بیمه در لغت به معنای ضمانت است و امروزه این واژه به مفهوم قراردادی است که به موجب آن شخص بیمه گذار با پرداخت وجهی اموال و یا جان خود را نزد موسسه یا شرکتی در صورتی که به نحوی از انحاء در مخاطره افتد، بیمه می نماید و طرف مقابل طبق قرارداد منعقد شده موظف و مسئول است در قبال تعهدات مندرج در قرارداد، خدماتی را به بیمه شونده ارائه و یا در صورت حوادث احتمالی از عهده خسارات بیمه گذار بر آید.
به لحاظ پیشینه تاریخی چینی ها نخستین ملتی بودند که در3000  سال قبل از میلاد در باربری دریایی اصل تقسیم خطر را رعایت می کردند و از این رو بیمه دریایی نخستین و قدیمی ترین نوع بیمه به شمار می آید و پس از آن بیمه آتش سوزی قرارداد که از قرن هشتم میلادی برای جبران خسارت وارده به دام ها پدید آمد.
بیمه به شکل امروزی آن در اوایل قرن چهاردهم پا گرفت و صدور بیمه نامه به عنوان یک حرفه واقعی و مجزا از مشاغل دیگر از ابتدای قرن پانزدهم رواج یافت و با توجه به نیازی که در این باره احساس می شد به سرعت رشد و توسعه یافت.
در کشور ما بیمه به شکل حرفه ای و امروزی آن نخستین بار در سال1269  آغاز شد،  لیکن فعالیت جدی در این زمینه را می توان به سال1310  مربوط دانست، زیرا در این سال قانون و نظامنامه مربوط به ثبت شرکت در ایران به تصویب رسید و در پی آن بسیاری از موسسات بیمه خارجی در ایران اقدام به گشایش شعبه یا نمایندگی نمودند که این موضوع به تدریج موجب درک اهمیت تاسیس شرکت ها و موسسات بیمه ای ملی شد و سرانجام در شهریور سال1314  نخستین شرکت بیمه ایرانی با سرمایه دولتی تاسیس و از آبان همان سال فعالیت خود را رسما آغاز کرده که با گذشت زمان به تدریج موسسات و شرکت های بیمه خصوصی متعددی به این موضوع افزوده شد و صنعت بیمه کشور از وابستگی و انحصار خارجیان رهایی یافت.
در حال حاضر صنعت بیمه مفهومی بسیار عمیق و گسترده تر به خود گرفته است که روز به روز بر دامنه فعالیت های آن افزوده می شود و بویژه در کشورهای پیشرفته جهان موسسات بیمه در شمار غول های بزرگ اقتصادی محسوب می شوند که علاوه بر نقش آفرینی موثر در سطح ملی، تمام تلاش خویش را برای حضور موفق در عرصه بین المللی به کار گرفته اند و از این رو این موسسات لحظه به لحظه با بهره گیری از فرصت های موجود و غفلت های دیگر کشورهای توسعه نیافته بر حجم سرمایه های خویش می افزایند و فاصله خود را با رقبایشان هردم بیشتر و بیشتر می کنند.
آنچه برای این موسسات بزرگ مهم است آن است که بر هر نحو ممکن به چشم بیایند، به این لحاظ این موسسات در رقابتی تنگاتنگ و آشکار درصددند تا در همه امور با مخاطبان پای میز مذاکره نشسته و قرارداد منعقد کنند، قراردادهایی که گاه دارای درصد ریسک بسیار بالایی است و چه بسا به لحاظ مخاطرات فراوان، انعقاد قرارداد در این زمینه دیوانگی به نظر آید.
در عصر حاضر با نگرشی علمی به بیمه نگریسته می شود و آنان که حرف اول را در این صنعت فعال می زنند برآنند تا از قافله شتابناک زمان عقب نیفتند و با نوآوری و به کارگیری شیوه های نوین و جذاب تر به عنوان بهترین ها دیده شوند.
در مقایسه ای تطبیقی با آنچه که در جهان به روایت اکنون می گذرد، صنعت بیمه ما علی رغم فرصت های بکر و امکانات بالقوه، به نظر می رسد در حالتی خنثی و با بازده بسیار پایین، حرکتی کند و لاک پشت وار دارد و این در حالت بیانگر آن است که صنعت بیمه ما از بیماری مزمنی در عذاب است که به او اجازه نمی دهد از حالت کم تحرکی در همه زمینه ها رهایی یافته و خود را با پیشرفت هایی که در این زمینه وجود دارد هماهنگ کند.
در حالی که درهای بازار بزرگی مانند کشور ما به روی صنعت بیمه کاملا باز است اما تلاش و تقلای چشمگیری برای بهره بردن از این فرصت طلایی دیده نمی شود و موسسات بیمه در جذب بیمه گذاران آنچنان بی انگیزه اند که به راستی حیرت آور است، آنچنان که به نظر می رسد مسئولین این شرکت ها یا از پیشرفت های صنعت بیمه در جهان معاصر بی  اطلاعند و در عوالم قرون گذشته به سر می برند و یا اینکه آن قدر سرشان شلوغ است که دیگر فعالیت بیشتر برای آنها میسر نیست!
متاسفانه باید گفت که در نتیجه سستی و کوتاهی ها توسط صنعت بیمه در کشور ما، اقشار مختلف مردم ناگزیر بار سنگین حوادث ناگوار را تنهایی به دوش می کشند و صنعت بیمه آنچنان که انتظار می رود هنوز نتوانسته است تمام آحاد جامعه در انواع بیمه ها باشد و به نقش و رسالت موثر خویش عمل کند.
جای دریغ بسیار دارد که گفته شود هنوز بسیاری از مردم جامعه ما از اهمیت و نقش یاری رساننده بیمه اطلاع کافی ندارند و به همین سبب از بیمه رویگردان هستند و این امر بی تردید نشانگر آن است که شرکت های بیمه تلاشی شایسته در جهت تبلیغ و معرفی نقش بیمه و خدماتی که می تواند به مردم ارائه نماید نداشته اند.
گذشته از بیمه های اجباری مانند بیمه شخص ثالث خودرو، چندان شناختی نسبت به سایر بیمه ها در اکثریت قریب به اتفاق جامعه ما مشاهده نمی شود و به سبب آنکه درباره دیگر خدمات بیمه ای اطلاع رسانی هدفمند، جذاب و پویایی صورت نپذیرفته است، رغبت عموم برای حضور در این عرصه هیچ گاه چشمگیر و قابل ملاحظه نبوده است.
از دیگر سو به لحاظ ضوابط و مقررات دست و پاگیر بیمه در پرداخت خسارت، حتی در خصوص بیمه های اجباری نیز شاهد این واقعیت هستیم که برخی از اشخاص علاقه ای به بیمه شدن ندارند و در صورت اختیاری بودن این نوع از بیمه ترجیح می دادند که هرگز بیمه نشوند.
البته در این خصوص بیمه ها هم استدلال های خاص خود را دارند، مثلا به لحاظ عدم رعایت قوانین رانندگی در جامعه و بالا بودن میزان تصادفات، طبعا پرداخت ضرر و زیان در این زمینه بالا خواهد بود و سود دهی چندان در پی نخواهد داشت . هر چند که شرکت های بیمه با تمهیداتی مانند تخفیف برای رانندگانی که تصادف نداشته اند سعی برآن دارند تا به نوعی در ارتقای فرهنگ رانندگی وتشویق رانندگان متقاضی به احتیاط نقش ایفا نمایند. که البته چنین اقداماتی به نوبه خود بی تاثیر نمی تواند باشد و این گونه حرکت های تشویقی و ترغیبی حکایت از این نکته دارد که بیمه ها می توانند در حوزه های دیگر نیز به نقش آفرینی موثری بپردازند.
شرکت های بیمه آن قدر که به شیک بودن فضای دفاتر خود اهمیت می دهند، به آموزش کارکنان خود اهمیت چندانی نمی دهند، لذا غالبا کسانی که در این دفاتر حضور دارند اشخاصی هستند که بی هیچ شور و انگیزه ای با متقاضیان بیمه برخورد می کنند و از آنجا که نسبت به جایگاه خود و اهمیت کاری که انجام می دهند توجیه نشده اند و یا علاقه ای به این شغل ندارند، با برخوردهای خشک و سرد و بی روح حتی از فرصت درخشانی مانند حضور متقاضیان بهره نمی گیرند تا با ارتباطی صمیمانه آنان را با انواع خدمات بیمه آشنا نموده و زمینه جلب و جذب آنها را فراهم آورند.
کسانی که در دفاتر بیمه مشغول به کار هستند نمی بایست اشخاصی کارمند به مفهوم نازل  آن باشند و آنچنان دچار روزمرگی که متقاضیان را متواری کنند!
با توجه به شمار فراوان جوانان جویای اشتغال، صنعت بیمه می تواند با آموزش افراد مستعد و هوشمند و برنامه ریزی اصولی و سنجیده، از آنان به عنوان بازاریاب بیمه سود جسته و به جای کارمندانی که در دفتر نشسته و منتظر متقاضی بیمه هستند، آنان را به سوی مردم گسیل دارد. بویژه در شهرستان ها و روستاها به نظر می رسد که بیمه ها نقش کم رنگ تری تاکنون داشته اند و اگر شرکت های بیمه از وضعیت رکود و سکون خویش خارج شوند، این امر می تواند هم برای جامعه و همچنین برای این شرکت ها آینده مطلوب تری را به همراه داشته باشد . البته اطلاع رسانی در خصوص بیمه و فعالیت های آن را تنها نمی بایست متوجه شرکت های بیمه دانست، بلکه رسانه های گروهی، آموزش و پرورش و دیگر سازمان ها هر یک به نوبه خود می بایست در خصوص ارتقای این فرهنگ و ایجاد رویکرد در جامعه که در واقع به نفع همه می باشد مشارکت داشته باشند.
صنعت بیمه کشور ما در شرایط حاضر نیازمند تحولی اساسی و همه جانبه است تا خود را نه تنها با پیشرفت های شگفت وشگرف این صنعت در جهان، بلکه با روند رو به رشد جامعه انطباق دهد و درک عمیق توسعه این ضرورت را ایجاب می کند که نگرش ها و روش ها در صنعت بیمه ما مورد بازنگری قرار گیرد.