نقش و عملکرد بیمه در قراردادهای بالادستی بیع متقابل نفت و گاز ایران

تهران – خبرگزاری ایسکانیوز:بیمه در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی از اهمیت و حساسیت خاصی برخوردار بوده و مولفه هایی دارد که باید تحت توجه کامل بیمه گر و بیمه گذار باشد،
طرح ها و پروژه های صنعت نفت، گاز، پتروشیمی، مخصوصا در صنایع بالادستی صنعت نفت به خاطر حاکمیت عناصر نامطمئن و نامعین و پیچیدگی های خاص اکتشاف، توسعه و بهره برداری تولید از ریسک های بالای بیمه ای برخوردار است. پیچیدگی های فنی در پروژه های صنعت نفت در عملیات اکتشاف و توسعه و بهره برداری همکاری دو جانبه ای بین بیمه گذار و بیمه گر می طلبد که با تلاش یکدیگر ریسک های احتمالی را پیش بینی کرده و اقدامات پیشگیرانه را در جهت مدیریت آن اتخاذ کرد.
تعریف و جایگاه بیمه در صنعت نفت، گاز، پتروشیمی در مقایسه با صنایع دیگر یا پوشش های بیمه ای دیگر متفاوت است زیرا از آنجایی که حجم بالای خسارت در صنایع مزبور در صورت وقوع ممکن است آن قدر بالا و زیاد باشد که یک یا چند شرکت بیمه گر یا ریسک نویسان بین المللی قادر به تحمل آن نباشند، بنابراین اصل اولی و اقدامات بیمه ای در این صنایع بیشتر باید بر اقدامات پیشگیرانه به جای دفع خسارات استوار باشد.
از طرفی هم مواجهه با بحران ها، اقدامات پیش گیرانه و درک اسباب و دلایل وقوع حوادث تلخ در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی و متعاقبا یافتن تکنولوژی های پیشرفته و دانش فنی روز از ضرورت های اولیه همکاری متقابل بین بیمه گر و بیمه گذار است.
نظر به اینکه امروزه شاهد تحول چشمیگری در صنعت بیمه کشور به طور کلی بوده و عرصه رقابت نیز برای شرکت های بیمه ای خواه در بخش های دولتی و یا غیردولتی در بازار ایران باز شده است، لازم است بیمه گذاران صنعت نفت، گاز و پتروشیمی و شرکت های بیمه گر در یک همکاری سالم، متقابل و تعامل صحیح و سنجیده که بر اساس اصل اعتماد فیمابین و ارائه مشورت ها و توصیه های راهبردی متقابل، وامدار و رشد و توسعه اقتصادی کشور شوند و موجبات تضمین منافع کشور و مصالح کوتاه و یا دراز مدت آن را فراهم کنیم.
بیمه گر و بیمه گذار در صنعت نفت و گاز به منزله دو لبه یک قیچی هستند که دوشادوش یکدیگر تلاش خستگی ناپذیر مبذول داشته تا با ایجاد تمهیداتی مناسب خطر را از سر راه فعالیت های صنعت نفت و گاز برداشته و راه فعالیت بیشتر و گسترده تر در این صنعت هموار کرده و موجبات رشد و توسعه اقتصادی کشور را فراهم کنند.
بنابراین پوشش های بیمه ای در صنعت نفت و گاز کشور تحت هر عنوانی انجام پذیرد خواه به صورت CAR که تمام ریسک های مقاطعه کاری اعم از مهندسی طراحی و ساخت تاسیسات و تجهیزات می شود و یا EAR که شامل تمام ریسک های دوره نصب، شروع آزمایش تجهیزات می شود و یا CPM که شامل تمام ریسک های تاسیسات و کالا و یا نظایر آن ها از قبیل جرثقیل، تانکر، بارج، بلدوزر می شود و یا ALOP که شامل ریسک های سرمایه گذاری شده و عدم النفع های مورد انتظار یا تاخیر در حصول درآمد متوقع را به دلیل تاخیر در شروع و اتمام پروژه های مهندسی و ساخت در قراردادهای پیمانکاری را شامل می شود ضمن جلوگیری از خسارات زیانبار، منافع کوتاه مدت و درازمدت صنعت نفت و گاز کشور را حفظ و تضمین خواهد کرد.
از آن جایی که طبق قانون حداکثر استفاده از توان فنی مهندسی تولیدی و صنعتی اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات مصوب سال 75 شرکت ملی نفت موظف است هر چه بیشتر از توان فنی، مهندسی، صنعتی و اجرایی کشور استفاده کنند، بنابراین مقتضی است شرکت های بیمه در ایران تمهیداتی اتخاذ کنند تا با ارائه حداکثر پوشش بیمه ای و همکاری های بیمه ای ذیربط بازار رقابتی را نیز در میان دیگر شرکت های بیمه ای ایجاد کند، تا توان اقتصادی شرکت های بیمه ای داخلی دیگر اعم از دولتی یا خصوصی، افزایش یافته تا انشاء الله روزی فرا برسد که نیاز به بیمه های اتکایی بین المللی کاهش محسوسی پیدا کرده و در صنعت پویای بیمه کشور موفقیت های چشمگیری حاصل شود و همچنین بتوانند حضور فعال و تاثیرهایی در بازارهای بیمه بین المللی انرژی در دنیا بالاخص کشورهای همسایه داشته باشند.
اگرچه مسوولیت ها و پوشش های بیمه ای ذیربط در قراردادهای بالا دستی بیع متقابل در چارچوب های داخلی و بین المللی مورد پیش بینی قرار گرفته و تا حدی در بندهای قراردادی مندرج شده است، اما نگاه تفصیلی به آن موضوعات ذیربط آن و تدوین نظامنامه های خاص بیمه ای حاکم بر شرایط خاص پروژه های بالا دستی نفت و گاز نیازمند به تدبر ویژه است.
بنابراین لازم است دست اندرکاران نفتی و بیمه ای به صورت توامان چاره های لازم را در راستای تحقق آمال پروژه های بالادستی بیاندیشند، موضوعی که همکاری و مشاورت فکری متخصصان قراردادهای بالادستی صنعت نفت و همچنین متخصصین بیمه ای آشنا به موضوعات بالادستی صنعت نفت را می طلبد./01 /144/125
دکتر سید نصرا.. ابراهیمی ، عضو هیات مدیره شرکت مهندسی و توسعه نفت