آیین نامه حفاظتی ماشین سمباده

آیین نامه حفاظتی ماشین سمباده

 

فصل اول : تعاریف

 ماشین های سمباده - صیقل - پرداخت

الف - سنگ سمباده:

 سنگ سمباده از ذرات خاک سمباده تشکیل شده است که به وسیله ماده معدنی آلی یا صنعتی بهم چسبیده شده و تشکیل قطعه یا قرص متراکمی را می دهد این قرص به وسیله موتور محرکی به گردش درمی آید.

ب - سنگ برش :

 از یک قرص فولادی ساده یا آجدار تشکیل گردیده و برای برش شیار درآوردن جاسازی یا کام درآوردن بکار می رود.

ج - سنگ بغل ساب :

 قرصی است که روی سطح خارجی آن سمباده چسبانیده شده است و روی محور قائمه یا افقی نصب گردیده و به وسیله موتور محرکی به گردش در می آید و برای سمباده زدن یا صیقل دادن سطح فلزات یا مواد دیگر فقط از سطح آجدار آن استفاده می شود.

د - سنگ ساب :

 سنگ ساب از قرص یا استوانه فلزی تشکیل شده که به وسیله موتور به گردش در می آید و روی سطح خارجی آن قطعات کوارتز طبیعی یا مصنوعی نصب گردیده و برای ساییدن اجسام سخت از قبیل شیشه و آیینه مورد استفاده قرار می گیرد.

هـ- سنگ پرداخت :

 سنگ پرداخت عبارت از قرصی است که به وسیله موتور به حرکت درآمده و تمام یا قسمتی از آن از پارچه نمد - چرم - کاغذ چوب یا مواد مشابه دیگر پوشیده شده است و روی کناره های بعضی از انواع آن خاک سمباده نرم می چسبانند و برای پرداخت ظریف فلزات یا مواد دیگر بکار می رود.

و - سنگ صیقل :

 از تعدادی قرص نمدی یا پارچه ای تشکیل شده که به وسیله موتور به حرکت درآمده و با استفاده از پودر سمباده بسیار نرم برای صیقل دادن بسیار ظریف سطح فلزات یا سایر مواد بکار می رود.

ز - نوار صیقل :

 تسمه قابل انعطافی است که با خاک سمباده نرم روکش شده و به وسیله موتور به حرکت در می آید و برای صیقل دادن سطح فلزات یا سایر مواد بکار می رود.

ح - سمباده چوب :

 قرص یا استوانه یا تسمه است که به وسیله موتور به حرکت درمی آید و سطوح خارجی آن از کاغذ سمباده یا مواد ساییده دیگر پوشانده شده و برای سمباده زدن یا پرداخت چوب بکار می رود.

ط - بشکه پرداخت :

 عبارت از استوانه فلزیست که دارای حرکت دورانی یا گهواره ای بوده و روی پایه ای نصب شده و حرکت آن به وسیله موتور تأمین می گردد، قطعات کوچک ریخته گری یا سایر قطعات را (با خاک سمباده یا بدون آن ) در داخل بشکه ریخته و با به حرکت در آوردن دستگاه آنها را پرداخت یا تمیز می کند.

ماده 1: بدنه ماشین های سمباده ، پرداخت ، صیقل باید محکم و غیرقابل انعطاف باشد به طوری که بتواند وزن قطعات مختلف مانند قرص سنگ ، تکیه گاه کار و غیره را تحمل نماید بعلاوه روی پایه محکمی نصب گردد تا در مقابل لرزش های حاصله کاملاً مقاوم باشد.

ماده 2: نیروی چرخ های سمباده ، صیقل و یا پرداخت باید سرپوش های حفاظتی مناسبی نصب شود و متصل به دستگاه مکنده ای باشد که بتواند مستقیماً ذرات غبار و براده های حاصله را از محل تولید جذب نماید.

ماده 3: کلیه سنگهای سمباده به استثنای سمباده های مخصوص توتراشی باید دارای حفاظ مؤثر در مقابل خطرات ناشی از شکستن سنگ باشد.

ماده 4: سرپوش حفاظتی سنگ سمباده که در عین حال از آن به عنوان محفظ مکش نیز استفاده می گردد باید شامل یک طوق محیطی و دو صفحه جانبی بوده و انتهای محور سنگ ، مهره ها و قسمت های برآمده و گوشه های طرفین سنگ را نیز بپوشاند.

ماده5: سرپوش‎حفاظتی سنگ‎سمباده‎باید بطریقی ساخته‎شود که بتواند جبران کم شدن قطر سنگ را بنماید و درهرصورت فاصله دوره سنگ تا لبه حفاظ نباید از 6 میلیمتر تجاوزکند.

ماده 6: در ماشین های پرداخت آونگی و قابل حمل باید نیمه فوقانی سنگ محفوظ گردد.

ماده 7: سرپوش حفاظتی سنگ سمباده باید به قسمی نصب شود که بدنه آن با سطوح سنگ مطابقت نماید و مقاومت وسایل اتصال آن از مقاومت سرپوش کمتر نباشد.

ماده 8: برای سنگ سمباده هایی که استفاده از مایعات خنک کننده ضرورت دارد - سرپوش حفاظتی باید طوری ساخته و نصب گردد که جریان مایع به خوبی انجام گیرد.

ماده 9: ماشین های پرداخت دورانی بدون پایه دارای روپوش حفاظتی برای سنگ پرداخت و سنگ کشاننده کار باشد.

ماده 10: ماشین ها سمباده برش که قطر سنگ و برد کارشان از 25 سانتیمتر بیشتر باشد باید علاوه بر سرپوش حفاظتی که روی سنگ نصب شده دارای حفاظ قفسی شکل که از شبکه های ضخیم ساخته شده باشد (واشرهای طرفین سنگ ).

ماده 11: کلیه سنگهای سمباده بجز سنگ سمباده بشقابی و لقمه ای باید روی محور بین دو واشر فشرده محکم شده باشد.

ماده 12: واشرهای طرفین سنگ سمباده باید هم قطور بوده و سطوح آن ها که با سنگ تماس دارد تراشیده شده باشد به قسمی که در موقع محکم شدن در تمام سطوح با سنگ تماس داشته باشد.

ماده 13: در موردی که سنگهای سمباده با قطر 16 سانتیمتر یا بیشتر فاقد سرپوش طوق یا بشقاب حفاظتی باشد باید سنگ را بین دو واشر حفاظتی سوار کرد این واشرها بهتر است از نوع مخروطی انتخاب شود.

ماده 14: واشرهای حفاظتی باید دو بدنه سنگ را به استثنای یک تاج محیطی بپوشاند.

سنگ سمباده بشقابی - استوانه ای لقمه ای

ماده 15: سنگهای سمباده بشقابی، استوانه ای، لقمه ای باید به وسیله سرپوش هایی محفوظ شده یا دربشقاب حفاظتی‎محکم جاگذاری‎گردد و یا به وسیله طوق‎حفاظتی پوشیده‎شده باشد.

ماده 16: هیچگاه بیش از یک چهارم ضخامت اصلی سنگهای سمباده بشقابی، استوانه ای ، لقمه ای نباید از حفاظ خارج باشد.

ماده 17: سرپوش های حفاظتی سنگ سمباده های بشقابی ، استوانه ای و لقمه ای باید با شرایط مواد 19 تا 23 این آیین نامه مطابقت کند.

ماده 18: سنگ سمباده نباید با فشار روی محور سوار شده و یا دارای لقی زیاد باشد.

ماده 19: محور سنگ سمباده باید دارای مقاومت کافی بوده و لرزش نداشته باشد.

ماده 20: روی هیچ ماشینی نباید سنگی بزرگتر از آنچه که کارخانه سازنده تعیین کرده نصب کرد.

ماده 21: دنده پیچ دوطرف سنگ سمباده در روی محور باید طوری پیچ بری شده باشد که مهره های طرفین سنگ در جهت گردش آن محکم شود.

ماده 22: تکیه گاه کار دستگاه سمباده باید دارای استقامت کافی بوده و طوری نصب گردد که با شکل دوره سنگ مطابقت کند. همچنین باید بطور محکم و تا حد امکان نزدیک به سنگ نصب شود و هیچوقت نباید فاصله تکیه گاه تا سنگ از 3 میلیمتر بیشتر باشد.

ماده 23: سنگهای سمباده را نباید با سرعتی بیش از سرعت تعیین شده توسط سازنده آن گرداند این سرعت باید با خط خوانا روی سنگ نوشته شده باشد و سنگهایی که سرعت مجاز روی آنها نوشته نشده نباید بکار برد.

ماده 24: روی دستگاه سنگ تیز کن و سنگ الماس باید در بالاتر نیز قسمت حفاظ مخصوصی نصب گردد تا کارگری که مشغول تیز کردن سنگ می باشد از آسیب پرتاب ذرات سنگ مصون بماند.

ماده 25: سنگ سمباده هایی که در موقع کار با ریزش آب خنک می شود نباید قسمتی از آن داخل آب قرار گیرد زیرا ایجاد عدم تعادل در سنگ شده و خطر پیش می آید.

 شرایط کار و طرز کار

الف - سنگ بغل ساب مخصوص فلزات :

ماده 26: سرپوش حفاظتی سنگهای بغل ساب یک محور افقی باید سنگ را بطور کامل احاطه کند و بغل آن فقط به اندازه سطح کارگیر مورد لزوم باز باشد.

ماده 27: در مواقعی که از دو سنگ بغل ساب در یک دستگاه با محور افقی استفاده می شود سرپوش حفاظتی باید تمام قرص هر یک از دو سنگ سمباده و محفظه مخصوص سمباده زدن را محصور کند و فقط دارای دهانه ای باشد که عبور قطعه کار را از بین محفظه مقدور سازد.

ماده 28: سرپوش حفاظتی در سنگهای (بغل ساب ) با محور قائم باید سطح فوقانی قرص سنگ که شامل محل اتصال محور با سنگ می باشد و همچنین دوره سنگ را تا حدی که نوع کار اجازه دهد بپوشاند.

ب - سنگ ساب و طرز استفاده بی خطر از آن :

ماده 29: سنگ ساب ها باید دارای سرپوش حفاظتی محکم باشند تا خطر تماس اشخاص با سنگ در حال گردش و خطری را که ممکن است از ترکیدن و پرتاب سنگ بوجود آید تقلیل دهد.

ماده 30: سنگ ساب باید بین دو واشر محافظ بزرگ بطور محکم نصب شود عمل این واشرهای محافظ نگه داشتن سنگ و متصل کردن آن به محور می باشد.

ماده 31: بین سنگ ساب و هر یک از واشرهای محافظ باید دو واشر چرمی یا لاستیک یا مشابه آن ها قرار داد.

ماده 32: سرعت محیطی سنگ ساب نباید از حدود تعیین شده در زیر تجاوز کند:

 1- برای سنگ ساب سخت از 5/17 متر در ثانیه

 2- برای سنگ ساب نرم از 15 متر در ثانیه

ماده 33: سنگ ساب نباید در آب غوطه ور باقی بماند زیرا این عمل باعث عدم تمایل آن در موقع گردش سنگ می شود.

ماده 34: در موقع تعمیر و اصلاح سنگ ساب باید از وسایل مکش مؤثر استفاده کرد به نحوی که غبار حاصله مکیده شده و به خارج هدایت گردد.

ج - سنگ پرداخت و سنگ صیقلی :

ماده 35: محور سنگ پرداخت و سنگ صیقلی باید طوری حفاظ گذاری شده باشد که در صورت سوار بودن یا سوار نبودن سنگ تماس با آن ممکن نگردد.

ماده 36: قطر واشرهایی که‎صفحات فرچه را به هم‎می فشارد نبایدکمتر از قطر فرچه باشد.

ماده 37: ماشین سمباده نواری مخصوص چوب باید دارای حفاظ هایی باشد که دو فلکه و کنار شاخه ای از نوار که مورد استفاده نیست بپوشاند.

ماده 38: ماشین سمباده صفحه ای باید دارای حفاظی باشد که صفحه گردنده سمباده را به استثناء قسمت کارگیر بپوشاند.

ماده 39: وقتی که ماشین سمباده با محور افقی روی میز کار نصب شده باشد باید نکات زیر رعایت گردد.

1- کلیه قسمت هایی که زیر صفحه میز قرار گرفته در محفظه مخصوص قرار داده شود.

2- قسمت هایی از سمباده که روی میز قرار گرفته از قبیل محیط صفحه - پشت صفحه و تا حد امکان قسمت بیشتری از سطح کار صفحه باید در محفظه پوشانده شود.

3- فاصله بین صفحه سمباده و لبه میز نباید از 3 میلیمتر تجاوز کند.

ماده 40: ماشین سمباده غلطکی مخصوص چوب باید مجهز به حفاظ هایی باشد که اطراف غلطک سمباده را به استثناء قسمتی از غلطک که از میز بیرون آمده و محل بار دادن قطعه کار می باشد بپوشاند.

ماده 41: استوانه های بار دهنده ماشین سمباده غلطکی باید مجهز به حفاظ های نیمه استوانه ای باشد که از مصالح محکم ساخته شده و بر حسب ابعاد قطعه کار قابل تنظیم باشد و به بدنه ماشین بطور محکم نصب شود تا از خطر تماس انگشتها یا دست کارگر با نقاط مختلف غلطک جلوگیری شود.

ماده 42: در محل خارج شدن قطعه کار از غلطک های سمباده چوب باید زائده ای به بدنه ماشین لولا شده باشد تا هنگام سمباده زدن قطعات کوچک مانع گیر کردن انگشتان کارگر بین لبه میز و قطعه کار شود.

ماده 43: کلیه ماشین های سمباده چوب باید دارای محفظه ای باشد که به دستگاه مکنده مؤثر مربوط گردد.

هـ - بشکه پرداخت

ماده 44:  بشکه پرداخت با محور افقی که دارای حرکت گردشی یا حرکت گهواره ای (رفت و آمد) می باشد و برای پاک کردن و پرداخت اجسام بکار می رود باید حفاظ گذاری شود تا در موقع حرکت دستگاه تماس اشخاص با بشکه گردنده میسر نباشد.

ماده 45: دریچه حفاظ محصور کننده بشکه پرداخت باید متصل به فرمانی باشد که در موقع کار بشکه این در قابل باز شدن نبوده و تا موقعی که در باز است امکان بکار انداختن بشکه نباشد.

ماده 46: بشکه های پرداخت باید دارای ترمز قابل اطمینان باشد تا در موقع بارگیری و خالی کردن بار بشکه از هر نوع حرکت آن جلوگیری کند.

ماده 47: ماشین بشکه پرداخت باید به نحوی درزبندی شده باشد که گرد و غبار از آن خارج نشود.

ماده 48: این آیین نامه که مشتمل بر دو فصل و 48 ماده می باشد در دویست و هفتاد و چهارمین جلسه شورایعالی حفاظت فنی مورخ 20/3/47 به تصویب نهایی رسیده است .