دست اندازهای معبر بیمه

بیما- صنعت بیمه در اقتصاد به منزله کاتالیزور توسعه عمل می کند و در فرآیندی دو طرفه تأثیر گذار و تأثیر پذیر از اقتصاد است. اقتصاد ایران با تکیه بر ظرفیت های مالی و بودجه ای عظیمی که به واسطه موهبت حضور دولت در اکثر عرصه های کشور حاصل شده، موضوع پوشش ریسک را در فعالیت های اقتصادی، به جای بررسی از کانال های علمی بیمه های موجود و استاندارد در دنیا، به مسأله ای "دولت محور" بدل کرده است. همین امر باعث شده سهم بیمه در کشور ما رقمی در حدود 5 درصد محصول ناخالص داخلی (GDP) باشد.
 

این میزان، نصف همین شاخص در کشورهای منطقه با رقم میانگین 5/9 درصد است. به علاوه، ضریب نفوذ بیمه ایران در حدود 35/1 درصد ارزیابی شده، در حالی که استانداردهای جهانی این شاخص 5/7 درصد بوده و حتی در برخی کشورها از این هم بالاتر است. چرا؟ به تحلیل «اقتصاد ایران» و با بررسی شرایط موجود، ریسک در کشور ما به واسطه عدم اطمینان در فضای کسب و کار و تهدیدهای خُرد و کلان اقتصاد کشور، نیازمند توجه جدی و حضور فعال اهرم های تأمینی به خصوص بیمه می باشد. البته ذکر این نکته ضرورت دارد که توسعه بیمه و شاخص هایی همچون رشد اقتصادی، افزایش محصول ناخالص داخلی و رفاه اجتماعی عموم مردم در یک ارتباط تنگاتنگ و دو طرفه امکان  پذیر است، به نحوی که پوشش های بیمه ای در سطوح خُرد و کلان، از یک طرف به پایداری رشد اقتصادی کشور کمک می کنند و زمینه  ساز افزایش میزان سرمایه گذاری ها و جلب اعتماد در عرصه تولید و خلق ارزش افزوده می شوند و از طرف دیگر، با افزایش پس اندازهای ملی در جامعه از طریق جذب درآمدهای فعلی برای جبران خسارات احتمالی در آینده و افزایش سهم و نقش صنعت بیمه به عنوان جزئی از کل اقتصاد، به توسعه و رشد کشور می انجامند. بدون شک نمی توان نقش پُررنگ صنعت بیمه را در اشتغال، اقتصاد ملی، درآمد ملی و درآمد سرانه نادیده انگاشت. علیرغم حرکت های خوبی که به خصوص در دو سال اخیر با ورود مباحثی همچون خصوصی سازی شرکت های بزرگ بیمه و حرکت به سمت آزاد سازی تعرفه ها و تعریف دامنه های متنوع تری برای بیمه ها، به ویژه در سطوح کلان اقتصادی صورت گرفته اند، باید گفت صنعت بیمه ایران با اهداف مدنظر در برنامه چهارم توسعه فاصله فراوانی دارد. بازار 72 میلیون نفری بیمه ایران نباید با شرایطی مواجه باشد که حق بیمه سرانه آن 06/0 درصد کشوری همچون ژاپن باشد. این نسبت قطعاً حکایت از مشکلات ساختاری در صنعت بیمه ایران دارد که ما از آن غافل هستیم. ضریب نفوذ بیمه هم که سهم بیمه هر ایرانی را از کل درآمد سالانه وی نشان می دهد، در کشور ما حتی در مقایسه با برخی کشورهای در حال توسعه نظیر ونزوئلا رقم پایین تری است، در حالی که بیمه نقش مهمی را در فرآیند تثبیت اقتصادی دارد و هر چه صنعت بیمه نقش فعال تری داشته باشد و نفوذ بالاتری را شامل شود، شرکت ها با امنیت بیشتری فعالیت می کنند و سهم سرانه درآمدی بیشتری را خلق می نمایند.