آیا مردم باید نگران آزادسازی تعرفه های بیمه باشند؟

تحلیل این روزنامه رسمی و سراسری نشان می دهد صنعت بیمه تا حد در زمینه اطلاع رسانی ضعیف است. بیمه نیوز - به نوشته روزنامه جام جم، آزادسازی تعرفه های صنعت بیمه با وجود تمام مزایایی که دارد و باعث ایجاد رقابت، رشد کمی و کیفی خدمات بیمه ای به مردم، شفافیت قراردادها، افزایش ضریب پوشش بیمه، انعطاف پذیری قیمت ها و... می شود، احتمالا آسیب هایی را نیز به دنبال خواهد داشت .

مردم نگرانند!! با برداشتن نظارت دولتی بر تعیین تعرفه های صنعت بیمه، قیمت بیمه نامه ها طوری افزایش یابد که آنان قدرت خرید بسیاری از بیمه های ضروری و حیاتی را از دست بدهند و به این ترتیب ضریب پوشش بیمه کاهش بیشتری یابد. در واقع تاوان سودجویی شرکت های تازه خصوصی شده و تشنه سود بیمه را مردم بپردازند و دیگر شکایت به بیمه مرکزی نیز فایده چندانی نداشته باشد. مردم می گویند در هر حال قبلا نرخ های مشخصی وجود داشته که تخطی از آن مستوجب جریمه بود، اما اکنون که معیار و ملاک قیمت بازار شده است، چه ضمانتی برای کشف گرانفروشی و برخورد با آن وجود دارد؟ چه کسی پاسخ اضافه هزینه تحمیل شده به مردم را خواهد داد؟... باید دید اگر آزادسازی تعرفه ها باعث اجحاف به مردم و بالا رفتن قیمت بیمه نامه ها شده و از آن سو کمک چندان موثری به ارتقای کمیت و کیفیت خدمات بیمه ای نکرده، یا در روش اجرا تجدیدنظر کرد یا فعلا کل روند آزادسازی تعرفه های صنعت بیمه را تا زمان مناسب دیگری متوقف کرد. بویژه آن که قدرت مالی مردم در آستانه اجرای قانون هدفمندی یارانه ها دچار نوسان می شود و این بیم وجود دارد که سهم هزینه بیمه در سبد خانوار به حداقل تقلیل یافته یا در بسیاری موارد حذف شود.

فرشباف ماهریان در گفتگو با خبرنگار ما تحلیلی کاملا بر عکس از اثرات آزادسازی تعرفه های بیمه ای ارائه می دهد. به گفته او آزادسازی تعرفه های بیمه ای بر خلاف تصور رایج مردم به رشد قیمت ها منجر نشده است بلکه اتفاقا به کاهش قیمت انجامیده است. وی مدعی است!! بیمه مرکزی آزادسازی تعرفه های بیمه را با هدف حمایت از حقوق مردم در برابر بیمه ها دنبال می کند و تا حدی نیز به این هدف رسیده است. وی می گوید: ذهنیتی که از آزادسازی تعرفه های بیمه ای در جامعه است، این است که قیمت ها افزایش خواهد یافت. اما نگاه جدید بیمه مرکزی در رقابتی کردن صنعت بیمه ضرر یا منفعت شرکت های بیمه نیست، بلکه تعیین حق بیمه های متناسب با توان و عملیاتی کردن پوشش های بیمه ای است. یعنی به جای این که ما طرفدار شرکت های بیمه باشیم با هدایت بازار به سوی رقابتی کردن و آزادسازی تعرفه ها، نگاه حمایت از بیمه گذار و مردم و مشتریان، را در دستور کار قرار داده ایم. وی افزود: این که تصور می شود اگر تعرفه های صنعت بیمه آزاد شود احتمال دارد نرخ حق بیمه ها افزایش پیدا کند دقیقا برعکس آن در حال شکل گیری است. یعنی با آزادسازی نرخ ها حق بیمه ها کاهش پیدا می کند. تجربه جهان نیز همین امر را نشان می دهد. در دنیا تعیین دستوری حق بیمه ها را برداشتند و این دلیل که انعطاف پذیری قیمت در بازار بستگی به شرایط، اوضاع و میزان سرویس و خدماتی که شرکت بیمه ارائه می دهد، است. این طور نمی شود که قیمت یک خدمات را تعیین کرد، اما در برابر نوع، کیفیت و چگونگی خدمات را مشخص نکرد و آن را به توافق واگذار کرد. دنیای فعلی دنیای انعطاف پذیری است. نرخ ها و شرایط در روزها و ماه های مختلف قابلیت تغییر پیدا می کنند.

در صنعت بیمه نیز تعرفه ها متناسب با شرایط ارائه خدمات در مقابل حق بیمه ها تعیین تکلیف می شوند. فرشباف ماهریان خاطرنشان کرد: در صنعت بیمه کشور تاکنون اکثر تعرفه ها را بیمه مرکزی تعیین می کرد. در این حالت رقم حق بیمه ها چون حالت درصدی دارد متناسب با تورم یا پوشش بیمه ای بالا رفته بود، اما در مقابل سرویس و خدماتی که باید متناسب با آن حق بیمه ارائه شود و مورد انتظار بیمه گذار بود، بالا نرفته بود و صریح بگویم شرکت های بیمه چنین تکلیفی برای خودشان احساس نمی کردند. وی تصریح کرد: از سوی دیگر درصد زیادی از تعرفه های دولتی تعیین شده توسط بیمه مرکزی هم در صنعت بیمه رعایت نمی شد و ما گزارش های سالانه ای از مغایرت رعایت تعرفه ها و تخلفاتی که شرکت های بیمه انجام می دهند، دریافت می کردیم. البته جرایم سنگینی نیز برای این عدم رعایت تعرفه به نفع بیمه مرکزی دریافت می کردیم. یعنی وقتی یک شرکت بیمه جریمه می شد، وجه جریمه اش به حساب بیمه مرکزی واریز می شد، اما مساله اینجا بود که این پول در واقع حق و حقوق مردم بود نه بیمه مرکزی، پس جریمه ها هم به کاهش تخلفات کمک نمی کرد و چیزی دست مردم را نمی گرفت.

این روزنامه در ادامه تحلیل خود می نویسد:حال سوال اینجاست که در 7 مرحله ای که آزادسازی تعرفه های بیمه ای در قالب آن آغاز شده، راه طی شده تا چه حد مطلوب بوده است و آیا رشته هایی که تعرفه آن آزاد شده است، شاهد کاهش قیمت بوده اند؟ آن رشته ها کدامند و درصد کاهش حق بیمه هایی که مردم مستقیما باید آن را به شرکت های بیمه بپردازند، چقدر است. رئیس کل بیمه مرکزی ایران در این باره پاسخ می دهد: ما در حال حاضر به طور روشن می توانیم بگوییم تعرفه های بیمه ای در 3 رشته بیمه بدنه، آتش سوزی و تاحدی بیمه درمان کاهش یافته است. مثلا در مورد بیمه آتش سوزی ما ضریب خسارت این بیمه در طول هشت سال گذشته را مورد بررسی قرار دادیم که دیدیم رقم 30 درصد است که اگر هزینه های اداری و کارمزد و ... را هم به آن اضافه کنیم و حداکثر رقم ها را درنظر بگیریم، ضریب خسارت به 60 درصد می رسید. این بدان معناست که شرکت های بیمه از بیمه آتش سوزی 40 درصد سود می کردند. وی افزود: با آزادسازی تعرفه ها ما گفتیم خسارت پرداختی با نرخ سودآوری باید متناسب و ضریب خسارت نزدیک به میزان خسارت شود و حالا اگر چیزی از سود شرکت بیمه کم می شود به مردم مربوط نیست بلکه باید از محل کاهش هزینه های شرکت یا افزایش بازده اقتصادی سرمایه های شرکت بیمه جبران شود. لذا آزادسازی این رشته باعث کاهش 60 درصدی حق بیمه های پرداختی برای مردم شد. وی تصریح کرد: در بیمه بدنه اتومبیل نیز ما حدود 15 درصد شاهد کاهش حق بیمه های پرداختی مردم به شرکت های بیمه بوده ایم. فرشباف ماهریان درباره کاهش تعرفه ها و حق بیمه های مردم در زمینه بیمه های درمان نیز گفت: ما با قراردادی که اخیرا بیمه ایران با وزارت آموزش و پرورش ـ البته با درنظر گرفتن طیف وسیع افراد تحت پوشش آن ـ منعقد کرده، فصل جدیدی در این باره گشودیم و خواستیم قیمت های قبلی و انحصاراتی که سازمان تامین اجتماعی یا بیمه خدمات درمانی ایجاد کرده بود را بشکنیم. یعنی ترکیبی از خدمات بیمه پایه درمان و تکمیلی درمان را با قیمتی بسیار کمتر و پوشش و خدماتی بسیار گسترده تر به مردم ارائه دهیم.