنامه و چگونگى عملیات و با حضور مسئول ایمنى انجام مى شود

ماده 96- در کارگاههاى استخراج زیرزمینى با توجه به احتمال نشست زمین و خطرات احتمالى طریقه کنترل سف پس از استخراج شامل باقى گذاردن فضاى خالى یا پر کردن یا تخریب مى باشد باید موارد زیرین بطور دقیق در طرح کارگاه استخراج مشخص شود

الف- در حالت باقى گذاردن فضاى خالى ابعاد مجاز فضاى خالى و پایه ها با توجه به مشخصات و پایدارى سنگها باید تعیین شود
ب- در حالت پر کردن فضاى خالى شـده باید مشخصـات مواد پرکننده , روش پـر کردن , فاصلـه زمانـى و طولى پرکردن تا جبـهه کار استخـراجى , میـزان تراکم ماده پرکننده باید تعیین شود
ت- در حالت تخریـب لازم است گام تخریـب , طرح نگهـدارى در خط تخریب , تخـریـب اجبـارى در صورت لزوم, روش برداشتن پایه ها و دستورات ایمنى براى کارگران تخریب کننده بدقت مشخص شود و عمل تخریب باید توسط کارگران مجرب و ماهر انجام شود

 

فصل6-مواد آتشبارى وناریه                                                                                                                                                 
 

الف- مقررات عمومى


ب- انبارهاى مواد ناریه


پ- حمل و نقل مواد ناریه


ت-آتشبارى


ث- مقررات ویژه معان ذغال سنگ

 

                                               الف- مقررات عمومى


ماده 97- آتشبار باید دوره آموزشى لازم را گذرانده و صلاحیت وى توسط سازمانهاى مربوطه تأیید شود

ماده 98- هر آتشبـار باید دفتر مخصوصى جهت ثبت مقدار ناریه دریافتى و مصرفى داشته باشد . پس از اتمام هر دفتر , آتشبار باید آنرا به انبار تحویل داده ودر انبار حداقل تا شش ماه نگهدارى شود

ماده 99- به کار بردن باروت در معادن زیرزمینى ممنوع است

ماده 100- قرار دادن ماده منفجره در مجاورت برف , یخ و آتش ممنوع است .

ماده 101- به کار بردن مواد ناریه فاسد یا یخ زده ممنوع است

ماده 102- به کار بردن فتیله اى که حتى یک بار رطوبت به آن نفوذ کرده و یا تحت تأثیر حرارت و برودت قرار گرفته و یا به نحو دیگرى مشخصات فنى خود را از دست داده باشد ممنوع است

ماده 103- پیـدا شدن یا مفقود شدن مواد ناریه و دستگاه آتش کن در داخل یا خارج معدن باید فوراً به مسئول مربوطه (استاد کار و مسئول ایمنى) گزارش شود

ماده 104- آتشبـارى فقط با خرجگذارى در چال مجاز بوده و استفاده از مواد منفجره در خارج از چال با کسب مجوز از مسئول معدن و مسئول ایمنى میسر مى باشد

ماده 105- بـه منظور اطلاع از سالم بودن فتیله و همچنین سرعت اشتعال آن قبل از استفاده از هر صندوق باید از آن نمونه بردارى و آزمایش شود

ماده 106- امحاء مواد ناریه فاسد مى بایست منحصراً توسط مسئولین ذیربط و با رعایت اصول ایمنى مربوط به مخاطرات و آلودگى ناشى از عملیات امحاء انجام شود

ماده 107- با توجه به نقش اصلى آب در خاموش کردن آتش لازم است در جایى که مواد منفجره غیر امولسیونى قرار دارد جریان آب کافى وجود داشته باشد

ماده 108- به منظور پیشگیرى از سفت و خشک شدن مواد منفجره امولسیونى (مواد منفجره مایع) باید تا تاریخ مشخصى پس از ساخت مصرف شود بطورى که این مواد نباید بیش از 6 هفته پس از ساخته شدن در انبار نگهدارى شود

ب- انبارهاى مواد ناریه


ماده 109- انبار مواد ناریه باید طبق ضوابط و مقررات اعلام شده از طرف سازمان ذیربط و همچنین با توجه به مفاد آئین نامه مواد خطرناک و قابل اشتعال مصوب شورایعالى حفاظت فنى ساخته شود

ماده 110- جایـگاه موقـت مواد ناریه محلى است که در آن حداکثر مصرف یک روز نگهدارى مى شود . جایگاه موقت فتیله و چاشنى باید مجزا از جایگاه موقت سایر مواد ناریه بوده و فاصله بین آنها کمتر از 15 متر نباشد .این جایگاه نباید در جاهاى سرد و مرطوب , پر رفت و آمد و در معرض بروز آتش سوزى و انفجار باشد . در و قفل و بست این جایگاهها باید کاملاً محکم بوده و بر روى درب ورودى تابلوى اخبارى با عبارت (( مواد ناریه )) با خط خوانا نصب گردد

ماده 111- آن مقـدار از مـواد نـاریه پیش بیـنى شده بـراى مصرف روزانه که بمصرف نرسیده است یا مواد منفجره اى که به علت عدم نقص در عملیات انفجارى باقى مانده است باید فقط در جایگاه موقت نگهدارى شود

ماده 112- آتشبار نباید با همراه داشتن مواد منفجره به جایگاه موقت چاشنى و همچنین با همراه داشتن چاشنى به جایگاه موقت مواد منفجره وارد شود

ماده 113- داخل انبار مواد ناریه وهمچنین محوطه اطراف آن تا فاصله 50 مترى باید از وجود کلیه مواد سریع الاحتراق مانند مواد نفتى , تکه هاى پارچه کاغذ , خار , بته و غیره پاکیزه نگهدارى شود

ماده 114- مقدار مواد ناریه وارده و صادره انبار باید با ذکر دقیق زمان در دفتر مخصوص ثبت گردد

ماده 115- در انبارها باید نکات زیر رعایت شود:

الف- صندوق حاوى مواد ناریه طورى قرار داده شود که فشنگها بصورت قائم قرار نگیرد .
ب- صندوق مواد ناریه و چاشنى در داخل انبار باز نشود
ت- صندوق مواد ناریه و چاشنى باید به آرامى جابجا گردد و از پرتاب کردن و یا لغزاندن آن خوددارى شود
ث- با کفش میخ دار نباید وارد انبار مواد ناریه و چاشنى شد
ج- صندوقهاى محتوى مواد ناریه و چاشنى باید به طورى روى هم چیده شوند که ارتفاع آنها از 2 متر یا 5 صندوق در هر ردیف بیشتر نبوده و بین هر دو ردیف فضاى کافى براى تهویه مناسب وجود داشته باشد . ضمناً فاصله ردیف صندوقهاى مجاور دیوارهاى انبار با دیوار باید حداقل 30 سانتیمتر باشد . صندوقهاى زیرین باید روى الوارهاى مناسب چیده شود
ح- انبار باید به استناد آئین نامه پیشگیرى و مبارزه با آتش سوزى در کارگاهها به وسایل پیشگیرى درآتش سوزى مجهز گردد

ماده 116- به منظور پیشگـیرى و بروز و گستـرش آتش ساختمان انبار باید به وسایل و تجهیزات اعلام و اطفاء حریق خودکار مجهز باشد

ماده 117- درب انبار مواد ناریه باید بطرف بیرون باز شود

ماده 118- نشت کارتنهاى دینامیت باید با آب داغ تمیز شود

ماده 119- راهروهاى انبار مواد ناریه باید با علائم اخبارى شبرنگ مشخص شود

ماده 120- به استنـاد آئین نامه حفاظت و بهداشت عمومى در کارگاهها بردن کبریت , فندک و هر وسیله اى که بتواند تولید جرقه و شعله نماید به انبار ممنوع است

ماده 121- در انبـارهاى مواد ناریه فقط باید از چراغ ایمنى براى روشنائى استفاده گردد و از بکار بردن هر نوع چراغ دیگر و سیم کشى برق خوددارى شود

ماده 122- نصب گرماسنج که حداکثر و حداقل درجه حرارت را در داخل انبار نشان دهد براى کترل درجه حرارت ضرورى مى باشد

ماده 123- درجه حرارت انبار نباید از 30 درجه سانتیگراد بالاتر و از 10 درجه سانتیگراد کمتر باشد

ماده 124- انبـاردار مواد ناریه باید داراى صلاحیت کافى بوده و صلاحیت وى به تأیید رسیده باشد و دوره آموزشى لازم را در مرکز ذیربط گذرانده باشد

ماده 125- ورود اشخاص غیر مجاز به انبار اکیداً ممنوع است

ماده 126- آتشبار باید مواد منفجره و چاشنى پیش بینى شده مصرف روزانه را با تسلیم رسید فقط در مقابل در انبار دریافت نماید . ورود وى و سایر افراد به استثناء متصدى انبار به انبارهاى مواد ناریه ممنوع است

ماده 127- بـازکردن صندوق محتوى مواد ناریه باید حداقل در فاصله 50 مترى از انبار و با وسایل مخصوص انجام شود

ماده 128- قبل از انجام هرگونه عملیات تعمیراتى در انبار مواد ناریه باید کلیه مواد موجود را به محل امنى منتقل و پس از بازرسى و تمیز نمودن انبار شروع به تعمیر نمود 

                                               پ- حمل و نقل مواد ناریه

 

ماده 129- حمل و نقل مواد ناریه به معدن باید طبق آئین نامه ارائه شده از سوى سازمان ذیربط انجام شود

ماده 130- جابجا کردن مواد ناریه در داخل معدن و حمل آن از انبار به محل کار و نظیر آن باید تحت نظارت و با مسئولیت آتشبار انجام گیرد

ماده 131- حمـل مواد منفجره به مقدار مورد احتیاج باید در کیسه برزنتى یا جعبه مخصوصى که بدین منظور ساخته شده صورت گیرد . کیسه ها یا جعبه ها باید داراى قفل و بست بوده و کلید آن باید در اختیار آتشبار باشد . حداکثر ظرفیت هر کیسه

 15 کیلوگرم و حداکثر ظرفیت هر صندوق 25 کیلوگرم است .حمل بیش از یک کیسه یا یک صندوق به وسیله یک نفر ممنوع است
ماده 132- مواد منفجره پودرى یا مایع باید توسط وسایل نقلیه مخصوص حمل شود

ماده 133- قـراردادن چاشنى همراه با ماده منفجره اصلى در یک کیسه یا یک صندوق یا یک وسیله نقلیه ممنوع است

ماده 134- . قراردادن لوازم و اشیاء متفرقه درون کیسه برزنتى یا جعبه محتوى مواد ناریه ممنوع است

ماده 135- در صورت حمل مواد ناریه به وسیله لوکوموتیو در داخل معدن , قطار مربوطه باید داراى واگن مخصوص بوده و روى آن علائم خطر نصب شود
الف- حمل چاشنى بوسیله واگن مواد منفجره ممنوع است
ب- به غیر از راننده و آتشبار و کمک او استفاده سایر افراد از قطار حمل مواد ناریه ممنوع است
ت- قطار حامل مواد ناریه باید حداقل 5 دقیقه با قطار هاى نفر بر فاصله زمانى داشته باشد

ماده 136- هنگام حمل مواد ناریه با وسایل حمل و نقل در چاههاى معدنى , باید کلیه مقررات مربوط به حمل افراد در چاه رعایت شود و نباید اشخاص دیگرى غیر از آتشبار و کمک او از وسایل حمل و نقل مواد ناریه استفاده نمایند . حمل مواد ناریه و چاشنى تواماً ممنوع است . متصدى بالابر چاه باید قبلاً مأموران پذیرگاهى را که محموله در آنجا تخلیه مى شود مطلع نماید

ماده 137- در زمان رعد و برق و در خلال آن حمل و نقل مواد ناریه ممنوع است

ت-آتشبارى


ماده 138- آتشبارى در معدن باید بوسیله آتشبارى که از طرف مسئول معدن به این سمت گمارده شده است انجام گیرد

ماده 139- هر آتشبار مى تواند یک نفر کمک داشته باشد و لیکن مسئولیت انجام عملیات ازهر حیث بر عهده آتشبار است

تبصره: استفاده از یک نفر کمک آتشبار در معادن ذغال و زیرزمینى لازامى است

ماده 140- عملیـات آتشـبارى باید پس از اتمام عملیات حفارى و تخلیه جبهه کار از کلیه تجهیزات و مواد قابل اشتعال و دور کردن افراد غیر مجاز از محل انجام شود

ماده 141- حمل مواد ناریه به محلى که کارگران هنوز مشغول چالزنى هستند ممنوع است

ماده 142- وسایلى که ممکن است در اثر آتشبارى آسیبى به آنها برسد باید به نحو مناسبى حفاظت شوند

ماده 143- آتشبار نباید غیر از وسایلى که مسئول معدن اجازه استفاده از آن را داده است از وسایل دیگرى براى انجام عملیات استفاده نماید

ماده 144- آتشبارى باید طبق طرح مصوب مورد تأیید مسئول معدن شامل نقشه قرارگیرى چالها در جبهه کار , نوع مواد منفجره و چاشنى , عمق , شیب و مقدار مواد منفجره و طریقه خرجگذارى هر چال , شماره تأخیر چاشنیها یا ترتیب انفجار چالها , طیقه بیست مدار در چاشنیهاى الکتریکى و سایر مشخصات مورد نیاز براى آتشبارى و با نظارت مسئول ایمنى انجام گیرد

ماده 145- چاشنى گذارى فشنگها باید فقط در محل آتشبارى بلافاصله قبل از خرجگذارى صورت گیرد

ماده 146- در نزدیکى جبهه کار باید محل مطمئنى که در معرض ریزش سنگ نباشد براى چاشنى گذارى انتخاب شود

ماده 147- آتشبـار مجاز است فقط تعداد چالى را که مى تواند در یک مرحله منفجر نماید و یا ماشین آتش کن توانائى انفجار آن رادارد خرجگذارى نماید

ماده 148- قبل از خرجگذارى و تا لحظه انفجار تا 30 مترى محل آتشبارى نباید هواى فشرده آزادانه جریان داشته باشد

ماده 149- چنانچه دو جبهه کار به فاصله کمتر از 10 متر از یکدیگر قرار گرفته باشند آتشبارى هم زمان آن دو جبهه ممنوع است

ماده 150- آتشبار باید قبل از خرجگذارى چال را کاملاً تمیز نماید و از آزاد بودن چال براى فشنگ گذارى مطمئن شود

ماده 151- سنبـه مورد استفاده براى خرجگذارى باید چوبى , مقاوم و کاملاً راست و صاف باشد بکار بردن سنبه هاى فلزى ممنوع است

ماده 152- اتصال چاشنى به فتیله اطمینان باید منحصراً توسط انبردست مخصوص انجام گیرد

ماده 153- طول فتیله اطمینان باید به اندازه اى باشد که آتشبار بتواند پس از آتش کردن , خود را به محل امنى برساند و در هر صورت طول این فتیله نباید از یک متر کمتر و مقدارى از فتیله که از چال بیرون مى ماند از 20 سانتیمتر کمتر باشد

ماده 154- در آتشبارى با فتیله اطمینان , انفجار بیش از 10 چال در یک نوبت ممنوع است

ماده 155- آتشبار باید طرف دیگر فتیله اطمینان را که به چاشنى متصل مى شود , بصورت عمودى و طرفى را که براى آتش کردن در نظر گرفته مى شود , بصورت مورب قطع کند

ماده 156- در آتشبارى با چاشنى مى بایست چاشنى ابتدا در فشنگ ماده منفجره و سپس در داخل چال قرار داده شود . در هر حال باید حداقل یک فشنگ فعال خرجگذارى شود

ماده 157- خالى کردن چال خرجگذارى شده به هر علت ممنوع است

ماده 158- در آتشبارى با چاشنى معمولى در چالهاى با قطر وطول کم باید دقت شود فشنگها کاملاً به هم بچسبد و فضاى خالى بین آنها باقى نماند . در چاههاى عمیق معادن روباز خرجگذارى را مى توان با استفاده از فتیله انفجارى یا چاشنى اضافى به طور منقطع انجام داد

ماده 159- فشنگ چاشنیدار باید به آرامى و بدون وارد کردن هرگونه فشار در داخل چال قرار داده شود

ماده 160- اتصال چاشنى مى بایست با رعایت فاصله لازم از فشنگ انجام گردد و سپس چشنى در داخل فشنگ ماده منفجره قرار گیرد

ماده 161- در کلیه چالهایى که در یک نوبت آتشبارى مى شوند باید از یک نوع چاشنى الکتریکى (ساخت یک کارخانه) استفاده شود

 ماده 162- قبل از اتصال کابل هدایت برق به دستگاه آتش کن , مدار انفجار را باید توسط اهم متر آزمایش نموده و پس از حصول اطمینان از صحت مدار , سیمهاى اصلى هدایت برق را به دستگاه متصل کرد

ماده 163- اتصال کابل هدایت برق به سیم چاشنیها و همچنین به دستگاه آتش کن منحصراً ً توسط آتشبار و پس از اتمام خرجگذارى و آزمایش مدار و دور شدن کمک آتشباران از جبهه کار انجام گیرد

ماده 164- پس از خرجگذارى باید چالها را به طول معین و با موادى که طبق طرح تعیین شده است مسدود نمود

ماده 165- زمان و محل عملیات آتشبارى باید با اطلاع مسئول معدن و مسئول ایمنى باشد

ماده 166- آتشبار موظف است اقدامات زیر را هنگام عملیات آتشبارى بعمل آورد:

الف - از برقرارى تهویه در جبهه کارهاى زیر زمینى اطمینان حاصل نماید .
ب - گل یا مواد مسدود کننده چالها را به اندازه کافى در اختیار داشته باشد
پ - دستگاه آتش کن برقى را قبل از هر نوبت عملیات آتشبارى آزمایش و نتیجه را در دفتر مخصوص ثبت نماید
ت - قبل از آتشبارى از ورود اشخاص به محل عملیات جلوگیرى نماید . در معادن زیرزمینى حداقل فاصله اشخاص تا محل عملیات 80 متر مى باشد
ث - چند دقیقه قبل از انفجار با صداى بلند یا هر وسیله مطمئن دیگر شروع انفجار را به سایرین خبر دهد . همچنین قبل از انفجار با همان وسیله خاتمه عملات را اعلام نماید
ج - بعد از همه محل کار را ترک کند

ماده 167- در صورتیکه آتشبار جهت حفاظت از پناهگاه خاصى استفاده مى کند , فاصله پناهگاه تا محل آتشبارى باید حداقل 80 متر باشد در معادن زیرزمینى در صورت نبودن پناهگاه فاصله آتشبار از محل آتشبارى در تونلهاى مستقیم باید حداقل 200 متر باشد

ماده 168- آتشبار باید پس از حصول اطمینان از انفجار کلیه چالها و سپرى شدن مدت کافى (حداقل 15 دقیقه) به اتفاق استاد کار محل را بازدید و در صورتیکه خطرى از نظر گازهاى سمى و مضر موجود نبوده و کارگاه را ایمن تشخیص دهد اجازه ادامه کار بدهد

ماده 169- در آتشبارى با تأخیر انفجار در چالها , آتشبار باید تعداد انفجار ها را بادقت شمارش نماید . چنانچه متوجه شود که چالى آتش نگرفته است , در آتشبارى با فتیله اطمینان پس از نیم ساعت و در آتشبارى با چاشنى الکتریکى پس از 15 دقیقه اقدامات لازم براى از بین بردن خطر چال آتش نگرفته را آغاز نماید

ماده 170- براى از بین بردن خطرات ناشى از چال آتش نگرفته باید به ترتیب زیر عمل شود:
الف- از نقطه اى به فاصله حداقل 40 سانتیمتر از دهانه چال آتش نگرفته و به موازات آن چال جدیدى حفر و پس از خرجگذارى آن را آتش نمود
ب- بارگیرى سنگهایى که در انفجار اخیر فروریخته مى شود باید با حضور استاد کار انجام گیرد تا در صورتى که فشنگهاى منفجر نشده اى باقى مانده به جایگاه موقت نگهدارى مواد تحویل گردد

ت- تا خاتمه کلیه عملیات فوق , ورود سایر افرادى که در این مورد وظیفه اى تدارند ممنوع است
ماده 171- آتشبار نباید چالهاى خرجگذارى شده را رها نموده و قبل از آتشبارى آنها به کار دیگرى مشغول شود

ماده 172- کلیه چالها ى خرجگذارى شده باید در یک نوبت منفجر شود

ماده 173- حفر چال جدید در ته چال قبلى ممنوع است .استاد کار موظف است این قبیل چالها را با قطعه چوبى مسدود نماید

ماده 174- چنانچه هنگاه لق گیرى و خاک بردارى به وجود چال منفجر نشده پى برده شد و یا احتمال چال منفجر نشده وجود داشته باشد باید بلافاصله کار متوقف و کلیه افراد محل را ترک نموده و مرتب به اطلاع مسئولین رسانده شود

ماده 175- اقدام لازم براى از بین بردن چال منفجر نشده منحصراً با نظارت آتشبار انجام شود

ماده 176- چنانچه آتشبار نتواند براى از بین بردن چال منفجر نشده اقدام کند لازم است بلافاصله مسئول معدن یا مسئول ایمنى معدن را در جریان امر قرار دهد

ماده 177- اگر به عللى یک یا چند فشنگ چاشنى گذارى شده مورد استفاده قرار نگیرد , آتشبار موظف است بلافاصله و قبل از آتش کردن چالها , چاشنى این فشنگها را خارج کرده و آنها را به جایگاه موقت نگهدارى مواد منتقل نماید

ماده 178- در حال چاشنى گذارى در چالها اگر احتمال رعد و برق وجود داشت باید کار را تا قطع کامل رعد و برق تعطیل کرد

ماده 179- در زمان اتصال چاشنیها به همدیگر تا شعاع 30 مترى از محل نباید از رادیو , وسایل ترانزیستورى و کلیه وسایل پخش امواج الکتریکى استفاده شود

ماده 180- براى منفجر کردن مواد ناریه به طریقه الکتریکى نباید از سیمهاى بدون روپوش استفاده کرد . استفاده از برق شبکه معدن براى انفجار چاشنى ممنوع است

ث- مقررات ویژه معان ذغال سنگ



ماده 181- استفاده از فتیله معمولى و فتیله انفجارى در معادنى که در آنها گاز ذغال یا گرد ذغال سنگ وجود دارد ممنوع است و آتشبارى فقط باید با چاشنى ایمن صورت گیرد . همچنین در این معادن استفاده از چاشنى تأخیرى معمولى در کارگاههاى استخراج ممنوع است

ماده 182- در معـادن داراى گاز ذغـال یا گرد ذغال سنگ منحصراً باید از دستگاههاى آتش کن مخصوص این معادن استفاده شود

ماده 183- در موارد زیر آتش کردن چال ممنوع است:

الف - وقتى که غلظت گاز ذغال در محل انفجار از یک درصد بیشتر باشد .
ب - موقعى که خطر سرایت انفجار به محلهاى متروکه و حفریات و شکستگیهایى که در آنها گاز ذغال جمع شده موجود باشد

ماده 184- کابل هدایت برق براى آتش بارى باید داراى روپوش عایق باشد .

ماده 185- در معدن داراى گاز ذغال منحصراً باید از مواد منفجره مجاز (ضد گاز ذغال) براى آتشبارى در جبهه کارهاى ذغالدار استفاده شود

ماده 186- میزان مصرف مواد منفجره براى هر چال نباید از مقدارى که کارخانه سازنده تعیین کرده است تجاوز نماید

ماده 187- در معادن داراى گرد ذغال سنگ قبل آتش کردن چالها باید محوطه اطراف جبهه کار به اندازه کافى آب پاشى شود

ماده 188- قـبل از خرجگذارى آتشبار باید هواى اطراف جبهه کار را تا شعاع 30 مترى آزمایش نماید تا در صورتیکه عیار گاز از یک درصد تجاوز کند از خرجگذارى خوددارى نموده و مرتب را به مسئول ایمنى معدن اطلاع دهد

ماده 189- چالها باید پس از خرجگذارى بامواد غیر سوختى و غیر سیلیسى مسدود شوند

ماده 190- استفاده از مواد منفجره فقط باید بصورت فشنگ باشد