| کارآفرینی در بیمه |
 |
| مقالات - مقالات بیمه ای |
|
کارآفرینی در بیمه
انواع کارآفرینی
با توجه به تعابیر و تعاریف مختلف کارآفرینی و کاربرد گسترده آن در عرصه های مختلف انسانی، اقتصادی و سازمانی، تقسیم بندی های زیادی از آن ارائه شده است. بطوریکه کارآفرینی را در حد یک فرد، یک گروه، سازمان و حتی یک ملت می توان قابل طرح دانست. اما بطور کلی، کارآفرینی به دو نوع عمده " فردی" و " گروهی " تقسیم میشود. کارآفرینی فردی، به دو نوع کارآفرینی شخصی یا مستقل و کارآفرینی درون سازمانی تقسیم می شود. شکل سازمانی کارآفرینی گروهی، تحت عنوان " کارآفرینی سازمانی " نام گرفته است. کارآفرینی و تقسیم بندی های مربوط به آن را می توان در نمودار زیر نشان داد : کارآفرینی فردی گروهی یا سازمانی درون سازمانی مستقل یا شخصی 1.کارآفرینی فردی الف) کارآفرینی شخصی یا مستقل : فرآیندی است که کارآفرین به تنهایی طی می کند تا فعالیت کارآفرینانه ای را بطور آزاد یا مستقل و بصورت شخصی به ثمر برساند. این نوع کارآفرینی از انواع بسیار معمول و مرسوم آن است و از ابتدای سیر تحول کارآفرینی وجود داشته است. بطوریکه برخی افراد ماجراجو و جسور در عرصه های مختلف تجاری و اقتصادی، با تکیه بر قدرت خلاقیت و ابتکار شخصی، فرصت هایی را شناسایی و کشف کرده و با اقدام های مخاطره آمیز و جسورانه، کالا یا خدمت جدیدی را تولید و به بازار عرضه و یا اقدام به تاسیس سازمان یا موسسه جدیدی می کرده اند. بیشتر پیشرفت های علمی، فنی و صنعتی تمدن امروز، مدیون اقدام این افراد کارآفرین است که با به خطر انداختن سرمایه، موجودیت و شخصیت خود و صرف هزینه و وقت بسیار، محصول یا کالا یا سازمان جدیدی را ایجاد کرده اند. ب) کارآفرین درون سازمانی : فرآیندی است که کارآفرین در درون سازمان طی می کند تا فعالیت کارآفرینانه ای را در سازمانی که معمولا سنتی و بوروکراتیک است، به ثمر برساند. بدین ترتیب، اگر فردی آغازگر فعالیت های مخاطره آمیز در شرکت باشد، به این فرآیند " کارآفرینی درون سازمانی " گفته می شود. بنابراین، کارآفرین سازمانی فردی است که در یک سازمان بزرگ همچون کارآفرین مستقل عمل می کند. کارآفرین سازمانی فردی است که محاسبه می کند چگونه یک ایده و فکر را به واقعیتی سودآور تبدیل نماید. شباهت های زیادی بین " کارآفرینی مستقل " و " کارآفرینی درون سازمانی " وجود دارد ولی تفاوت آن ها در این است که کارآفرینی درون سازمانی، الزاما در داخل سازمان یا شرکت صورت می گیرد ولی کارآفرینی مستقل، خارج از سازمان و بصورت انفرادی انجام می شود. 2.کارآفرینی گروهی یا سازمانی گونه ای از کارآفرینی است که جمع یا کل سازمان یا شرکت، به صورت گروهی آن را انجام می دهند. اگر این کارآفرینی در سازمانی انجام شود، به آن " کارآفرینی سازمانی " می گویند و سازمانی که این فرآیند در ان طی می شود را " سازمان کارآفرین " می نامند. بنابراین، کارآفرینی سازمانی یا شرکتی، فرآیندی است که سازمان و یا شرکت طی می کند تا همه کارکنان بتوانند در نقش کارآفرین، انجام وظیفه نمایند و تمام فعالیت های کارآفرینانه فردی و گروهی را بطور مستمر، سریع و راحت در سازمان به ثمر برسانند. در نتیجه، در فرآیند کارآفرینی سازمانی، کل شرکت و کارکنان، دارای روحیه و تفکر کارآفرین می شوند و بدان عمل می کنند. ضرورت های بکارگیری کارآفرینی در بیمه امروزه، بسیاری از سازمان ها و شرکت ها و بسیاری از بخش های اقتصادی و اجتماعی به لزوم کارآفرینی( از نوع فردی یا سازمانی) پی برده اند. این گرایش، عمدتا به دلیل شرایط و وضعیت های پیچیده جدیدی است که سازمان ها را با تنگناهای رقابتی و تکنولوژیکی مواجه ساخته و تداوم روش های سنتی را با مشکل جدی روبرو ساخته است. صنعت بیمه نیز از این قاعده مستثنی نیست و ضرورت های بسیاری وجود دارد که کاربرد کارآفرینی را در آن الزامی می سازد. بطوریکه شاید بتوان این ضرورت ها را با در نظر گرفتن جامعه جهانی و جامعه ایران، به دو دسته عام و خاص تقسیم کرد. از ضرورت های عام در جامعه جهانی، می توان به وضعیت هایی همچون بوجود آمدن یا قرار گرفتن در وضعیت اقتصاد فراصنعتی و به تبع آن، گسترش بخش خدمات نسبت به بخش تولید صنعتی یا انقلاب خدمات و در نتیجه افزایش مشاغل خدماتی، روند کوچک شدن سازمان های بزرگ و به وجود آمدن سازمان های مجازی، اهمیت یافتن نیروی کار دانش مدار و لزوم تغییر شکل استخدام در سازمان های بزرگ به خود اشتغالی و تکیه بر دانش و مهارت شخصی و ... اشاره کرد. به همین ترتیب، ضرورت های عام جمعیتی در جامعه ایران را می توان شرایطی همچون جمعیت جوان کشور و افزایش نیروی انسانی دارای آموزش عالی، افزایش افراد بیکار دارای آموزش عالی نسبت به کل جمعیت بیکار، افزایش ورودزنان به بازار کار و غلبه عرضه نیروی کار بر تقاضای آن دانست. همچنین، ضرورت های عام اقتصادی جامعه ایران، وجود مشکلات ساختاری اقتصادی و کاهش قدرت تولید جامعه، نیاز به ایجاد اشتغال در سطح وسیع، سوء مدیریت های ناشی از بکارگیری روش های سنتی و ... برشمرد. این موارد ضرورت هایی است که هر بخش اقتصادی و اجتماعی یا هر سازمان در جامعه جهانی و جامعه ایران و از جمله صنعت بیمه را مجبور خواهد ساخت تا برای انطباق با شرایط جدید و حفظ بقای خود، اقدامات لازم و تصمیم گیری های مناسب انجام دهد و یا محکوم به فنا و نابودی گردد. علاوه بر موارد فوق، شرایط خاص صنعت بیمه( به ویژه در ایران) ضرورت هایی را به وجود آورده که نشان می دهد کارآفرینی به شکل گسترده ای د آن می تواند کاربرد داشته باشد. ویژگی های خاص مربوط به ماهیت فنی بیمه مانند تجاری بودن بیمه، خلاقیت پذیری و تنوع پذیری خدمات بیمه، امکان عرضه خدمات بیمه به شکل گسترده و توسط تک تک افراد به ویژه در بیمه های اشخاص را فراهم می کند. از سوی دیگر، ماهیت اشتغال زایی خدمات بیمه، ارتباط گسترده این صنعت با بخش خدمات در جامعه امروز و ماهیت فروختنی بودن خدمات بیمه، اهمیت فروش شخصی در بازاریابی بیمه و تناسب آن با کارآفرینی مستقل یا شخصی، کاربرد گسترده کارآفرینی را نشان می دهد. همچنین ضرورت های خاص مربوط به وضعیت صنعت بیمه در ایران مانند وجود بازار بالقوه بسیار بالا برای انواع رشته های بیمه ای در بخش های مختلف اجتماع، ضعف ساختاری و مدیریتی شرکت های بیمه به لحاظ بکارگیری نیروی کار متخصص و دانش مدار، عدم تناسب رشد خدمات شرکت های بیمه با رشد تکنولوژیک سایر سازمان ها و بخش های اجتماع و ... همگی حکایت از لزوم تصمیم گیری جدی برای بکارگیری روش های نوین و کارآفرینانه در صنعت بیمه دارند. چگونگی کاربرد کارآفرینی در صنعت بیمه اکنون این سوال مطرح می شود که: " چگونه می توان کارآفرینی و روش های کارآفرینانه را در صنعت بیمه بکار بست و همچون سایر بخش ها سبب رشد و تویعه هرچه بیشتر آن گردید ؟ " با توجه به تقسیم بندی انواع کارآفرینی، می توان کاربرد روش های کارآفرینانه در بخش های مختلف صنعت بیمه را به دو گونه کارآفرینی فردی و کارآفرینی گروهی در نظر گرفت و هریک از انواع کارآفرینی شخصی و درون سازمانی و کارآفرینی سازمانی را در شرکت بیمه یا شبکه فروش آن به صورت زیر نشان داد: 1. کارآفرینی فردی الف) کارآفرینی شخصی( مستقل) واسطه های فروش بیمه ب) کارآفرینی درون سازمانی در شرکت های بیمه 2. کارآفرینی گروهی یا سازمانی الف) کارآفرینی سازمانی در شبکه فروش بیمه ب) کارآفرین سازمانی در شرکت های بیمه 1/ الف) کارآفرینی شخصی( مستقل ) واسطه های فروش بیمه عمده خدمات شرکت های بیمه از طریق بکارگیری روش های بازاریابی و توسط نماینده ها، کارگزاران، بازاریابان( واسطه ها) صورت می پذیرد، از اینرو بازاریابی بیمه، نوع خاصی از کارآفرینی است و نمایندگان و بازاریابان بیمه، خود به تنهایی کارآفرین بیمه به شمار می آیند. بنابراین، نمایندگان فروش شرکت های بیمه می توانند با بکارگیری انواع روشهای خلاقانه و کارآفرینانه، خدمات بیمه را به بیمه گذاران یا مشتریان عرضه نمایند. بدین ترتیب با توجه به اینکه امکان بازاریابی به صورت فردی یا شخصی وجود دارد، هریک از نمایندگان یا بازاریابان بیمه با اعمال انواع روش های فروش، در واقع نوعی کارآفرینی مستقل یا شخصی انجام می دهند. لذا واسطه های فروش باید با مطالعه و بکار بستن تکنیک های کارآفرینانه، سبب ارتقای سطح فعالیت و فروش بیمه ای خود شوند. 1/ ب) کارآفرینی درون سازمانی در شرکت های بیمه شرکت های بیمه، موسساتی هستند که به کار کارشناسی و شناخت و تحلیل ضوابط و شرایط فنی بیمه ای متکی می باشند. به همین دلیل، نقش افراد تحصیل کرده و دانش مدار( به ویژه رشته تخصصی بیمه) می تواند حائز اهمیت بسیار باشد. بنابراین، افراد در شرکت های بیمه( چه کارمندان و کارشناسان و چه مسئولین و مدیران) می توانند در نقش " کارآفرین درون سازمانی " ظاهر شوند و سبب ابداع روش ها و طرح های نو، هم در زمینه ارائه پوشش های بیمه ای و صدور بیمه نامه و هم بررسی خسارت و جبران زیان های وارد به بیمه گذاران شوند. شناخت دقیق اصول و ضوابط فنی بیمه و احساس مسئولیت در قبال نواقص و نارسایی های فنی و حساسیت نسبت به عدم رضایت بیمه گذاران، از جمله مواردی است که می تواند مورد نظر تک تک کارمندان، کارشناسان و یا مسئولین و مدیران شرکت های بیمه باشد و هریک با ایفای نقش " کارآفرینی درون سازمانی " سعی در رفع این نواقص نمایند. 2/ الف) کارآفرینی سازمانی در شبکه فروش بیمه شبکه فروش صنعت بیمه، متشکل از نمایندگی ها و کارگزاران حقیقی و حقوقی است که در قالب دفاتر و موسسات خدمات بیمه ای، پوشش های بیمه را عرضه می کنند. بسیاری از این موسسات، دارای اختیار صدور بیمه نامه یا پرداخت خسارت هستند و لذا دارای قدرت و سرعت عمل بیشتری در ارائه خدمات به مشتریان خود می باشند. نمایندگی ها و موسسات بیمه می توانند با بکارگیری افراد زیادی تحت عنوان بازاریاب یا مشاور بیمه، تعداد بیشتری از مشتریان بالقوه را مورد هدف قرار دهند. آموزش و بکارگیری این بازاریابان، بخصوص در رشته های بیمه اشخاص و عمر و سعی در بکارگیری تکنولوژی های نوین اطلاعاتی و ارتباطی و پشت سر گذاشتن روش های سنتی فروش بیمه به طور کلی، به کار بستن روش های خلاقانه نوین، همگی استراتژی های کارآفرینانه ای است که این موسسات به صورت سازمانی می توانند اتخاذ نمایند. تدوین و اجرای چنین استراتژی های کارآفرینی سبب می شود تمام کارکنان و بازاریابان و دست اندرکاران مستقیم فروش بیمه ای دارای روحیه، تفکر و عمل کارآفرینی شوند و از این طریق سبب افزایش فروش گردند. 2/ ب) کارآفرینی سازمانی در شرکت های بیمه شرکت های بیمه نیز بایستی از طریق سیاستگذاری کلان و اتخاذ استراتژی های کارآفرینانه و بسط فرهنگ کارآفرینی در سطح سازمان، سبب ایجاد تفکر کارآفرینی در تمام پرسنل و تبدیل شرکت بیمه به یک " سازمان کارآفرین بیمه " گردند. شرکت یا سازمان کارآفرین بیمه، شرکتی است که با ابداع روش های نو در ارائه خدمات بیمه، سبب نوآوری در پوشش ها و خدمات جدید و عرضه آن ها به بازار، به گونه ای مناسب تر از سایر رقبا می گردد. چنین شرکتی می تواند در شرایط رقابتی امروز، از یکسو موجودیت و تداوم فعالیت و بقای خود را تضمین کند و از سوی دیگر سبب توسعه فرهنگ بیمه در سطح جامعه شود. نتیجه گیری همانطور که در مباحث مربوط به کارآفرینی و ضرورت ها و چگونگی کاربرد آن در بیمه مطرح شد، امروزه کارآفرینی به عنوان نوعی شیوه تفکر مطرح است که در صورت بکارگیری آن در صنعت بیمه، به موتور و نیروی محرکه بسیار قدرتمندی برای رشد و توسعه این صنعت تبدیل خواهد شد. از سوی دیگر، تغییرات مربوط به عصر فراصنعتی و گسترش بخش خدمات در سطح جهان و به تبع آن در ایران، شرایطی را به وجود آورده است که بیمه به عنوان یک بخش خدماتی مهم می تواند و باید نقش فعالانه ای در سطح اجتماع و اقتصاد ایفا کند. این تغییرات از یکسو به عنوان تهدیدی برای جامعه و از سوی دیگر به صورت فرصت برای صنعت بیمه پدیدار شده است. " تهدید " از این جهت که در صورت عدم انطباق صنعت بیمه با تغییرات و پیچیدگی های محیطی، ممکن است عقب ماندگی های آن تشدید گردد. " فرصت " بدین لحاظ که این صنعت خدماتی می تواند با جذب بخش وسیعی از جمعیت جوان و تحصیل کرده و تربیت نیروی انسانی، هم به حل مشکل اشتغال کمک نماید و هم امکان عرضه خدمات بیمه ای به آحاد مردم و بخش های مختلف اجتماع را فراهم آورد. امروزه در تمام بازار های بیمه عمر، خیل عظیمی از نمایندگان و کارگزاران بیمه، مشغول فعالیت بوده و بخش گسترده ای از مردم جامعه از خدمات این افراد بهره مند هستند. در ایران نیز در حال حاضر در بیمه عمر و نیز تمامی رشته های بیمه، ظرفیت های بالقوه زیادی وجود دارد که در صورت شناسایی و تمرکز شرکت های بیمه بر آن ها، می تواند بخش گسترده ای از جمعیت تحصیل کرده و آماده بکار جامعه را جذب نماید. بنابراین، به نظر می رسد که: اولا: بیمه به عنوان یک فعالیت خدماتی متکی بر نیروی کار دانش مدار، بیشترین تناسب را با مفاهیم و کاربردهای کارآفرینی دارد. ثانیا: این صنعت، هم در بخش های مربوط به خدمات مستقیم شرکت های بیمه( در صدور یا خسارت) و هم در بخش خدمات بیمه ای نمایندگان و کارگزاران، بیشترین نیاز به خلاقیت، نوآوری و فعالیت های کارآفرینانه دارد. در صنعت بیمه بایستی با بکارگیری انواع کارآفرینی های فردی، گروهی و سازمانی، روش های نوینی برای عرضه خدمات بیمه ابداع و اعمال گردد. در واقع، این مسئولیت متوجه دست اندرکاران، مدیران، کارشناسان و فعالان بیمه ای است که تا بیش از این دیر نشده، صنعت بیمه را از این لحاظ به سمت رشد و توسعه همه جانبه سوق دهند. در طی چند سال اخیر، نیازهای جامعه و وجود ظرفیت های بالقوه بیمه، باعث شد که سیاستگذاری ها و اقدامات عملی برای ورود بخش خصوصی در این صنعت و تغییر وضعیت رقابتی شرکت های بیمه صورت گیرد.اما با وجود این، اگر در بخش خصوصی تازه وارد به صنعت بیمه نیز همچنان روش ها و دیدگاه های سنتی حاکم باشد، نمی توان انتظار معجزه در این بخش را داشت. اگر شرکت های بیمه( دولتی و خصوصی) در وضعیت رقابتی جدید، نتوانند با روش های کارآفرینانه و خلاق، ظرفیت های بالقوه بازار را فعال سازند و خدمات بیمه را به بخش های مختلف جامعه عرضه نمایند، نمی توان گفت که اهداف و سیاست های کلان مربوط به ایجاد رقابت در بازار و توسعه و تعمیم بیمه و فرهنگ آن محقق گردیده است. بنابراین، بسیار ضروری است که دست اندرکاران و مسئولین صنعت بیمه، اطلاعات و شناخت کافی از مفاهیم و روش های نوین کارآفرینی را کسب کرده و در حیطه مسئولیت خود اعمال کنند. در همین راستا، ارتباط تنگاتنگ صنعت و شرکت های بیمه با دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و برگزاری سمینارهای مختلف در زمینه بیمه و کارآفرینی و در نتیجه، بهره گیری از دانش، تخصص و اطلاعات کارشناسان و اساتید دانشگاهی در رشته های اقتصاد، مدیریت، بیمه، بازاریابی و کارآفرینی و بکار بستن آن ها برای عرضه انواع رشته های بیمه ای در جامعه می تواند سبب بهبود و توسعه خدمات بیمه گردد. پیشنهادها با توجه به اهمیت کاربرد کارآفرینی در بیمه و لزوم توجه جدی مسئولین به این امر، پیشنهادهای ذیل ارائه می گردد: - ایجاد واحد یا تشکیلات مستقلی تحت عنوان مدیریت بازاریابی یا مدیریت کارآفرینی در شرکت های بیمه و بهره مندی از دانش تخصصی کارشناسان بیمه و بازاریابی و کارآفرینی، برای تدوین و اجرای برنامه ریزی های کارآفرینانه استراتژیک. - ارتباط متقابل با دانشگاه ها و تعامل تنگاتنگ با اساتید و دانشجویان رشته های مختلف اقتصاد ، مدیریت، بیمه، بازاریابی و کارآفرینی از طریق برگزاری سمینارها و نشست های علمی – تخصصی و بررسی و شناخت ابعاد مختلف کارآفرینی در بیمه و معرفی کارآفرینان بیمه ای. - ایجاد مراکز کارآفرینی بیمه در بیمه مرکزی ایران( پژوهشکده بیمه) با دانشگاه هایی که در آن ها رشته مدیریت بیمه تدریس می شود و ارائه آموزش های کاربردی بیمه به دانشجویان و علاقمندان و معرفی آن ها به عنوان کارآفرین بیمه به شرکت های بیمه یا شرکت های فروش جهت انجام کار. منابع و مآخذ - کتاب " کارآفرینی( تعاریف، نظریات و الگوها) "، نوشته: دکتر محمود احمدپور داریانی. - کتاب " سازمان کارآفرین "، نوشته: دکتر محمود احمدپور داریانی. - گاهنامه تخصصی " کارآفرینان "، شماره های مختلف، مرکز کارآفرینی دانشگاه تربیت مدرس. - نشریه مرکز کارآفرینی دانشگاه تهران. - فصلنامه " آسیا ".
|
