تحریم، عامل تقویت جسارت شركت های ایرانی

تاكید و پافشاری آمریكا و اروپا بر تحریم های ناعادلانه علیه ایران باعث ورود هر چه بیشتر شركت های ایرانی به روند مدیریت و در اختیار گرفتن پروژه های كلان و عظیم ملی شده است.

به گزارش خبرنگار ما، تا پیش از آغاز تحریم ها اقلیتی از مدیران به توانایی مدیریت و كار شركت ها و پیمانكاران ایرانی در بخش های حساس اقتصادی باور و اعتقاد داشتند، اما براساس توافقی نانوشته و شاید به خاطر یك نقص فرهنگی، معمولا هر گاه صحبت از پروژه های بزرگ و كلان ملی در بخش های مهم اقتصاد چون نفت، كشتیرانی، بیمه و غیره به میان می آید، اولین نامزد اجرا، شركت ها و پیمانكاران خارجی بودند و این روند گاه آنقدر شدید بود كه حتی توانایی عرضه شده شركت های ایرانی اصولا مورد بررسی، مطالعه و توجه قرار نمی گرفت.

موارد بسیاری وجود دارد كه قیمت، زمان و روش انجام كار پیشنهاد شده از سوی شركت های ایرانی برای انجام پروژه های ملی بسیار بهتر از طرف خارجی بوده، اما شاید به خاطر همان نقص فرهنگی در عرف مدیران و مدیریت اقتصادی كشور، تصمیم به ارجاع كار به طرف خارجی قرار می گرفت. اما اكنون كه تحریم ها پای بسیاری از شركت ها و پیمانكاران خارجی را به اقتصاد ایران سد كرده، فرصتی طلایی برای خودنمایی توانایی شركت های ایرانی و رقابت با خارجیانی كه تاكنون در پروژه های بزرگ و كلان اقتصادی جا خوش كرده بودند، فراهم آمده است. چنین تجربه ای بیش از این و از زمان جنگ تحمیلی در صنایعی چون موشك و مهمات سازی، سیمان، ذوب آهن و غیره نیز وجود داشت، اما شاید گذشت زمان و چرخش مدیران چنین تجربه گرانبهایی را از یادها برده بود.اكنون كه از آغاز دور جدید تحریم ها زمان زیادی نگذشته است، واگذاری مدیریت برخی بخش ها یا پروژه های حساس اقتصادی كشور به شركت های ایرانی دستاوردهای جالبی به همراه داشته است.

كشتیرانی و بیمه های ایرانی

كشتیرانی یكی از زمینه های تحریم های جدید محسوب می شود. كشورهای غربی به بهانه حمل كالاهایی كه مصرف دوگانه دارند، درصدد فراهم آوردن مزاحمت هایی برای ناوگان كشتیرانی ایران هستند. روشن است كه این مزاحمت ها در یكی از حیاتی ترین هزینه های كشتیرانی كه همان حق بیمه كشتی و كالای آن باشد، تاثیر مستقیم گذاشته و آن را افزایش می دهد. این افزایش حق بیمه گاه آنقدر زیاد است كه حمل كالا با این ناوگان توجیه و صرفه اقتصادی نخواهد داشت. بیمه لویدز كه یك بیمه مرجع جهانی در لندن است، به دنبال فشارهای آمریكا، ایران را در لیست كشورهای منطقه خطر قرار داد و درصدد افزایش حق بیمه كشتی های ورودی یا خروجی از بنادر ایران برآمد. اما این اقدامات باعث ورود شركت های بیمه ایرانی به «بیمه اتكایی كشتی» بود كه تاكنون این شركت ها اعتماد به نفس ورود به آن را نداشتند و حتی به گفته جواد فرشباف ماهریان، رئیس كل بیمه مركزی ایران، خود كشتیرانی جمهوری اسلامی نیز تمایلی به استفاده از خدمات شركت های بیمه ایرانی در بیمه كشتی ها نداشت. با این وجود بیمه های ایرانی با حمایت دولت و تشكیل یك كنسرسیوم توانستند برای نخستین بار تمامی ناوگان كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران را بیمه كرده و حتی به گفته جواد سهامیان مقدم، مدیرعامل بیمه ایران، حق بیمه 25 درصدی شركت لویدز لندن را به كمتر از 10 درصد كاهش دهند.

رئیس كل بیمه مركزی نیز در این باره به خبرنگار ما گفت: درباره تحریم ها ما در 2 سال گذشته حداقل ظرفیت نگهداری بیمه اتكایی داخل كشور را 40 درصد افزایش داده ایم. بعلاوه یك كنسرسیوم از شركت های بیمه داخلی با هدف پوشش ریسك كشتیرانی تشكیل شده كه این كنسرسیوم تاكنون توانسته حدود 71 درصد از اكثر بیمه های پرریسك مثل كشتیرانی، هواپیمایی و باربری، مهندسی و غیره را پوشش دهد.وی افزود: تحریم ها در كشتیرانی یك نقطه امید و قوت برای بیمه مركزی شد و دولت و شخص رئیس جمهور به این مساله وارد شدند. دكتر احمدی نژاد دستور اكید دادند كه كشتی هایی كه با پرچم جمهوری اسلامی ایران حركت می كند را صنعت بیمه داخلی بیمه كند.

فرشباف ماهریان تصریح كرد: حدود یك ماه و نیم است تمام كشتی هایی كه با پرچم ایران حركت می كنند در قالب ضوابط بیمه ای جدید گنجانیده شده و فعالیت می كنند.

صنعت نفت

گسترش تحریم های اخیر اروپا و آمریكا به صنعت نفت نیز باعث ورود شركت های ایرانی به حوزه ها و پروژه های جدیدی شده كه قبلا اعتماد به نفس یا امكان ورود به آن چندان وجود نداشت. نمونه بارز این مساله چند فاز از میدان گازی پارس جنوبی است كه حدود 9 سال به خاطر مذاكره با شركت هایی چون شل و رپسول و سایر شركت های نفتی غربی بلاتكلیف مانده بود. این شركت های انگلیسی، هلندی، اسپانیایی، فرانسوی و ایتالیایی بهره برداری از فازهای مختلف پارس جنوبی را دائما به تاخیر می انداختند تا این كه سرانجام دولت در یك قرارداد بزرگ 21 میلیارد دلاری كه حدود 5/1 ماه پیش به امضاء رسید بهره برداری از شش فاز پارس جنوبی یعنی فازهای 13، 14، 19، 22، 23 و 24 را به شركت هایی چون پیش رو پارس، صدرا، مینا تاسیسات دریایی ایران و قرارگاه خاتم واگذار كرد. این واگذاری هرچند دیر صورت گرفت اما حداقل نتیجه آن خروج این فازها از بلاتكلیفی است.

نمونه دیگر بارور شدن ظرفیت های شركت ملی حفاری در ماجرای اخیر مهار نفت و آتش سوزی در چاه شماره 24 نفت شهر است. به گفته حیدر بهمنی، مدیرعامل این شركت به جام جم، خارجی ها زمان حداقل 6 ماهه را برای این مساله پیش بینی كرده بودند و حتی در برخی اظهارنظرها مهار نشت نفت در این میدان به اتمام نفتش موكول شده بود! اما این مساله تنها ظرف 26 روز به پایان رسید.

شر كت ملی حفاری كه زمانی اصولا هیچ اعتقادی به فعالیت آن وجود نداشت امروز قدرت حفاری در عمق یكهزار متری را به دست آورده، فناوری حفاری را تا 70 درصد تصاحب كرده، 5/2 میلیارد دلار پروژه در دست دارد و 53 دستگاه آن مشغول حفاری 60 حلقه چاه هستند.

منبع : جام جم
٠٩/٠٥/١٣٨٩