برنامه‌های مالزی برای گسترش بیمه اسلامی


بیما- کشور مالزی برنامه‌های گسترده‌ای برای تقویت صنعت بیمه اسلامی پیش بینی کرده و قصد دارد پس از نهادینه شدن بانکداری اسلامی، بیمه اسلامی را نیز به عنوان مدلی جدید از این صنعت به جهان معرفی کند.
در بیمه اسلامی یا تکافل، افراد در یک صندوق همگانی سپرده‌گذاری می‌کنند تا در صورت نیاز ، به یکی از برادران یا خواهران دینی آنها، مبلغی طبق شرایط بیمه شده پرداخت شود . مابقی پول پرداخت نشده صندوق در آخر سال مالی متعلق به همه بیمه‌گذاران خواهد بود .
برخلاف بیمه متعارف که شرکت‌های بیمه مالک پول پرداخت نشده می‌شوند.
بر اساس این گزارش، یک نظریه پذیرفته شده عمومی می‌گوید که بیمه اسلامی اولین بار در اوایل قرن دوم عصر اسلام به وجود آمد. این امر درست زمانی مطرح شد که اعراب مسلمان رابطه تجاری خود را با هند، مالایا، الجزایر و سایر کشورهای آسیایی گسترش داده بودند. تجار بدلیل مسافرت‌های طولانی، در نتیجه حوادث ناگوار و دزدی در راه، اغلب با خسارت‌های سنگینی مواجه می شدند.
بر مبنای اصل اسلامی همکاری‌های دو جانبه به روش درست، تجار گرد هم جمع شدند تا قبل از انجام مسافرت‌های طولانی، صندوقی تشکیل دهند. این صندوق به منظور جبران خسارت افرادی از گروه بود که در نتیجه وقایع ناگوار دچار خسارت می‌شدند.
اروپایی‌ها نیز از این روش استقبال کرده و نام آن را بیمه دریایی نهادند . در پرتو نظریه فوق و همچنین احساس نیاز به داشتن پوشش بیمه ای، قضات مسلمان نگاه فراتری نسبت به نظام اسلامی بیمه پیدا کردند. نتایج بررسی‌های آنان نشان می‌دهد که بیمه در اسلام باید بر مبنای اصول همکاری متقابل باشد.
بر مبنای این اصول، نظام بیمه اسلامی شامل مسوولیت مشترک، غرامت مشترک، منافع مشترک، وحدت و امثال اینگونه موارد است.
با ورود بیمه به کشورهای اسلامی بحث چالش برانگیز تطبیق بیمه با موازین فقهی و مذهبی مطرح شد. در سال‪ ۱۹۷۲‬میلادی شورای فتوای ملی مالزی اعلام کرد که بیمه و به ویژه بیمه عمر از نظر مبانی فقهی ( اهل تسنن ) باطل است.
محققان اسلامی در سال‌های گذشته تلاش کردند ساز و کار بیمهای جدیدی را معرفی کنند که علاوه بر دارا بودن کارکردهای بیمهای متعارف از ایرادات شرعی وارد شده به آنها نیز به دور باشد.
بدین ترتیب از چند دهه قبل مطالعه و تحقیق در این‌باره شروع شد. نتیجه تلاش‌های آنها منتهی به معرفی سازو کار جدید بیمه‌ای مبتنی بر مفهوم تکافل شد. به طور کلی تکافل به معنای امروزی و مصطلح آن متضمن تعاون با یکدیگر جهت برآورده کردن نیاز مشترک یعنی اطمینان و امنیت در ابعاد مختلف آن است.
از اوائل دهه ‪ ۱۹۷۰‬و بخصوص در دهه ‪ ،۱۹۹۰‬کشورهای اسلامی به ارائه خدمات مالی شامل بیمه، بر اساس احکام و قواعد اسلامی روی آوردند. در نتیجه تعداد زیادی موسسات آموزشی و پژوهشی در این زمینه و همچنین شرکت‌های بیمه اسلامی، با نام بیمه گران تکافلی، تاسیس و شروع به فعالیت کردند.
این موسسات و شرکت‌ها نه تنها در کشورهای اسلامی و کشورهای با جمعیت بالای مسلمان، بلکه در آمریکای شمالی، استرالیا و برخی کشورهای اروپایی فعالیت می کنند.
در حال حاضر ‪ ۲۵۰‬شرکت بیمه خصوصی اسلامی در سرتاسر دنیا وجود دارد. در طول سال‌های اخیر رشد فزاینده‌ای در این حوزه در تمام دنیا مشاهده شده است.
در سال‌های ‪ ۲۰۰۳‬و ‪ ۲۰۰۴‬میلادی مطالعه‌ای در مورد تعیین اندازه صنعت تکافل و پیش بینی اندازه صنعت در سال ‪ ۲۰۱۵‬بر حسب میزان حق بیمه‌های دریافتی و مشارکت‌ها انجام شد. این تخمین‌ها نشان می‌دهد که بیمه اسلامی با رشد فزاینده‌ای رویرو شده است و تمایل شرکت‌های بیمه رایج برای ورود به بازار تکافل افزایش یافته است.