بیمه در فضای مجازی یا بیمه اینترنت

مهدی شهیدی*
جهان اقتصاد - بیمه در فضای مجازی یا بیمه اینترنت، یک نوع بیمه نامه ای است که از طرف بیمه گرها برای هماهنگی انگیزه های بازار به منظور بهبود فضای امنیت اینترنتی ارائه می شود. از وقتی که  بیمه گران دورنمای ریسک  و نیازهای تجاری  خاص را بهتر درک کردند، بیمه نامه های اینترنت کامل تر شده است.هر قدر سازمان ها به دارایی ها و اطلاعات خود بیشتر وابسته باشند، در مقابل خسارات ناشی از افزایش حملات مکرر و زیان باری که به دلیل ارتباط به شبکه های  رایانه ای  به وجود می آید، آسیب پذیرتر می شوند وجلوگیری از خسارت در هر سیستم شبکه ای  هرگز کامل نخواهد بود. در حال حاضر استفاده از بیمه اینترنت به عنوان بخشی از راه حل کلی امنیت اینترنتی مطرح است. کاربرد سیستم توزیع  ریسک بیمه برای اینترنت  شامل استفاده از پوشش بیمه ای برای اینترنت می باشد. از نظر تئوری، بیمه اینترنت، باعث افزایش امنیت اینترنتی خواهد شد وموجب می شود تا بیمه گذار در مقابل کاهش حق بیمه، به عنوان یک عکس العمل منطقی، امنیت خود را بالا ببرد. دو دیدگاه تجاری در بیمه اینترنت مطرح می باشد:الف- بیمه گرانی که به دنبال کسب سود از مازاد  حق بیمه ها بر خسارتها  از طریق توزیع ریسک خسارتهای نا مطمئن مشتریان هستند.ب- افراد یا سازمانی که با مدیریت ریسک خسارت نا مطمئن به دنبال افزایش سود خود می باشند. از نظر بیمه گران از آنجا که نیازبرای نگهداری و حفاظت از دارایی های اساسی نظیر زیرساخت شبکه، داده ها ووجهه واعتبار وجود دارد، از این رو بیمه اینترنت فرصت پیشرفت را فراهم می کند.به عنوان مثال اگر یک شرکت بیمه بتواند  ریسکهای اینترنتی را بصورت حق بیمه های جذاب  محاسبه نماید، این فرصت در شرایطی موجب می شود تا سود بادآورده کسب کند. اگر حق بیمه ها بسیار بالا باشد سایر بیمه گرها  وارد بازار شده و این سود بادآورده را گردآوری می کنند. حال اگر یک شرکت بیمه محاسبات ریسکهای اینترنت وتعیین حق بیمه را بطور دقیق انجام ندهد به گونه ای که ریسک ها، خیلی پایین قیمت گذاری شوند، ممکن است شرکت خسارت زیادی به بار آورد ودچار زیان شود. محاسبه ریسکهای اینترنتی  برای تعیین نرخ حق بیمه بسیار مشکل است. چون بطور عمده  دارایی هایی که بیمه می شوند غیر فیزیکی(ناملموس) بوده، تغییرات ریسک به سرعت اتفاق می افتد، وارزیابی بیمه پذیری مشتریان بالقوه همزمان با دوباره ارزیابی ریسک های مشتریان فعلی، نیاز به منابع زیادی دارد. همچنین بیمه گران باچالش های  اصلی دیگری همچون گسترش ریسک در بین بسیاری از مشتریان مستقل از هم مواجه هستند. در ارتباط با بیمه اینترنت باید گفت که بسیاری از کرمهای اینترنتی جدید و حملات ویروسی آنچنان اثرات  جهانی داشته  که پیدا کردن مشتریانی  که ریسک های آنها به هم وابسته نباشد کار دشواری است. اما سوالی که مطرح است :‌آیا ریسک های اینترنتی به دلیل پیوستگی ذاتی اش قابل تفکیک پذیری است یا خیر؟ از دیدگاه افراد یا سازمان ها، عدم اعتماد واطمینان در مورد ریسک های اینترنتی،بیانگر ریسک واقعی ایجاد خسارت است.چهار نکته کلیدی برای مدیریت اینگونه ریسک ها وجود دارد:
1- اجتناب از ریسک: یعنی اجتناب از در معرض قرار گرفتن ریسک های اینترنتی از طریق عدم ارتباط با رایانه، دستگاههای شبکه ای ووب سایت ها است. که این امر برای برخی از سازمانها وافراد امکان پذیر است، اما برای اکثر سازمان های تجاری غیر ممکن می باشد.
2- نگهداری ریسک: نگهداری ریسک مبتنی بر یک تصمیم آگاهانه است،یعنی جذب هر خسارت به صورت داخلی از نظر هزینه مقرون به صرفه است. ممکن است فرد یا سازمان این حالت را بر اساس قضاوت آگاهانه یا رفتار ریسک پذیریش انتخاب کند، ودر برخی مواقع بدلیل کمبود منابع مالی ، نگهداری ریسک بهترین حالت است.
3- کاهش ریسک: کاهش ریسک با استفاده از اقدامات و فرآیندهای مدیریتی وفنی انجام می شود. این امر شامل سرمایه گذاری بر روی سرمایه انسانی وابزار برای شناسایی تهدیدها وتدارک اقدامات ضد آن با اصلاح مداوم ومستمر فرآیندهای امنیتی است.
4- انتقال ریسک در مقابل وجه:  انتقال ریسک به شخص ثالث در قبال پرداخت وجه می باشد، که شخص ثالث یک شرکت بیمه گر دارای مجوز می باشد، شرکت بیمه به فرد یا سازمان اجازه می دهد که پرداخت های خود را برای حوادث  نامطمئن، به صورت هزینه های دوره ای  قابل پیش بینی هموارسازی نماید.
یکی از خصوصیات مهم بیمه نامه های جدید اینترنت این است که برای انواع مختلف مشتریان هدف، پوشش های محدودی دارند. یک دلیل این امر آن است که شرکتهای بیمه با تعریف پوشش محدود، توانایی مستثنی کردن ریسک های غیرقابل پیش بینی را دارند. همچنین با تعریف  محدود ومشخص پوشش بیمه ای، بیمه گران اینترنت می توانند بیمه نامه ها ی متفاوتی را به بازارهای خاص وبر طبق نیاز مشتری ارائه کنند. به عنوان مثال بیمه گران بیمه نامه هایی برای شرکتهایی که نگران خسارت به سیستم های خودشان هستند، طراحی نموده اند.بیمه گران اینترنتی برای بدست گرفتن بخش های مختلف بازاربیمه، بیمه نامه های متفاوتی ارائه کرده اند. به عنوان مثال شرکتAIG برخی بیمه نامه های اینترنت با نیازهای بیمه ای متفاوت  ارائه کرده است. محصولات بیمه اینترنت شرکتAIG که نشان دهنده استراتژی تنوع محصولات بیمه ای است شامل پوشش های زیر می باشد:
 

• مسئو لیت امنیت شبکه
• مسئولیت محتوای وب
• مسئولیت حرفه ای اینترنت
• وقفه در شبکه
• پوشش برای دارایی های اطلاعاتی
• سرقت شناسه
• هزینه های مازاد
• اخاذی اینترنتی
• تروریسم اینترنتی
• جوایز کشف مجرمان
• هزینه های واردشده به روابط اجتماعی بیمه گذار ناشی از حملات اینترنتی
• هزینه ها وجریمه های کیفری و تنبیهی
• سرقت فیزیکی اطلاعات در سخت افزار/میان

شرکتهایی که بیمه نامه های جدید اینترنت را خریداری کرده اند از بین مزایای آن به چند نمونه  زیر اشاره می کنند:

1- به دلیل انتقال ریسک به بیمه گر احساس امنیت می کنیم.
2- توانایی اقدام سریع در برابر خطرات را داریم.
3- مراقبت ونظارت توسط متخصصین انجام می شود.
4- ارائه پوشش لازم ومناسب، چون بیمه سنتی پوشش مناسب وکافی در برابر ریسک های الکترونیکی فراهم نمی کند.
محصولات و پوشش های مختلف بیمه اینترنت، اینترنت را تبدیل به محیط امن می نماید زیرا بیمه گران اینترنت با ارائه مشوق های اقتصادی، شرکتها را ترغیب به حداقل کردن خسارت نموده وافراد و سازمان ها، به دنبال بیمه اینترنت در راستای منافع شخصی خود هستند.شرکتهای بیمه می توانند اطلاعات ودانش خود را در مورد ریسک ها افزایش دهند، آسیب پذیری سیستم ها را شناسایی نمایند، از بیمه گذار درخواست کنند تا حسابرسی های قبلی را بپذیرند وراهبردهای پیشگیری از خسارت را انتخاب نمایند.
منبع: http://arxiv.org
*کارشناس فن آوری اطلاعات
١٢/١٢/١٣٨٩