آیین نامه معاینه و معافیت پزشكى مشمولان خدمت وظیفه عمومى و اصلاحیه آن چاپ
قوانین - آئین نامه ها

آیین نامه معاینه و معافیت پزشكى مشمولان خدمت وظیفه عمومى و اصلاحیه آن


ماده 1
(از آیین نامه ها)

معاینه و معافیت پزشكى مشمولان و پرنسل وظیفه مطابق شرایط و مقررات مندرج در این آئین نامه انجام خواهد شد.
ماده 2
(از آیین نامه ها)

مشمولان خدمت وظیفه از نظر وضع مزاجى و استعداد جسمى و روانى به چهار دسته به شرح زیر تقسیم مى شوند:
دسته یكم - كسانى كه از نظر جسمى و روانى سالم بوده و قادر به انجام خدمت دوره ضرورت مى باشند.
دسته دوم - كسانى كه به علت نقص عضو یا ابتلاء به بیمارى از سلامتى كامل برخوردار نبوده اما قادر به انجام خدمت در امور غیررزمى مى باشند.
تبصره - محدودیت خدمت غیررزمى را شوراى پزشكى نیروى مربوطه تعیین مى نماید.
دسته سوم - كسانى كه به علت ضعف مزاج یا عدم رشد و یا ابتلاء به بیمارى جسمى یا روانى موقتاً قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نمى باشند.
دسته چهارم - مشمولانى كه به علت نقص عضو یا ابتلا به بیمارى جسمى یا روانى به طور دائم قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نمى باشند.
ماده 3
(از آیین نامه ها)

تشخیص مشمولان دسته دوم ماده 2 این آئین نامه چنانچه بطور بالینى قابل تشخیص باشد با شوراى پزشكى شهرستان و در غیر این صورت با شوراى پزشكى بهدارى یا بیمارستان نیروى مربوطه مى باشد. تبصره - در آن قسمت از برنامه عملى نظامى كه مشمولان موضوع این ماده انجام نمى دهند نمره اى نخواهند گرفت از این جهت نمرات آن قسمت از برنامه در معدل گیرى محسوب نخواهد شد.
ماده 4
(از آیین نامه ها)

در صورتى كه شوراهاى پزشكى مشمولان وظیفه را جزء دسته هاى دوم، سوم و چهارم ماده 2 این آئین نامه تشخیص دهند مكلفند در برگهاى وضعیت یا اوراق معاینه پزشكى ملصق به عكس آنان نوع بیمارى و بند و ماده استنادى را قید نموده و پس از ذكر مشخصات كامل خود (اسم شهرت شماره نظام پزشكى) ذیل نظریه اعلام شده را امضاء نمایند.
فصل دوم
(از آیین نامه ها)

معاینه مشمولان و پرسنل وظیفه عمومى
بخش اول
(از آیین نامه ها)

معاینه مشمولان وظیفه
ماده 5
(از آیین نامه ها)

مشمولانى كه جهت انجام خدمت دوره ضرورت خود را معرفى مى نمایند الزاماً بایستى توسط پزشك اولیه معاینه شوند.
ماده 6
(از آیین نامه ها)

پزشك اولیه یك نفر از پزشكان نیروهاى مسلح مى باشد و در صورت نبودن پزشك نیروهاى مسلح در محل از پزشكان غیرنظام كه صلاحیت آنان به وسیله بهدارى و فرماندار یا بخشدار محل تأیید شده باشد استفاده خواهد شد.
ماده 7
(از آیین نامه ها)

چنانچه منطقه انتظامى مركز شهرستان یا بخش قادر به تأمین پزشك اولیه از پزشكان جمعى نباشد فرماندار هر محل مكلف است ضمن هماهنگى با مسئولین نیروهاى نظامى و انتظامى و همچنین بهدارى محل پزشك اولیه را جهت معاینه مشمولین به بخش وظیفه مربوطه معرفى نماید.
ماده 8
(از آیین نامه ها)

در اجراى ماده 7 این آئین نامه هر یك از سازمانهاى نظامى و انتظامى و بهدارى موظفند به ترتیبى كه فرماندار محل تعیین مى نماید پزشك جمعى خود را به بخش وظیفه عمومى محل معرفى نمایند.
ماده 9
(از آیین نامه ها)

پزشك اولیه باید وضع مزاجى و جسمى مشمول را با توجه به ماده 2 این آئین نامه مورد معاینه قرار داده و در صورتى كه تشخیص دهد ظاهراً مشمول در شمول دسته هاى 2 یا 3 یا 4 ماده مورد بحث مى باشد ولى را جهت معاینه به شوراى پزشكى معرفى نماید.
ماده 10
(از آیین نامه ها)

در صورتى كه مشمول به نظر پزشك اولیه معترض باشد باید به وسیله بخش وظیفه مربوطه به شوراى پزشكى معرفى گردد.
ماده 11
(از آیین نامه ها)

شبكه بهداشت و درمان هر شهرستان موظف است سه نفر پزشك با هماهنگى رده هاى ارشد نیروهاى نظامى و انتظامى به فرماندارى شهرستان معرفى نماید تا پس از تأیید فرماندار در شوراى پزشكى بخش وظیفه عمومى شهرستان انجام وظیفه نمایند. تبصره - فرماندار شهرستان موظف است شوراى پزشكى بخش وظیفه عمومى شهرستان مربوطه را با سه نفر پزشك ایرانى تشكیل دهد و چنانچه به عللى تشكیل شوراى پزشكى شهرستان امكان پذیر نباشد، فرماندار موظف است ضمن هماهنگى با مسئولان استان ترتیبى اتخاذ نماید كه مشمولان در شوراى پزشكى تشكیل شده در نزدیكترین شهرستان مربوطه مورد معاینه قرار گیرند.
ماده 12
(از آیین نامه ها)

مسئولیت تشكیل شوراى پزشكى در هر شهرستان براى معاینه مشمولان با فرماندار محل مى باشد.
ماده 13
(از آیین نامه ها)

اظهارنظر در مورد معافیت پزشكى مشمولان توسط اعضاى شوراى پزشكى موضوع ماده 11 این آئین نامه به عمل خواهد آمد و رأى اكثریت اعضاء شورا معتبر است. تبصره - پزشك معاینه اولیه كه در مورد انجام خدمت دوره ضرورت و یا معافیت مشمولى اظهارنظر نموده باشد مجاز به اظهارنظر مجدد درباره همان مشمول در شوراى پزشكى موضوع ماده 11 این آئین نامه نمى باشد.
ماده 14
(از آیین نامه ها)

مشمولان در شوراى پزشكى به صورت بالینى مورد معاینه قرار مى گیرند و چنانچه بیمارى یا نقص عضو آنان مشهود و یا به نحوى براى اعضاء شوراى پزشكى محرز باشد شورا برابر مواد فصل سوم این آئین نامه اعلام نظر مى نماید. تبصره - در صورتى كه بیمارى مشمولان موضوع این ماده با معاینه بالینى مشخص نگردد مطابق قانون نحوه معاینه پزشكى مشمولان خدمت وظیفه عمومى مصوب 5/7/68 مجلس شوراى اسلامى و آیین نامه اجرائى مربوطه با آنان رفتار خواهد شد.
ماده 15
(از آیین نامه ها)

مشمولانى كه توسط شوراى پزشكى معاینه و معاف از خدمت تشخیص داده نشوند به خدمت اعزام خواهند شد و حق اعتراض به نظر شورا را ندارند.
ماده 16
(از آیین نامه ها)

چنانچه در وضع مشمولى پس از معاینه در شوراى پزشكى و قبل از اعزام به خدمت از نظر جسمى و روانى تغییرى حاصل شود كه به تشخیص فرمانده منطقه انتظامى با كسب نظر مشورتى پزشك اولیه مشمول قادر به انجام خدمت نباشد اینگونه مشمولین مجدداً در شوراى پزشكى شهرستان مورد معاینه قرار خواهند گرفت و برابر نظر شورا اقدام مى شود.
ماده 17
(از آیین نامه ها)

مشمولانى كه طبق نظر شوراى عالى پزشكى موضوع ماده 43 قانون خدمت وظیفه عمومى معاف از خدمت شناخته نشده و به خدمت اعزام شوند باید خدمت مقرره را انجام دهند و مراكز آموزشى و یگانهاى مربوطه مجاز به ترخیص آنان از خدمت نمى باشند مگر اینكه در حین خدمت بیمارى یا نقص عضوى به وجود آید و یا بیمارى قبلى آنان تشدید یافته و از موارد معافیت دائم باشد.
ماده 18
(از آیین نامه ها)

مشمولانى كه در شوراى پزشكى شهرستان یا شوراى پزشكى نیروهاى مسلح معاف از خدمت گردیده و پرونده آنان در اجراى ماده 43 قانون خدمت وظیفه عمومى به شوراى عالى پزشكى ارجاع گردد موظفند حداكثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ یا صدور معرفى نامه خود را جهت معاینه به شوراى عالى پزشكى معرفى نمایند و در صورت عدم حضور، شوراى عالى پزشكى برابر محتویات پرونده در مورد معافیت یا اعزام به خدمت آنها اعلام نظر خواهد نمود. ماده 19
(از آیین نامه ها)

ستاد مشترك ارتش و ستاد مشترك سپاه و ستاد نیروى انتظامى موظفند پزشكان مورد لزوم جهت تشكیل شوراى عالى پزشكى (موضوع ماده 43 قانون) را بنا به درخواست اداره كل وظیفه عمومى از نیروهاى تابعه انتخاب و به اداره كل وظیفه عمومى معرفى نمایند.
ماده 20
(از آیین نامه ها)

شوراى عالى پزشكى در استفاده از بیمارستانهاى نیروهاى مسلح و سایر بیمارستانهاى وابسته به دولت به منظور تشخیص بیمارى مشمول و تعیین تكلیف وى مجاز بوده و مراكز درمانى یاد شده موظف هستند بدون دریافت هزینه اى مشمول را مورد معاینه قرار داده و نظریه خود را به شوراى عالى پزشكى اعلام دارند. تبصره - در اجراى این ماده ستاد كل نیروهاى مسلح جمهورى اسلامى ایران باید ضمن هماهنگى لازم با بهدارى نیروها و بیمارستانهاى دولتى و وابسته به دولت را معین و به شوراى عالى پزشك اداره وظیفه عمومى اعلام نمایند.
ماده 21
(از آیین نامه ها)

به مشمولانى كه به علت ابتلا به بیمارى بطور موقت (توسط شوراهاى پزشكى شهرستان یا شوراى عالى پزشكى و یا شوراهاى پزشكى نیروهاى مسلح در حین خدمت) قادر به انجام خدمت ضرورت نباشند به منظور درمان براى مدتى كه شوراهاى پزشكى تعیین مى نماید و در هر حال از یك سال تجاوز نخواهند كرد معافیت موقت پزشكى تعیین مى نماید و در هر حال از یك سال تجاوز نخواهند كرد معافیت موقت پزشكى داده خواهد شد و بار دوم مجدداً در شوراى پزشكى شهرستان معاینه شده و در صورت ادامه بیمارى علیرغم اقدامات درمانى لازم به همان نحو اقدام و در صورتى كه در سال سوم قادر به انجام خدمت نباشند طبور دائم از خدمت دوره ضرورت معاف خواهند شد.
ماده 22
(از آیین نامه ها)

مشمولان دكترى گروه پزشكى كه قادر به اشتغال به حرفه خود نباشند از خدمت دوره ضرورت معاف شناخته مى شوند و آن عده از مشمولان مذكور كه از سلامت كامل برخوردار نبوده لیكن قادر به طبابت مى باشند به خدمت دوره ضرورت اعزام مى شوند و برابر نظر شوراى پزشكى از خدماتى كه با سلامتى آنان منافات داشته باشد معاف خواهند شد.
ماده 23
(از آیین نامه ها)

اظهارنظر در مورد نیاز داشتن به مراقبت و نگهدارى بستگان مشمولانى كه مدعى كفالت هستند با شوراى پزشكى مندرج در این آئین نامه خواهد بود، راى اكثریت اعضاء شورا معتبر است.
بخش دوم
(از آیین نامه ها)

معاینه و معافیت پرسنل وظیفه در حین خدمت
ماده 24
(از آیین نامه ها)

چنانچه پرسنل وظیفه در طول مدت خدمت (اعم از دوره آموزش یا بعد از آن) وسیله شوراى پزشكى بهدارى یا بیمارستانهاى نیروهاى مسلح معاینه و تشخیص داده شود كه مشمولى داراى بیمارى یا نقص عضوى مربوط به قبل از اعزام به خدمت مى باشد كه برابر بند و ماده این آئین نامه موجب معافیت موقت یا دائم از خدمت خواهد بود اینگونه پرسنل وظیفه ضمن تسویه حساب با اوراق اعزامى و صورت جلسه شوراى پزشكى ملصق به عكس مشمول به حوزه اعزام كننده اعاده خواهند شد و از معافیت پزشكى استفاده خواهند نمود مگر این كه معاینه پزشكى آنان مورد اعتراض باشد كه در این صورت به شوراى عالى پزشكى موضوع ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومى معرفى و برابر نظر شوراى مذكور عمل خواهد شد.
ماده 25
(از آیین نامه ها)

در صورتى كه مشمولان در حین خدمت دوره ضرورت مبتلا به نقص عضو یا بیمارى شوند بهدارى نیروى مربوطه باید آنان را تحت معالجه قرار داده پس از اتمام مدت معالجه كه كمتر از 6 ماه نباشد طبق نظر شوراى پزشكى بیمارستانهاى نیروهاى مسلح جمهورى اسلامى ایران كه پزشكان این مورد تأیید عقیدتى سیاسى در نیروهاى مربوطه هستند و مستند به بند و ماده این آئین نامه قادر به انجام خدمت نباشند از بقیه خدمت معاف دائم خواهند بود. تبصره - مدت معالجه مشمولان موضوع این ماده جزو خدمت دوره ضرورت آنان محسوب مى گردد در صورتیكه در حین مطالعه مدت خدمت مقرر آنان منقضى شود كارت پایان خدمت دریافت خواهند نمود و در غیر این صورت از بقیه خدمت معاف خواهند شد.
ماده 26
(از آیین نامه ها)

چنانچه شوراى پزشكى نیروى مربوطه تشخیص دهد كه طول مدت درمان بیمارى این قبیل پرسنل وظیفه تا پایان مدت خدمت مقرر ترمیم نشده و بهبود نمى یابد باید مراتب را مشروحاً در اوراق معاینه ذكر نموده و نسبت به ترخیص پرسنل مذكور اقدام خواهد شد. تبصره - مدت معالجه پرسنل وظیفه موضوع این ماده با رعایت تبصره ماده 25 این آیین نامه جزو خدمت دوره ضرورت محسوب خواهد شد.
ماده 27
(از آیین نامه ها)

پرسنل وظیفه كه بیمارى آنان ناشى از وقایع و حوادثى باشد كه به سبب خدمت یا به واسطه آن به وقوع پیوسته است و مشمول معافیتهاى ماده 25 این آئین نامه نگردند و پس از خاتمه درمان قادر به ادامه خدمت تشخیص داده شوند تمام مدت بیمارى و استراحت پزشكى آنان اعم از متوالى یا متناوب جزو خدمت دوره ضرورت محسوب مى شود. تبصره - در غیر موارد بالا كه مشمولان وظیفه حین خدمت بیمار و بسترى گردند چنانچه مدت بسترى بودن و استراحت پزشكى آنان (اعم از متوالى یا متناوب) از یك ماه تجاوز نماید مدت مازاد بر یك ماه جزو خدمت دوره ضرورت محسوب نمى گردد.
ماده 28
(از آیین نامه ها)

پرسنل وظیفه اى كه به سبب خدمت دوره ضرورت به علت ابتلا به بیمارى یا نقص عضو از انجام بقیه خدمت معاف مى شوند حسب مورد از مزایاى قانون و آئین نامه بیمه نیروهاى مسلح جمهورى اسلامى ایران و نیروهاى نظامى و انتظامى استفاده نموده و براى ادامه درمان به سازمانها و مؤسسات درمانى دولتى معرفى و اعزام خواهند شد.
فصل سوم
(از آیین نامه ها)

بخش تخصصى( اصلاحیه به موجب مصوبه شماره 38622 مورخ 26/7/1382)
انواع بیماریها كه بر اساس مقررات ماده (2) این آئین نامه در طبقه بندى مشمولان وظیفه از نظر وضع مزاجى و استعداد جسمى و روانى ملاك عمل است به شرح بخشهاى زیر مى باشد:
بخش اول
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى عمومى
ماده 29
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلاء به بیماریهاى عمومى با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلاء مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- عدم كفایت رشد و نمو جسمى و عضلانى كافى كه موجب ناتوانى در انجام تكالیف نظامى مى شود معاف دائم.
بند 2- ابتلاء به بیماریهاى قابل علاج كه مدت زمان آنها بیشتر از یك ماه باشد و همچنین اعمال جراحى و كسانیكه در دوران نقاهت مى باشند با تشخیص شوراهاى پزشكى از 6 ماه تا یكسال معاف موقت.
بند 3- پائین افتادگى احساء توأم با اختلالات عملى معاف دائم
تبصره - نوع خفیف - معاف از رزم.
بند 4- طول قد مشمولان كمتر از 150 سانتى متر معاف دائم
ماده 30
(از آیین نامه ها)

بخش دوم: بیماریهاى مترشحه داخلى
ماده30- مشمولان مبتلا به بیماریهاى غدد مترشحه داخلى با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- بیماریها غدد هیپوفیز آكرومگالى، ژیگانتیسم، سندروم كوشینگ، دیابت بى مزه، آدنوم هیپوفیز، هیپوفونكسیون كلى هیپوفیز معاف دائم.
بند 2- بیماریهاى غده تیروئید.
الف) گواترتوكسیك معاف دائم
ب) هیپرتیروئیدى و هیپوتیروئیدى معاف دائم
ج) گوارتهاى حجیم معاف دائم
د) ندولهاى گرم و سرد معاف دائم
ه) تیروئیدیتهاى حاد ششم ماه معاف موقت
و) گواتر عمل شده خدمات غیررزمى
بند 3- بیماریهاى غدد پاراتیروئید
هیپرپاراتیروئیدى و هیپوپاراتیروئیدى معاف دائم
بند 4- بیماریهاى غده فوق كلیوى.
پركارى و كم كارى غده فوق كلیوى معاف دائم
بند 5- بیماریهاى غدد بیضه.
الف) تومورهاى بیضه معاف دائم
ب) نیكوماست شدید معاف دائم
ج) سندروم كلاین فلتر معاف دائم
بند 6- بیماریهاى غدد دیگر
الف) تومورهاى هیپوفیز معاف دائم
ب) هرمافرودیسم ها معاف دائم
بند 7- بیماریهاى تغذیه و متابولیك
الف) دیابت قندى معاف دائم
ب) هیپوانسولینیسم معاف دائم
ج) بیماریهاى ویلسون معاف دائم
بند 8- چاقى و لاغرى مفرط با توجه به عدد A به شرح زیر عمل مى شود:
لاغر A>20
نرمال A=25-20
اضافه وزن A=30-25
چاقى مرضى A>40
A=وزن(kg)تقسیم بر( قد(cm)به توان دو)
الف) اگر عدد A كمتر از 20 و بیشتر از 40 باشد معاف دائم.
ب) اگر عدد A بین 35 تا 40 باشد معاف از رزم.
مثال:
اگر وزن فرد 55 كیلوگرم و قد فرد 170 سانتى متر باشد، چون عدد A كمتر از 20 شده لذا فرد معاف دائم
A=55تقسیم بر( 7/1به توان دو )=55تقسیم بر 89/2=03/19
اگر وزن فرد 105 كیلوگرم و قد فرد 170 سانتى متر باشد، چون عدد A بین 35-40 است معاف از رزم.
A=150تقسیم بر (7/1 به توان دو )=105 تقسیم بر 89/2=33/36
اگر وزن فرد 110 كیلوگرم و قد فرد 160 سانتى متر باشد.
A= 110 تقسیم بر (6/1 به توان دو ) = 110تقسیم بر 56/2= 97/42
چون عدد A بیشتر از 40 مى شود معاف دائم.
بخش سوم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى پوست و بافت هاى زیرپوست
ماده 31
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلاء به بیماریهاى پوست و بافت هاى زیر پوست با توجه به نوع بیمارى كه به ان مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- انواع اگزماهاى سریع و شدید:
الف) در صورتى كه مزمن و مقاوم به درمان باشد معاف دائم
ب) در سایر موارد خدمات غیررزمى
بند 2- عفونت هاى قارچى عمیق و وسیع پوست
الف) در صورتى كه مزمن و مقاوم به درمان باشد معاف دائم
ب) كچلى 6 ماه معاف موقت
بند 3- هیپرئیدروز (عرق كردن كف دست) شدید معاف دائم
بند 4- لیكن پلان پوستى و مخاطى شدید و گسترده معاف دائم
بند 5- پسوریازیس كف دست و پا و پسوریازیس هاى شدید و گسترده و انورسه معاف دائم
بند 6- سل هاى پوستى معاف دائم
بند 7- لوپوس اریتماتوسیستمیك و لوپوس اریتماتودیسكوئید معاف دائم
بند 8- خال هاى پیگماته آنژیوم هاى وسیع و غیرقابل عمل.
الف) توأم با اختلالات عملى و یا در سر و صورت كه كراهت منظر ایجاد كرده باشد معاف دائم
ب) در سایر موارد خدمات غیررزمى
بند 9- میكوزیس فونكوئید و سایر لنفوماى پوستى و پراپسوریازیس با پلاكهاى بزرگ معاف دائم
بند 10- سیكاتریس هاى جلدى در صورتى كه وسیع و ضخیم بوده یا چسبندگى به اطراف داشته بطورى كه مانع حمل تجهیزات و تمرینات نظامى بوده یا تمایل به زخم شدن داشته باشد یا اختلالات عملى تولید نموده باشد معاف دائم
بند 11- اسكلرودرمیها - آتروفى هاى پوستى در صورتى كه وسیع و پیش رونده باشند معاف دائم
بند 12- ویتیلیكو گسترده صورت و یا هر دو دست و یا بیش از 40% كل بدن معاف دائم
بند 13- عوارض پوستى شدید كه در اثر اختلالات عروقى ایجاد شده باشد مانند فلبیت هاى عمقى و سطحى كه با ورم مزمن اندام توأم باشد معاف دائم
بند 14- هیپودرمیتهاى ندولر و شدید و منتشر و مقاوم و توأم با علائم سیستمیك معاف دائم
بند 15- درماتیتهاى بولوز غیرمیكروبى اكتسابى و درماتیت هاى بولوز مادرزادى و اكرودرماتیت مزمن هالوپو، آكرودرماتیس، آنتروپاتیكا معاف دائم
بند 16- هیپركراتوز كف هر دو دست و یا هر دو پا:
الف) در مورد شدید معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیررزمى
بند 17- فرونكولوز شدید و وسیع یكسال معاف موقت
بند 18- بیماریهاى پوستى كه در حین انجام خدمت وظیفه یا در اثر حساسیت و یا مسمومیت نسبت به مواد شیمیایى (شغلى، دارویى، جنگى) ایجاد شده باشد و به درمان مقاوم باشد معاف دائم
بند 19- كهیر:
الف) همراه با آنژیوادم معاف دائم
ب) در سایر موارد خدمات غیررزمى
بند 20- آلوپسى آرآتا همراه با كراهت منظر یاتوتالیس و یایونیورسالیس معاف دائم
بند 21- بیماریهاى كلاژن - اسكلردرمى ها - پلى آرتریت نودوزا، و اسكولیت هاى لنفوسیتى، و اسكولیت هاى دارویى در صورتى كه وسیع بوده و سبب اختلال عملى گردند معاف دائم
بند 22- انواع آگنه وقتى كه شدید باشد و یا منظره صورت را تغییر دهد و یا اینكه ناحیه وسیعى از كردن، كتف ها، سینه و پشت را فراگرفته باشد معاف دائم
بند 23- لیشانیوز (سالك پوستى).
الف) فعال شش ماه معاف موقت.
ب) در صورتیكه پس از بهودى كراهت منظر یا اختلال عملى اعضاء را ایجاد نماید معاف دائم
بند 24- ساركوئیدوز پوست معاف دائم
بند 25- بیمارى ژنودرماتوز مانند توبروزاسكلروزیس، ركلین هوزن، آلبینیسم، اكتیوز مادرزادى، كزرودرماپیكانتوزا، پورفیرى معاف دائم
بند 26- ایكتیوز گسترده مادرزادى یا اكتسابى معاف دائم
بخش چهارم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى داخلى مغز و اعصاب (نورولوژى)
ماده 32
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیماریهاى داخلى مغز و اعصاب با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- اختلالات استحاله اى سلولهاى عصبى (مانند فریدریش و...) معاف دائم
بند 2- اختلالات تعادلى مخچه اى معاف دائم
بند 3- انواع میلیتها و سكل آنها
الف) در صورتیكه شدید باشد معاف دائم
ب) در موارد خفیف (زمانى كه بر اساس طبقه بندى بین المللى (صفر تا پنج) در حد 4 باشد) خدمات غیررزمى.
بند 4- انسفالیتها و انسفالوپاتیها در صورتیكه عوارض جسمى یا روانى پایدار و ناتوان كننده داشته باشد معاف دائم
بند 5- مولتیپل اسكلروزیس یا MS معاف دائم
بند 6- انواع مغز عضلانى عضلات بزرگ مشروط بر اینكه اختلال شدید و مشهود ایجاد كرده باشد معاف دائم
بند 7- انواع مبوپاتى هاى اولیه و ثانویه معاف دائم
بند 8- اختلالات مادرزادى سیستم اعصاب مركزى از هر نوع معاف دائم
بند 9- انواع پاراپلژى ها، پاراپارزى ها، همى پلژى ها، همى پارزیها و منوپلژیها معاف دائم
بند 10- انواع اختلالات و حركات غیرطبیعى عضوى مربوط به دستگاه خارج هرمى معاف دائم
بند 11- انواع صرع به شرط ثبوت كلینیكى و یا پاراكلینیكى در یكى از مراكز درمانى دانشگاهى یا نظامى معاف دائم
تبصره - در مواردى كه شروط فوق تحقق نیابد ولى مدارك قابل استناد دال بر سابقه صرع موجود باشد به خدمت غیررزمى اعزام و در مشغال مناسب گمارده شود در صورتیكه در حین خدمت صرع ثابت شود معاف دائم
بند 12- انواع پلى نوریتهاى بهبود نیافته و سكل آنها با تأئید الكترودیاگنوزیس به شرط ثبوت كلینیكى و پاراكلینیكى در مراكز درمانى دانشگاهى یا نظامى معاف دائم
بند 13- انواع نوروفیبروماتوزها:
الف) در موارد شدید (اختلال عملكرد، كراهت منظر) معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیر رزمى
بند 14- سابقه مننژیت هاى مزمن و شكل انواع مننژیت در صورت داشتن اختلال عملى و عصبى به شرط ثبوت در مراكز درمانى دانشگاهى یا نظامى معاف دائم
بند 15- انواع نورالژیها معاف از رزم
بند 16- انواع فلج اعصاب كراینال.
الف) در موارد شدید و مقاوم به درمان با اثبات كلینیكى یا پاراكلینیكى معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیررزمى
بند 17- انواع سكته هاى مغزى و ضایعات عروقى مغز
الف) با عارضه عصبى (ارگانیك یا غیر ارگانیك) معاف دائم
ب) بدون عارضه خدمات غیررزمى.
بند 18- بیمارى میاستنى گراویس با اثبات كلینیكى یا پاراكلینیكى در مراكز درمانى دانشگاهى یا نظامى معاف دائم
بند 19- تورتیكولى معاف دائم
بخش پنجم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى روانپزشكى
ماده 33
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیمارهاى روانپزشكى با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- انواع پسیكوزها شامل (اسكیزوافكتیو، اختلالات هذیانى، پسیكوزهاى آتیپیك مزمن) معاف دائم
بند 2- اختلالات خلقى.
الف) شدید در فاز مانیك یا فاز افسردگى اعم از حاد و یا مزمن معاف دائم
ب) اختلال افسردگى اساسى معاف دائم
ج) انواع اختلال خلقى افسردگى خفیف (دیس تایمى و سایكلوتایمى)، اختلال خلقى نوع دوم (هیپومانیا) در صورتیكه با دارو تحت كنترل بوده و یا تهدید كننده خود و اطرافیان نباشد معاف از رزم
بند 3- انواع اختلالات شخصیتى.
الف) انواع سایكوپات و نوع مرزى و نوع اسكیزوئید معاف دائم
ب) انواع دیگر اختلال شخصیت در صورتیكه ناتوان كننده باشد معاف دائم
ج) در صورتیكه ناتوان كننده نباشد معاف از رزم
بند 4- انواع نوروزهاى شدید و مقاوم به درمان و مزاحم معاف دائم
بند 5- انواع نقصیه هاى عقلانى و كند ذهنى ها (عقب ماندگى ها)
الف) با ضریب هوشى زیر 60 معاف دائم
ب) با ضریب هوشى بین 75-60 معاف از رزم
بند 6- اختلالات تكلم و لكنت زبان در صورتیكه علت روانى یا نورولوژیك داشته باشد.
الف) در صورت شدید بودن معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیررزمى
بند 7- بیمارهاى روانى ناشى از جنگ و حوادث
الف) در صورتى كه استقرار یافته باشد به شرط ثبوت در مراكز درمانى نظامى یا دانشگاهى توسط دو نفر روانپزشك معاف دائم
ب) در صورت عدم استقرار خدمات غیررزمى
بند 8- اختلال رفتار (عدم تعادل عصبى و روانى) و كژخوئیها بطورى كه مغایر شئونات نظامى باشد همچنین انحرافات اخلاقى و جنسى مانند ترانس سكسوالیسم معاف دائم
بند 9- اختلالات كنترل تكانه معاف دائم
تبصره - تیك هاى (تكانه هاى) ضعیف و گذرا مثل پلك زدن و... معاف از رزم.
بخش ششم
(از آیین نامه ها)

بیمارهاى جراحى مغز و اعصاب
ماده 34
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیمارهاى جراحى مغز و اعصاب با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- معایب ستون فقرات (مادرزادى یا اكتسابى)
الف) در موارد شدید با اشكال عملى معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیررزمى
بند 2- اسپوندیلولیزیس و اسپوندیلولیستزیس معاف دائم
بند 3- انواع هرنى دیسكل با علائم كلینیكى و رادیولوژى عمل شده و عمل نشده معاف دائم
(در مورد بیماران عمل شده انجام میلوگرافى و یا MRI ستون فقرات كه در مراكز درمانى دانشگاهى یا نظامى انجام شده باشد منضم به تأیید رادیوگرافى ضرورى است)
بند 4- تومورهاى استخوانى خوش خیم ستون فقرات.
الف) در صورتیكه از نظر حجم و موقعیت اختلال عملى ایجاد نماید معاف دائم
ب) بدون اختلال عملى خدمات غیررزمى.
بند 5- انواع شكستگى هاى تازه و مهره ها (بدنه، تیغه، زوائد مفصلى) معاف دائم
بند 6- تغییر شكلهاى مادرزادى و واضح جمجمه مانند هیدروسفال، میكروسفالى معاف دائم
بند 7- اختلالات عروقى مغز با و بدون علائم كلینیكى (مثل انوریسم و A.V.M معاف دائم)
بند 8- سابقه عمل جراحى روى مغز معاف دائم.
بند 9- كمپرسیونهاى نخاعى مانند تومورهاى استخوانى مهره ها و یاسكل عفونتها و آراكنوئیدیتها خواه به مرحله فلج رسیده باشد یا نرسیده باشد معاف دائم.
بند 10- هر نوع جسم خارجى در داخل جمجمه و كانال نخاعى معاف دائم.
بند 11- دنده گردنى.
الف) با عوارض شدید معاف دائم.
ب) بدون عوارض خدمات غیررزمى.
بند 12- نوراسیك اوت لند سندرم با تأئید كلینیكى و یا رادیولوژى معاف دائم.
بند 13- انواع خونریزى هاى سربرو مننژه.
الف) با عارضه عصبى (ارگانیك یا غیرارگانیك) معاف دائم.
ب) بدون عارضه خدمات غیررزمى.
بند 14- تروماهاى عصبى.
الف) فلج اعصابى كه سبب اختلالات عملى و ناتوان كننده معاف دائم.
ب) صدمات عصبى حسى خدمات غیررزمى.
بخش هفتم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى ریه و قفسه صدرى
ماده 35
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیمارى هاى ریه و قفسه صدرى با توجه به نوع بیمارى كه بدان متبلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- تغییر شكل و نقص هاى مادرزادى حجاب حاجز (نبودن دیافراگم و یا فلج حجاب حاجز) معافیت دائم
بند 2- تغییر شكلهاى مادرزادى قفسه صدرى مانند سینه فرو رفته (سینه قیفى) شكل جناغ برجسته یا فقدان عضلات تنفسى:
الف) همراه با اختلال بالینى واضح در عمل قلب یا ریه معاف دائم
ب) بدون اخلال تنفسى و قلبى خدمات غیر رزمى
بند 3- تغییر شكلهاى مادرزادى مجارى هوایى (فیستولها و تراكئوبرونكومگالى) معاف دائم
بند 4- عدم تشكیل قسمتى از ریه (آژنزى ریه) و آپلازى كامل یا جزئى كه ایجاد اختلال در عمل تنفسى نموده باشد معاف دائم
بند 5- استنیت و استئومیلیت دنده ها یا ترقوه یا جناغ سینه یا كتف:
الف) در نوع مزمن (بیش از 6 ماه) معاف دائم
ب) در نوع حاد شش ماه معاف موقت
ج) در مورد بهبود یافته خدمات غیر رزمى
بند 6- شكستگى دنده ها یا جناغ یا كتف یا ترقوه كه موجب اختلال عمل تنفسى و یا تغییر شكل شدید آنان شده باشد به شرط ثبوت در بیمارستانهاى نظامى و یا دانشگاهى معاف دائمv بند 7- سیكاتریس سوختگى وسیع و یا سیكاتریس هاى اعمال جراحى كه ایجاد اختلال عملى تنفسى نماید - معاف دائم
بند 8- انواع پلورزیها:
الف) از نوع مزمن (بیش از 6 ماه) معاف دائم
ب) از نوع حاد شش ماه معاف موقت
بند 9- سابقه پنوموتراكس خودبخودى
الف) سابقه پنوموتوراكس خوبخودى (یكبار تأیید شده) معاف از رزم
ب) سابقه پنوموتوراكس خودبخودى تكرار شونده (بیش از یكبار) معاف دائم
بند 10- ساركوئیدوز، فیروز ریه، سندرم كارتاژنز معاف دائم
بند 11- تومورهاى حجاب حاجز و یا جنب اعم از خوش خیم و بدخیم - معاف دائم
بند 12- بیماریهاى قارچى مزمن ریه معاف دائم
بند 13- پنوموكونیوزها معاف دائم
بند 14- آمفیزم ریه:
الف) به صورت منتشر معاف دائم
ب) لوكالیزه خدمات غیررزمى
بند 15- كیست هاى مختلف ریه (هیداتیك، درموئید) پلوروپرى كاردیال و كیست هاى هوائى بزرگ و متعدد معاف دائم
بند 16- آبسه ریوى و سكلهاى وسیع عفونى معاف دائم
بند 17- برونشكتازى:
الف) دو طرفه یا دو لب در یك ریه معاف دائم
ب) یك لوب یك طرفه معاف از رزم
بند 18- برونشیت مزمن كه تولید عوارض بالینى نموده باشد معاف دائم
بند 19- آسم به شرط ثبوت در بیمارستانهاى نظامى یا دانشگاهى:
الف) در موارد متوسط و شدید معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیر رزمى
بند 20- تومورهاى برونش به طور كلى اعم از بدخیم و خوش خیم معاف دائم
بند 21- اجسام خارجى ریه، برونش و مدیاستن كه عارضه ریوى ایجاد كرده و باعث اختلال در فونكسیون ریه شده باشد به شرط ثبوت در بیمارستانهاى نظامى یا دانشگاهى معاف دائم.
بند 22- سابقه اعمال جراحى سینه اعم از برداشتن بیش از یك دنده و توراكوپلاستى ورزكسیون ریه و دكورتیكاسیون، معاف دائم
بند 23- تنگهایى تراشه برونشها كه ایجاد اختلالات عمل كرده باشد معاف دائم
بند 24- تومورهاى مدیاستن، مدیاستنیتهاى مزمن علائم فشار به مدیاسیتن معاف دائم
بخش هشتم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى استخوان (اسكلت)
ماده 36
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیماریهاى استخوانها (اسكلت) با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیتهاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود.
بند 1- انحرافات ستون فقرات مادرزادى یا اكتسابى:
الف) در اشكال شدید و ناتوان كننده معاف دائم
1- انحرافات جانبى مادرزادى و اكتسابى ستون فقرات (اسكولیوز) بیش از 30 درجه معاف دائم
2- جریان نشده و با منجربه تغییر شكل قفسه صدرى شده باشد معاف دائم
3- كیفوز شدید بیش از 70 درجه معاف دائم
ب) در اشكال خفیف (انحرافات جانبى مادرزادى و اكتسابى ستون فقرات كمتر از 20 درجه) معاف از رزم
بند 2- اسپینابیفیدااكولتا، ساكرالیزاسیون، لومباریزاسیون خدمات غیررزمى.
بند 3- هر گونه اعمال جراحى (استخوانى) ستون فقرات معاف دائم
بند 4- شكستگى هاى قدیمى حفره كوتیل (استابولوم) چنانچه با تغییر شكل حفره و یا عارضه دیگر مفصلى همراه باشد معاف دائم
بند 5- نكروز آواسكولار سر استخوان ران به هر علت - معاف دائم
بند 6- شكستگى هاى لگن:
الف) نوع مالكین معاف دائم
ب) نوع OPEN BOOK معاف از رزم
بند 7- بیمارى شونرمان خدمات غیررزمى
بند 8- استئومیلیت:
الف) از نواع حاد شش ماه معاف موقت
ب) عفونت هاى سخت حاد و عفونت هائى كه علیرغم 6 ماه درمان بهبود نیافته و منجربه تغییر شكل استخوان یا ترشح مكرر باشد معاف دائم
بند 9- تومورهاى استخوانى خوش خیم:
الف) تومورهاى استخوانى متعدد و یا با ایجاد اختلال مشهود در كار عضو معاف دائم
ب) تومورهاى داخل استخوانى منفرد بدون عارضه خدمات غیر رزم
بند 10- كیست هاى استخوانى:
الف) كیست هاى بزرگ با خطر شكستگى یا به اندازه بیش از یك سوم قطر استخوان معاف دائم
ب) كیست هاى كوچك و بدون عارضه خدمات غیر رزم
بند 11- شكستگیها:
الف) شكستگیهاى استخوانهاى بلند كه منجربه نصب پیچ و پلاك و یا كونچر شده باشد و یا در گچ باشد چنانچه كمتر از شش ماه از عمل گذشته باشد شش ماه معاف موقت
ب) شكستگى هاى جوش خورده اى كه با پیچ و پلاك، یا كونچر بوده و یا اختلال عملكرد ایجاد كرده باشد خدمات غیر رزمى
ج) شكستگى هایى كه پس از یكسال جوش نخورده باشد و مفصل كاذب ایجاد كرده باشد و یا در وضع نامناسب جوش خورده و اشكال عملى ایجاد نموده باشد معاف دائم
بند 12- قطع یا فقدان یكى از اندامها معاف دائم
بند 13- كوتاهى پا:
الف) كوتاهى بیش از 5/3 سانتیمتر معاف دائم (به استناد اسكنوگرام)
ب) كوتاهى از 5/1 تا 5/3 سانتیمتر خدمات غیر رزمى
بند 14- سینوویال كندروماتوزیس مفاصل همراه با اختلال عملى معاف دائم
بند 15- آنكیلوز كلیه مفاصل بزرگ (هانش، زانو، آنرج، شانه، مچ پا، مچ دست) معاف دائم
بند 16- محدودیت حركات مفاصل:
الف) در مورد مفاصل هانش، زانو و شانه معاف دائم
ب) محدودیت حركات سایر مفاصل بزرگ در صورتى كه نیمى از حركات محدود شده باشد معاف دائم
ج) در موارد خفیف تر همراه با اختلال عملكرد خدمات غیررزمى.
تبصره - در موارد مشكوك زیر بیهوشى اندازه گیرى شود.
بند 17- در رفتگى مكرر و یا قدیمى و مادرزادى مفاصل بزرگ (مستند به 2 رادیوگرافى در حال در رفتگى در بیمارستانهاى ن.م و یا مورد وثوق) عمل شده یا عمل نشده معاف دائم
بند 18- شلى لیگامانهاى زانو و مچ پا و در رفتگى عادتى مفاصل كه مانع تمرینات نظامى باشد خدمات غیررزمى.
بند 19- سندرم ایسكمیك و لكن:
الف) در صورتى كه شدید و مانع خدمت باشد معاف دائم
ب) و در موارد خفیف خدمات غیر رزمى
بند 20- فقدان كامل شست (از مفصل M.C.P) و یا فقدان ارزش كارى آن در یك دست معاف دائم
بند 21- فقدان انگشتان دست:
الف) بیش از یك انگشت در یك دست معاف دائم.
ب) تا سه بند انگشت در یك دست خدمات غیررزم.
توجه: در مورد انگشتان به صورت زیر عمل شود كه هر انگشت كامل یك و هر بند یك سوم محسوب شود یعنى اگر بند اول چهار انگشت قطع شده باشد بیش از یك انگشت محسوب و معاف دائم مى شود.
بند 22- عوارضى كه مانع باز شدن و یا تا شدن انگشتان شود مانند سنداكتیلى و ....
الف) در بیش از دو انگشت (مركب) معاف دائم
تبصره - چنانچه یك انگشت قطع شده و انگشت دیگر همان دست بیش از 50% عملكرد خود را از دست داده باشد معاف دائم
ب) در دو انگشت (ساده) خدمات غیررزمى.
بند 23- كوتاهى اندام فوقانى در مقایسه با یكدیگر در صورتى كه بیش از 5 سانتیمتر باشد معاف دائم.
بند 24- سینوستوز استخوانهاى ساعد:
الف) در دو دست معاف دائم
ب) در یك دست خدمات غیررزم.
بند 25- كوبیتوس واروس و الگوس:
الف) همراه با اختلال عملكرد یا ضایعه عصبى معاف دائم
ب) بیش از 10 درجه انحراف خدمات غیررزم.
بند 26- كوكساپلانا، كوكساوازا، كوكساماكنا، كوكساوالگا معاف دائم
بند 27- پارگى منیسك زانو عمل شده یا نشده خدمات غیر رزمى
بند 28- پارگى شدید و كامل رباطهاى جانبى و متقاطع زانو كه باعث ناپایدارى مفصل گردد:
الف) در مواردى كه چند رباط پاره شده باشد معاف دائم
ب) در موارد پارگى رباط ACL و PCL همراه با پارگى منیسك معاف دائم
ج) در افراد جراحى شده همراه با اختلال عملى معاف دائم
د) در نوع منفرد خدمات غیر رزمى
ه) در افراد جراحى شده بدون اختلاف عملى معاف از رزم
بند 29- ژنووالگوم، ژنووارم، ژنوركورواتوم
الف) در موارد شدید (فاصله بین دو قوزك یا دو كوندیل بیش از 10 سانتى متر) معاف دائم
ب) در موارد خفیف (فاصله بین دو قوزك یا دو كوندیل كمتر از 10 سانتى متر) خدمات غیررزمى
بند 30- صافى كامل كف یك یا دو پا در انواع سخت (Rigid) و یا با تحدّب شدید استخوانى و یا با انحراف پاشنه پا معاف دائم
بند 31- پارگى بهبود نیافته تاندون آشیل معاف دائم
بند 32- تغییر شكل اكتسابى یا مادرزادى استخوانهاى تارس و متاتارس (هالوس و الگوس شدید) خدمات غیر رزمى
بند 33- قطع انگشتان پا:
الف) قطع سه انگشت كامل از یك پا و یا قطع شست در هر دو پا معاف دائم
ب) قطع شست در یك پا خدمات غیررزمى
بند 34- اكى نیسم معاف دائم
بند 35- اوریب بودن مفصل مچ پا:
الف) در موارد شدید معاف دائم
ب) در موارد خفیف خدمات غیررزمى
بند 36- از بین رفتن قسمتى از استخوانهاى كف پا یا هر نوع تغییرات استخوانى دیگرى كه مانع انجام تمرینات نظامى باشد و یا در پوشیدن پوتین اشكال ایجاد نماید معاف دائم
بند 37- بیماریهاى اسكلتى استخوانى نظیر استئوژنس ایمپرفكتا، آرتروگریپوزیس، سكلهاى شدید ناشى از CP، پولیو و انهدام كامل پاشنه (نكروز استخوان تالوس) در انواع شدید معاف دائم.
بند 38- استنوكوندریت دیسكانت زانو، هیپ و مچ پا معاف دائم.
بند 39- بیماریهاى جوش نخوردگى اسكافوئید و كن باخ همراه با اختلال عملكرد معاف دائم
بخش نهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى شكم و دستگاه گوارشى و جراحى عمومى
ماده 37
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیماریهاى شكم و دستگاه گوارشى و رشته جراحى عمومى بإ؛هه توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیتهاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده مى كنند:
بند 1- اعمال جراحى روى كبد، كیسه صفرا و مجارى صفراوى و پانكراس معاف دائم.
بند 2- فیبروز و سیروز كبدى معاف دائم
بند 3- اسیت به هر علت معاف دائم
بند 4- كیست هاى دستگاه گوارش و طحال معاف دائم
بند 5- همانژیوم كبدى:
الف) بزرگتر از 40 میلى متر معاف دائم
ب) كوچكتر از 40 میلى متر خدمات غیررزمى
بند 6- سنگ كیسه صفرا و مجارى صفراوى معاف دائم
بند 7- بیماریهاى مادرزادى و اكتسابى مجارى صفراوى معاف دائم
بند 8- پورتال ها یپرتانسیون به هر علت معاف دائم
بند 9- هیپاتیت هاى مزمن به هر دلیل معاف دائم
بند 10- بیماریهاى متابولیك كبدى معاف دائم
بند 11- بیماریهاى عروقى كبد معاف دائم.
بند 12- پانكراتیت.
الف) حاد 6 ماه معاف موقت.
ب) مزمن معاف دائم
بند 13- لب حلقوى پانكراس، سنگهاى پانكراس، كیستهاى پانكراس، فیستول پانكراس معاف دائم
بند 14- اسپلنكتومى یا فقدان مادرزادى طحال معاف دائم
بند 15- اسپلنومگالى قابل لمس معاف دائم
بند 16- تومورهاى خلف صفاتى معاف دائم
بند 17- فیستولهاى مقعدى فوق اسفنكترى و بین اسفنكترى معاف دائم
بند 18- فیستولهاى نافى و پیلونیدال در كلیه موارد خدمات غیررزمى.
بند 19- بواسیرهاى داخلى با درجه هاى «3» و «4» معاف دائم
بند 20- فتق هاى جدار شكم (داخلى و خارجى) و دیافراگماتیك.
الف) عمل نشده معاف دائم
ب) عمل شده عود كرده معاف دائم
ج) عمل شده بدون عارضه منبع خدمتى ندارد
بند 21- مگاكولون با اختلالات عملى معاف دائم
بند 22- كلیه بیماریهاى التهابى دستگاه گوارش (IBD) به ثبوت رسیده مانند كرون، كولیت اولسر و .... معاف دائم
بند 23- سندرمهاى سوء جذب (مانند بیمارى سلیاك، اسپروى تروپیكال، بیمارى ویپل) و تلانژكتازى عروق روده معاف دائم
بند 24- تنگیهاى كولون و ركتوم و مقعد به هر علت معاف دائم
بند 25- كلیه سندرمهاى پولیپوزیر و انواع پولیپهاى همراه با عوارض معاف دائم
بند 26- پرولاپس ركتوم معاف دائم
بند 27- سیكاتریسهاى عمل جراحى روى شكم با اندازه بیش از 20 سانتى متر خدمات غیررزمى
بند 28- هر گونه امعال جراحى روى دستگاه گوارش كه تولید اختلالت گوارشى كرده باشد و منجربه برداشتن قسمتى از عضو (به جز آپاندیس) شده باشد و یا آناستوموز شده و با چسبندگى وسیع ایجاد كرده باشد معاف دائم
بند 29- بیماریهاى پپتیك مقاوم به درمان و یا همراه با عوارض (انسداد، سوراخ شدگى، خونریزى) معاف دائم
بند 30- دیورتیكولهاى مرى، معده، اثنى عشر و دیورتیكولوز عمل شده، عمل نشده معاف دائم
بند 31- آشالازى (عمل شده و نشده) معاف دائم
بند 32- بى اختیارى مدفوع مادرزادى و اكتسابى معاف دائم
بند 33- پریتونیتهاى مزمن (از هر نوع و به هر علت كه باعث اختلال در كار احشاء شده باشد اعم از چركى - سلى - قارچى) معاف دائم
بند 34- سل دستگاه گوارش معاف دائم
بند 35- وجود اجسام داخل شكم:
الف) با عوارض معاف دائم
ب) بدون عوارض خدمات غیررزمى
بند 36- تمام فلاپهاى پدیكوله عضلانى، آزاد:
الف) اگر نقص عضو یا اختلال عملكرد ایجاد كرده باشد معاف دائم
ب) سایر موارد بدون عارضه خدمات غیررزمى
بند 37- دیورتیكول مكل:
الف) با عارضه معاف دائم
ب) بدون عارضه خدمات غیررزمى
بند 38- هپاتومكالى شدید به هر علت معاف دائم
بند 39- آبسه هاى چركى و آمیبى كبد معاف دائم
بند 40- خونریزیهاى مكرر دستگاه گوارش با علت ناشناخته معاف دائم
بند 41- بیمارى كیلكر نجار نوع 1 و 2، كلستاز دوبین جاسنون و روتور معاف دائم
بند 42- بیمارى ژیلبرت خدمات غیررزمى
بند 43- ازوفاژیتها:
الف) از وفاژیت شدید كه منجربه اولسر پارت دشه یا دیسپلازى شدید (گزارش پاتولژى) داده باشد معاف دائم
ب) ازوفاژیت در مراحل یك تا چهار معاف از رزم
بند 44- فیستول وریدى شریانى اندام فوقانى و تحتانى مادرزادى یاتروماتیك.
الف) همراه با اختلال عملكرد معاف دائم
ب) بدون اختلال شدید معاف از رزم
بخش دهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى خون و انكولوژى (بدخیمى ها)
ماده 38
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیماریهاى خون با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا هستند از معافیتهاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده مى نمایند:
بند 1- كم خونى هاى مكالوپلاستیك معاف دائم
بند 2- اختلالات ساختمانى ارثى گلبول قرمز (مانند میكرواسفروسیتوز ارثى، اولوسیتوزیر، الیپتوسیوز) معاف دائم
بند 3- كم خونى هاى مزمن اكتسابى به علت بیماریهاى خوش خیم:
الف) در موارد هموگلوبین زیر 10 معاف دائم
ب) در موارد هموگلوبین مساوى و یا بیشتر از 10 خدمات غیررزمى
بند 4- پلى گلبولى اولیه (پلى سیتمى) و ترومبوسیتوز اولیه معاف دائم
بند 5- اختلالات كمى و كیفى پلاكتها و فاكتورهاى انعقادى (بیماریهاى خونریزى دهنده و هایپر كوآگولانت) معاف دائم
بند 6- بدخیمى هاى خون و دستگاه لنفاوى به طور كلى معاف دائم
بند 7- اختلالات خونى ارثى و اكتسابى با منشاء ایمونولوژیك معاف دائم
بند 8- اكرانولوسیتوز معاف دائم
بند 9- بیماریهاى هموگلوبینوپاتى ارثى با سطح هوگلوبین كمتر از 10 معاف دائم
بند 10- تالاسمى ماژور، تالاسمى اینترمدیرت و سندرمهاى سیكل سل معاف دائم
بند 11- هیپراسپلینیزم معاف دائم
بند 12- بیمارى داویسم خدمات غیررزمى در نزدیكى مراكز درمانى
بند 13- آپلازى مغز استخوان به هر علت معاف دائم
بند 14- تومورهاى بدخیم از هر نوع و در هر عضو كه باشد ولو اینكه درمان شده باشد معاف دائم
بند 15- تومورهاى خوش خیم:
الف) چنانچه سبب اختلال مشهود در كار عضو یا به صورت عود كننده و یا با كراهت منظر همراه باشد معاف دائم
ب) در غیر موارد فوق به مبحث مربوطه رجوع شود.
بخش یازدهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى دستگاه ادارى تناسلى:
ماده 39
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلاء به بیماریهاى دستگاه ادارى تناسلى با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلاء مى باشند از معافیتهاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- انسداد ادرارى به دلایل عضوى یا عفونى یا فونكسیونى:
الف) در صورتى كه برطرف كردن انسداد امكان پذیر باشد خدمات غیر رزمى
ب) در صورت عدم امكان برطرف كردن انسداد معاف دائم
بند 2- برگشت ادرار به حالبها:
الف) اگر دو طرفى یا یك طرفه شدید باشد معاف دائم
ب) یك طرفه و خفیف خدمات غیررزمى
بند 3- بیماریهاى عفونى مزمن (سلى، میكروبى، انگلى، قارچى) كلیه، لنگچه، حالب، مثانه، بیضه ها، مجراى ادرار هر یك به تفكیك معاف دائم
بند 4- سنگهاى حالب، كلیه، پروستات، مثانه و سنگهاى شاخ گوزنى و نفروكلسینوز:
الف) در صورتى كه انسداد ایجاد كرده باشد معاف دائم
ب) در صورت عدم ایجاد ایجاد انسداد معاف از رزم
بند 5- سنگهاى حالب، كلیه، مثانه عمل شده خدمات غیر رزمى
بند 6- تومورهاى خوش خیم و بدخیم مجارى ادرارى تناسلى معاف دائم
بند 7- بیماریهاى رتوپریتوان، فیبروزررترویتوان، تومورهاى خوش خیم و بدخیم و كیست هاى رتروپریتوان معاف دائم
بند 8- بیماریهاى طبى كلیه: سندرم نفروتیك، گلومرولونفریت مزمن، پیلونفریت مزمن، بیماریهاى كلاژن كلیه، پروتئین اورى بیش از 300 میلى گرم و هماتورى اسانسیل و نارسائى مزمن كلیه معاف دائم
بند 10- كلومرولونفریت و پیلونفریت حاد 6 ماه معاف موقت
بند 11- نفركتومى یك طرفه، نفركتومى پارسیل و پیلوپلاستى معاف دائم
بند 12- كلیه نعل اسبى - كلیه اكتوپیك داخل لگن، اكتوپى یك طرفه (یعنى هر دو كلیه در یك طرف قرار گرفته باشند) معاف دائم
بند 13- پتوز كلیه:
الف) درجه 2 خدمات غیررزمى
ب) درجه 3 معاف دائم
بند 14- هیپوپلازى و آپلازى و آژنزى كلیه معاف دائم
تبصره - هیپوپلازى یك طرفه و بدون علامت معاف از رزم
بند 15- كلیه میان اسفنجى معاف دائم
بند 16- فیستول سیستم ادرارى به دستگاه گوارش یا پوست معاف دائم
بند 17- نكروز كورتكس كلیه:
الف) در صورتى كه منجربه نارسائى یا كم كارى كلیه شده باشد معاف دائم
ب) در سایر موارد خدمات غیررزمى
بند 18- پیوند كلیه معاف دائم
بند 19- بیماریهاى عروقى كلیه مثل: آنوریسم شریان كلیوى، انفاركتوس كلیه، ترومبوز ورید كلیوى، فیستول شریانى وریدى، آنوریسم شریانى وریدى معاف دائم
بند 20- دوبلیكاسیون حالب در صورتى كه هر حالب به طور جداگانه تا مثانه ادامه داشته باشد معاف دائم
بند 21- مكااورتر خدمات غیررزمى
بند 22- میدرواورتر معاف دائم
بند 23- اورتروسل یك طرفى یا دو طرفه خدمات غیررزمى
بند 24- مثانه نوروژنیك معاف دائم
بند 25- كاهش ظرفیت مثانه به دلایل اعمال جراحى قبلى یا سیستیت و یا رادیوتراپى معاف دائم
بند 26- سیستكتومى توتال و پارسیل معاف دائم
بند 27- تنگى كردن مثانه:
الف) بدون عارضه خدمات غیررزمى
ب) در صورتى كه عارضه داشته باشد برحسب عارضه اظهارنظر شود.
بند 28- از بین رفتن قدرت انقباضى كردن مثانه كه منجربه بى اختیارى ادرار شود معاف دائم
بند 29- هیپوسپادیازتنه آلت و میان دو راه معاف دائم (هیپوسپادیاز درجه یك مانع خدمتى ندارد)
بند 30- اپیسپادیاز معاف دائم
بند 31- انواع فیستولهاى مجرا به تنه آلت، ركتوم و پرینه و اسكروتوم معاف دائم
بند 32- بیمارى پیرونى:
الف) نوع شدید معاف دائم
ب) نوع خفیف خدمات غیر رزمى
بند 33- دیورتیكول مجرا معاف دائم
بند 34- تنگى شدید مجرا، انواع والوهاى مجراى خلفى، تومورهاى خوش خیم و بدخیم مجرا، اورتریت هاى مزمن غیر قابل درمان معاف دائم
بند 35- بیماریهاى مقاربتى اگر در ناحیه انتهایى مجرا و آلت دفرماسیون ایجاد كرده یا به فیبروز و یا تنگى مجرا منجر شود معاف دائم
بند 36- هیدروسل:
الف) نوع حجیم معاف دائم
ب) سایر موارد خدمات غیررزمى
بند 37- واریكوسل:
الف) درجه 1 و 2 خدمات غیررزمى
ب) درجه 3، معاف دائم
بند 38- لورسیون حاد بیضه 6 ماه معاف موقت
بند 39- اكتوپى و یا فقدان بیضه:
الف) دو طرفه معاف دائم
ب) یك طرفه خدمات غیررزمى
بند 40- آتروفى شدید بیضه:
الف) دو طرفه معاف دائم
ب) یك طرفه خدمات غیررزمى
بند 41- هماتوسل حاد 6 ماه معاف موقت
بند 42- شكستگى آلت - خدمات غیررزمى
بند 43- اپى دیدیمكتومى:
الف) دو طرفه معاف دائم
ب) یك طرفه خدمات غیررزمى
بند 44- فقدان آلت معاف دائم
بند 45- ترمبوفلبیت وریدهاى سطحى آلت 6 ماه معاف موقت
بند 46- دوجنسى معاف دائم
بند 47- بى اختیارى ادرارى و شب ادرارى به شرط ثبوت در بیمارستانهاى نیروهاى مسلح معاف دائم
بند 48- تغییر مسیر ادرارى با عمل جراحى معاف دائم
بند 49- هیدروسل طناب منوى، اپیدیدمیت مزمن و كیست هاى طناب منوى خدمات غیررزمى
بخش دوازدهم
(از آیین نامه ها)

بیمارى فك و دهان و دندان
ماده 40
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیمارى فك و دهان و دندان با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده مى نمایند.
بند 1- ناهنجاریهاى استخوانى فك و صورت كه موجب اختلال در عمل جویدن یا تكلم باشد معاف دائم
بند 2- آنكیلوز مفصل تامپوروماندیبولر یك طرفى و دو طرفى به شرط ثبوت به وسیله رادیوگرافى معاف دائم
بند 3- تومورهاى خوش خیم در صورتى كه از لحاظ حجم و موقعیت ایجاد اختلال در جویدن و یا در تكلم بنماید معاف دائم
بند 4- كام شكاف دار همراه یا بدون لب شكرى:
الف) عمل نشده معاف دائم
ب) عمل شده با عارضه تنفسى یا تغذیه اى و یا اختلال تكلم شدید معاف دائم
ج) عمل شده بدون عارضه خدمات غیررزمى
بند 5- استئومیلیتهاى استخوانهاى فك كه بعد از درمان منجربه ناهنجارى مشهود استخوانهاى فك و صورت شوند معاف دائم
بند 6- ناهنجاریهاى زبان مانند آنكیلوكلوسى، آتروفى و هیپرتروفى زبان، شكاف برداشتن و یا دو قطعه شدن زبان كه موجب اختلال در جویدن و تكلم و یا بلغ شود - معاف دائم
بند 7- از بین رفتن دندانها به طورى كه در مجموع در دهان كمتر از 14 دندان باشد معاف دائم
بند 8- كلیه تومورهاى بدخیم فك و دهان معاف دائم
بخش سیزدهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى چشم و عوارض بینائى
ماده 41
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیماریهاى چشم و عوارض بینائى با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیتهاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- هیپرمتروپى با سایكلوپلژى كامل براى مشمولان عادى و دیپلم:
(هیپرمتروپى با سیكلوپلژى كامل كه در صورت همراه بودن با آستیگماتیسم، با علامت منفى منظور شود ولى محاسبه نگردد).
الف) هیپرمتروپى از 5/2 تا 4 دیوپتر داخل هر یك از چشمها خدمات غیررزمى
ب) مجموع دیوپتر هیپرمتروپى دو چشم از پنچ تا هشت دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
ج) هیپرمتروپى بیش از چهار دیوپترى یك چشم تا پنج دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
د) هیپرمتروپى بیش از پنج دیوپترى یك چشم معاف دائم
ه) مجموع دیوپتر هیپرمتروپى هر دو چشم بیش از هشت دیوپترى معاف دائم
بند 2- هیپرمتروپى با سایكلوپلژى كامل در مشمولان بالاتر از دیپلم:
(هیپرمتروپى با سیكلوپلژى كامل كه در صورت همراه بودن با آستیگماتیسم با علامت منفى منظور شود ولى محاسبه نگردد).
الف) هیپرمتروپى از 3 تا 5 دیوپتر داخل هر یك از چشمها خدمات غیررزمى
ب) مجموع هیپرمتروپى دو چشم از شش تا 10 دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
ج) هیپرمتروپى بیش از پنج دیوپترى یك چشم تا شش دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
د) هیپرمتروپى بیش از شش دیوپترى یك چشم معاف دائم
ه) مجموع دیوپتر هیرمتروپى هر دو چشم بیش از 10 دیوپتر معاف دائم
بند 3- میپوى با سایكلوپلژى در مشمولان عادى و دیپلم:
(میوپى با سیكوپلژى كامل كه در صورت همراه بودن با آستیگماتیسم با علامت مثبت منظور شود ولى محاسبه نگردد).
الف) میوپى از 5/2 تا 4 دیوپترى داخل هر یك از چشمها خدمات غیررزمى
ب) مجموع دیوپترمیوپى از 5 تا 8 دیوپتر داخل هر دو چشم خدمات غیررزمى
ج) میویى بیش از پنج دیوپترى یك چشم تا شش دوپتر داخل خدمات غیررزمى
د) میوپى بیش از شش دیوپترى یك چشم معاف دائم
ه) مجموع دیوپترمیوپى بیش از هشت دیوپترى هر دو چشم معاف دائم
بند 4- میوپى با سایكلوپلژى در مشمولان بالاتر از دیپلم:
(میوپى با سیكلوپلژى كامل كه در صورت همراه بوده با آستیگماتیسم با علامت مثبت منظور شود ولى محاسبه نگردد).
الف) میوپى از 3 تا 5 دیوپتر داخل هر یك از چشمها خدمات غیررزمى
ب) مجموع دیوپترمیوپى بین 6 تا 10 دیوپتر داخل هر دو چشم خدمات غیررزمى
ج) میوپى بیش از 6 دیوپترى یك چشم تا 7 دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
د) میوپى بیش از 7 دیوپترى یك چشم معاف دائم
ه) مجموع دیوپتر میپوى بیش از 10 دوپترى هر دو چشم معاف دائم
بند 5- آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط با سایكلوپلژى كامل در مشمولان عادى و دیپلم:
(در آستیگماتیسم ساده، یا مركب یا مخلوط میزان آستیگماتیسم بایستى بیشتر از اسفر باشد)
الف) آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط از 5/2 تا 4 دیوپترى داخل هر یك از چشمها خدمات غیررزمى
ب) مجموع دیوپتر آستیگمات ساده، مركب یا مخلوط از 5 تا 8 دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
ج) آستیگماتیسم ساده یا مركب بیش از 5 دیوپترى تا 6 دیوپترى یك چشم خدمات غیررزمى
د) آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط بیش از شش دیوپترى یك چشم معاف دائم

بند 6- آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط با سایكلوپلژى كامل در مشمولان بالاتر از دیپلم:
(در آستیگماتیسم ساده یا مركب میزان آستیگماتیسم بایستى بیشتر از اسفر باشد)
الف) آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط از 3 تا 5 دیوپترى داخل هر یك از دو چشم خدمات غیررزمى
ب) مجموع دیوپتر آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط هر دو چشم از 6 تا 10 دیوپتر داخل خدمات غیررزمى
ج) آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط بیش از 6 دیوپترى تا 7 دیوپتر داخل یك چشم خدمات غیررزمى
د) آستیگماتیسم ساده، مركب یا مخلوط بیش از 7 دیوپترى یك چشم معاف دائم
ه) مجموع دیوپتر آستیگمات ساده، مركب یا مخلوط هر دو چشم بیش از 10 دیوپتر معاف دائم
بند 7- فقدان یك چشم یا آنكه یك چشم عملاً و یا در اثر بیماریهاى غیرقابل علاج فاقد بینائى (عدم درك نور) باشد معاف دائم
بند 8- اورام ملتحمه فصلى شدید توام با عوارض قرنیه:
الف) در مشمولان عادى معاف دائم
ب) در مشمولان دیپلم و بالاتر خدمات غیررزمى
بند 9- عوارض تراخمى ملتحمه و پلك از قبیل سیمبلفارون گزروزیس، آنتروپیون و اكتروپیون:
الف) در یك چشم خدمات غیررزمى
ب) در دو چشم معاف دائم
بند 10- ناخنك پیشرفته كه تا مركز قرنیه پیشرفت نموده باشد و با چشم غیرمسلح دیده مى شود معاف دائم
بند 11- لك مركزى قرنیه:
الف) در صورتى كه وسیع باشد و مركز قرینه را اشغال نموده باشد (لك وسیع در موقعى است كه بیش از 3 میلى متر مربع سطح قرینه را پوشانده باشد) معاف دائم
ب) در موارد خفیف تر خدمات غیررزمى
بند 12- كراتیت هاى آنترستیسیل و دیستروفیهاى قرینه یك یا دو چشم معاف دائم
بند 13- كلوبوم مادرزادى مردمك:
الف) همراه با گرفتارى شبكیه (رتین) معاف دائم
ب) بدون گرفتارى شبكیه (رتین) خدمات غیررزمى
بند 14- ایریدوسیكلیتهاى شدید و مزمن یك یا دو چشم كه تولید چسبندگیهاى وسیع نموده باشد معاف دائم
بند 15- اكلوزیون و سیكلوزیون كامل مردمك معاف دائم
بند 16- ایریدكتومى یا ایریدودیالیز وسیع حاصل از حوادث یا اعمال جراحى
الف) در صورتى كه با كاهش دید و عوارض قرینه و عدسى توام باشد معاف دائم
ب) در صورتى كه با كاهش دید و عوارض توام نباشد غیررزمى
بند 17- كاتاراكت مادرزادى، ضربه اى، متابولیك و كاتاراكت عمل شده معاف دائم
تبصره - كدورت هاى عدسى كه ایجاد اختلال دید در ریتنوسكوپى نمى نماید خدمات غیررزمى
بند 18- كدورت وسیع زجاجیه به هر علت معاف دائم
بند 19- كوریورتینیت مركزى و یا منتشر مزمن یك یا دو چشم معاف دائم
بند 20- رتینیت پیگمانترورتینیتهاى غیرپیگمانتر به شرط اثبات توسط ERG (كه در آن افت ولتاژ حداقل نصف میزان طبیعى باشد) معاف دائم
بند 21- لوكساسیون كامل یا ناقص عدسى و یا فقدان عدسى یا لنتیكیونوس و یا فقدان عدسى یك چشم معاف دائم
بند 22- انفصال شبكیه عمل شده یا عمل نشده به هر علت معاف دائم
بند 23- آمبولى شریان شاخه اى یا مركزى و یا ترمبوز ورید شاخه ایى یا مركزى و یا هر نوع واسكولیت مزمن یك یا دو چشم معاف دائم بند 24- بیماریهاى ناحیه ماكولا و عصب باصره از قبیل آتورفى، هیپوپلازى، سوختگى، سوراخ ماكولا و یا خونریزهاى ناحیه ماكولاوآتروفى عصب باصره معاف دائم
بند 25- میكروفتالمى و بوفتالمى یك یا دو چشم معاف دائم
بند 26- اكزوفتالمى هاى تومورال یا پولساتیویك یا دو چشم معاف دائم
بند 27- فلج كامل یك یا چند عضله چشم در صورتى كه استقرار یافته و دائمى باشد معاف دائم
بند 28- لاكوفتالمى هاى مربوط به فلج عضلات پلكى معاف دائم
بند 29- افتادگى دائمى پلك (در هر یك از چشمها) در صورتیكه بیش از نصف مردمك چشم را پوشانده باشد معاف دائم
بند 30- استرابیسم آمبلیوپیك یك چشم و استرابیسم متناوب معاف دائم
بند 31- نیستاگموس دائمى و مشهود معاف دائم
بند 32- داكرپوسیستیت مزمن چركى معاف دائم
بند 33- كلوكوم مزمن و مطلق و كلوكوم حاد زاویه بسته با عارضه و كلوكوم هاى عمل شده یك چشم معاف دائم
بند 34- اجسام خارجى داخل كره چشم معاف دائم
بند 35- پیوند قرینه معاف دائم
بند 36- كراتوكونوس با گزارش توپوگرافى بیمارستانهاى نظامى و دانشگاهى معاف دائم
بند 37- تومورهاى خوش خیم به هر صورت خدمات غیررزمى (در صورت ایجاد عارضه طبق بند مربوطه رفتار شود)
بند 38- تومور كاذب اوربیت در صورتیكه عودكننده و مقاوم به درمان باشد معاف دائم
بند 39- آمبلویى یك چشم یا دو چشم خدمات غیررزمى.
بخش چهاردهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى گوش و حلق و بینى
ماده 42
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلا به بیماریهاى گوش و حلق و بینى با توجه به نوع بیمارى كه به آن مبتلا مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- كاهش شنوائى یك طرفه كه معدل آن در فركانس هاى چهارگانه (512-1024-2048-4096) بیش از 80 دسى بل باشد معاف دائم
بند 2- كاهش شنوائى یك طرفه اگر در فركانس هاى چهارگانه بین 50 تا 80 دسى بل باشد خدمات غیررزمى
بند 3- كاهش شنوائى هر دو گوش به طورى كه معدل كاهش شنوائى در فركانس هاى چهارگانه در هر یك از گوش بالاى 25 دسى بل و در گوش دیگر بالاى 50 دسى بل باشد معاف دائم
بند 4- كاهش شنوائى هر دو گوش در فركانس هاى چهارگانه بین 25 تا 50 دسى بل خدمات غیررزمى
بند 5- كرى و لالى معاف دائم
بند 6- فقدان كامل مادرزادى یا اكتسابى لاله گوش یكطرفه یا دو طرفه معاف دائم
بند 7- آترزى یا انسداد مجراى گوش خارجى در تمام طول مجرا یا قسمتى از آن معاف دائم
بند 8- عفونت مزمن گوش میانى كه سبب ایجاد پولیپ یا ضایعه در ناحیه شراپنل و یا اسنیتت و كولستئاتوم نماید یكطرفه یا دو طرفه معاف دائم
بند 9- عمل جراحى رادیكال ماستوئیدكتومى معاف دائم
بند 10- عفونت مزمن گوش میانى با ترشح چركى و پارگى پرده تمپان در صورتى كه از نظر رادیولوژى تراكم استخوانى یا اسكلروز ناشى از عكس العمل عفونت موجود باشد و یإ؛لل همراه با كاهش شنوائى دو طرفه بیش از سى و پنج دسى بل در هر گوش باشد:
الف) در موارد دو طرفه معاف دائم
ب) یك طرفه خدمات غیررزمى
بند 11- عفونت مزمن گوش میانى با ترشح چركى یم گوش كه همراه با تراكم استخوانى یا اسكلروز ناشى از عفونت باشد در صورتى كه با پارگى برده گوش سمت دیگر همراه باشد (حتى بدون وجود تراكم استخوانى) معاف دائم:
بند 12- فلج عصب صورتى در اثر التهابات قدیمى گوش یا شكستگى استخوان روشه یا به علت عمل جراحى گوش معاف دائم
بند 13- فلج كامل صورتى مقاوم به درمان به هر علتى (علل ناشناخته، بلز، سندروم رامس هانت و غیره) كه حداقل شش ماه از شروع آن گذشته باشد معاف دائم.
بند 14- لابیرنتیت هاى چركى (باكتریال) كه همراه بانیستاگموس واضح و علائم باراكلینیك ثابت شده در بیمارستانهاى نیروهاى مسلح باشد معاف دائم
بند 15- بیمارى و سندروم منیر در صورتى كه با آزمایشات پاراكلینیك در بیمارستانهاى نیروهاى مسلح تأیید شود معاف دائم
بند 16- عوارض مادرزادى یا عفونى در بینى، كام، لب و حلق كه تولید اختلالات شدید تنفسى، صوتى، گوارشى نموده باشد و یا كراهت منظر ایجاد كرده باشد در صورتیكه قابل درمان نباشد معاف دائم
بند 17- شكستگى هاى قدیمى بینى همراه با اختلالات تنفسى شدید و یا تغییر شكل شدید ظاهرى صورت كه نیاز به عمل جراحى زیبائى داشته باشد معاف دائم.
بند 18- رینیت اتروفیك همراه با كروت متعفن (بیمارى اوزن) معاف دائم
بند 19- آنژیوفیبروم نازوفارلكس معاف دائم.
بند 20- سینوزیت هاى توام (پانسینوزیت) مزمن معاف دائم
بند 21- پولیپوزبینى:
الف) در صورتى كه دو طرفه باشد معاف دائم
ب) در صورت یكطرفه خدمات غیررزمى
بند 22- تومورهاى میكسد غده بناگوشى و یا تحت فكى عمل شده و یا عمل نشده (به شرط ثبوت در بیمارستانهاى نیروهاى مسلح) معاف دائم
بند 23- لارنژیت هاى مزمن كه تولید اختلالات شدید و دائمى صوتى یا تنفسى نماید معاف دائم
بند 24- بیماریهاى مادرزادى، عفونى، ضربه اى و یا تومورهاى حنجره كه تولید اختلالات شدید و دائمى نماید معاف دائم
بند 25- تومورهاى كلوموس ژوكولر، آنژیومهاى وسیع در نقاط مختلف گوش و حلق و بینى، حفره و فضاى دهان، زبان، فكین، سینوسهاى صورت و منضمات اعضاى فوق معاف دائم
بخش پانزدهم
(از آیین نامه ها)

بیمارى هاى قلب و عروق بخش شانزدهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى روماتولوژى و بافت همبند
ماده 44
(از آیین نامه ها)

مشمولان متبلاء به بیماریهاى روامتولوژى و بافت همبند با توجه به نوع بیمارى كه به ان مبتلاء مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- آرتریتهاى عفونى حاد (استاف، پروسلوز، سالمونلا و سایر باكتریهاى دیگر با تأیید میكروب شناسى)
الف) با تغییر شكلى مفصلى و استخوانى معاف دائم
ب) بدون تغییر شكل 6 ماه معاف موقت
ج) در صورتیكه در حیت خدمت ایجاد شده باشد معاف دائم
بند 2- آرتریت هاى عفونى مزمن معاف دائم
بند 3- آرتیت هاى التهابى:
الف) آرتریتت هاى التهابى حاد: راكتیو، سندروم رایتر، تب رماتیسمى یكسال معاف موقت
تبصره - در صورتیكه در حین خدمت بروز كرده باشد معاف دائم
ب) آرتریت هاى التهابى تحت حاد و مزمن: ارتریت روماتوئید، لوپوس اریتماتوزسیستمیك، اسپوندیلیت انكلوزان، آرتریت هاى پسوریازیسى، آرتریت هاى التهابى روده، بیمارى ویپل، آتریت راكتیو، سندروم رایتر، كلاژنوزها، واسكولیتها، ساركوئیدوزواسپوندیلوآرتروپاتى سرونگاتیو معاف دائم
ج) هیدرآتروز مزمن و مشهود معاف دائم
بند 4- واسكولیتها:
الف) واسكولیتهاى نكروزان: بیمارى پان كلاسیك، پان میكروسكوپیك، وگنر، تاكایاسو، بیمارى بهجت معاف دائم
ب) واسكولیتهاى ازدیاد حساسیتى به همراه گرفتارى احشاء معاف دائم
بند 5- كلاژنوزها، اسكلرودرمیها، پلى میوزیت ها، درماتومیوزیت معاف دائم
بند 6- بیماریهاى متابولیك استخوان:
الف) استئوپروز (طبق تعریف براساس سنجش تراكم استخوان در صورتیكه توده استخوانى در مقایسه با حداكثر توده استخوانى بیش از S.D 5/2 كاهش یافته باشد) معاف دائم
ب) استئوپنى (طبق تعریف براساس سنجش تراكم استخوان در صورتیكه توده استخوانى در مقایسه با حداكثر توده استخوانى بیش از S.D 5/2-1 كاهش یافته باشد) خدمات غیررزمى.
ج) استئومالاسى معاف دائم
د) هیپرپاراتیروئیدى معاف دائم
بند 7- بیماریهاى كریستالى: نقرس، كاذب معاف دائم
بند 8- استئوآتریت مفاصل بزرگ:
الف) در فرم شدید و ناتوان كننده معاف دائم
ب) در فرم خفیف یكسال معاف موقت
بند 9- شانه منجمد، پارگى روتاتور كاف معاف دائم
بند 10- الیگونورودیستروفى RSDS معاف دائم
بند 11- آتروپاتى نورولوژیك (مفصل شاركو) معاف دائم
بند 12- شبه تومورهاى مفاصل: سینوویت، ویلوندولر، استئوكندروماتوز در مفاصل بزرگ، همانژیوم معاف دائم
بند 13- استئونكروز مفاصل معاف دائم
بند 14- ستون فقرات:
الف) اسپوندیلولیسیت بروسلائى، استاف، سالمونلائى و سلى معاف دائم
ب) انواع هرنى دیسكال با علائم كلینیكى و رادیولوژى معاف دائم
بند 15- بیماریهاى بافت همبند نظیر استئوژنزیس ایمپرنكتا - اهلردانلوس و هموسیتینورى معاف دائم
بخش هفدهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهاى عفونى
ماده 45
(از آیین نامه ها)

مشمولان مبتلاء به بیماریهاى عفونى با توجه به نوع بیمارى كه بدان مبتلاء مى باشند از معافیت هاى مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود:
بند 1- بیماران مبتلاء به هپاتیت مزمن (بیش از 6 ماه) معاف دائم
بند 2- ناقلین HBSAg چنانچه HBSAg و HBVDNA و HBEAg سرم آنها مثبت باشد معاف دائم
بند 3- كلیه بیماران مبتلاء به هپاتیت حاد 6 ماه معاف موقت.
بند 4- بیماران مبتلا به هپاتیت C با تأیید آزمایشگاههاى مورد تأیید مراكز درمانى ن.م معاف دائم
بند 5- سل
الف) سل ریه فعال معاف دائم
ب) ادنیت هاى سلى یك سال معاف موقت
ج) سل احشاء فعال و سل ستون فقرات و استخوانها و مفاصل در هر مرحله معاف دائم
د) سل ریه بهبود یافته و ادنیتهاى سل درمان شده خدمات غیررزمى
بند 6- جذام به هر شكل و در هر مرحله معاف دائم
بند 7- عوارض بیماریهاى عفونى مداوم (مانند سیفلیس ها، مننژیت ها، استئومیلیتها و...) كه اختلال غیرقابل برگشت ایجاد كرده باشد معاف دائم
بند 8- بیماران مبتلا به نقص ایمنى سلولى اكتسابى و حاملین ویروس HIV معاف دائم
بخش هیجدهم
(از آیین نامه ها)

بیماریهایى كه در آئین نامه معافیت پزشكى پیش بینى نشده است.
ماده 47
(از آیین نامه ها)

این فصل از آئین نامه كه در اجراى تبصره یك ماده (39) قانون خدمت وظیفه عمومى در 18 ماده و یك پیوست (49 بندى) در سال 1380 در ستاد كل نیروهاى مسلح بازنگرى و در تاریخ ....... به تصویب وزیران بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، كشور، دفاع و پشتیبانى نیروهاى مسلح رسیده است و از تاریخ ابلاغ بعنوان جایگزین آئین نامه مصوب سال 1375 قابل اجرا است.
وزیر دفاع و پشتیبانى نیروهاى مسلح وزیر كشور وزیر بهداشت، درمان
در پایان على شمخانى سید عبدالواحد موسوى لارى و آموزش پزشكى
دكتر مسعود پزشكیان
«پیوست الف»
در راستاى اجراى ماده 23 فصل دوم آئین نامه معاینه و معافیت مشمولین در صورتیكه پدر مشمول داراى بیمارى یا نقص عضوى بشرح زیر باشد از نظر شوراى پزشكى نیاز به مراقبت و نگهدارى دارد.
1- كلیه بدخیمى هاى دستگاههاى بدن كه موجب ناتوانى و از كارافتادگى فرد گردد و یا پیشرفته و مقاوم به درمان باشد و به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده باشد.
2- تومورها و آدنوپاتیهاى مزمن و غیرقابل درمان مدیاستن همراه با علائم فشارى برمدیاستن. تبصره - در مورد سرطانهاى قابل درمان و محدود كه متاستاز نداده و عوارض نداشته باشد این قسمت مصداق ندارد. 3- جذام با تشخیص متخصص پوست و تأئید مراكز مبارزه با جذام در مرحله ایزوله شدن بیمار و تا زمانى كه خطر واگیر بیمارى به دیگران وجود دارد و به همن نحو در انواعى از بیمارى كه پیشرفته بوده و عوارض شدید پوستى یا عصبى در شخص مبتلا ایجاد كرده باشد.
4- سیفلیس هاى عصبى یا قلبى عروقى شدید و یا سیفلیس هاى استخوانى كه ایجاد ضایعات انهدامى در استخوان یا مفاصل كرده باشد.
5- مبتلایان به سل فعال كه منجربه محدودیت و از كارافتادگى فرد گردد با تأئید مراكز تخصصى مربوطه.
6- آرتریتهاى مزمن توأم با تغییر شكل در استخوانها و جمود در مفاصل و ستون فقرات بصورت پیشرفته كه مانع انجام فعالیتهاى روزمره شده باشد.
7- انواع نوروپاتى ها و میوپاتى ها اولیه و ثانویه در مراحل پیشرفته كه منجربه ناتوانى و اختلال در ایستادن و حركت شده باشد. 8- فلج اندام فوقانى یا تحتانى یا نیمه بدن (همى پلژى، پاراپلژى) كه موجب ناتوانى در اعمال روزانه شخص شده باشد.ر 9- پاركینسون در مراحل پیشرفته با علائم بالینى واضح و با تأئید متخصص بیماریهاى اعصاب.
10- مولتیپل اسكلروز در مرحله استقرار كامل.
11- انواع صرع مقاوم به درمان.
12- كلیه ضایعات عروقى مغزى كه موجب ناتوانى فرد گردد.
13- كلیه بیماریها، تروماها و اعمال جراحى روى ستوان فقرات كه منجربه اختلالات اسفنكترى و فقدان ارزى كارى یك اندام شده باشد. 14- هر گونه اعمال جراحى روى مغز در صورتیكه منجربه عوارض عصبى یا روانى شدید بعد از عمل شده باشد.
15- پسیكوزها و بیماریهاى روانى مزمن با سابقه معتبر بسترى هاى متعدد در بیمارستانهاى روانى و یا تأیید متخصص بیماریهاى روانى.
16- نقص عقلانى و كندذهنى با كسب نظر از متخصص مربوطه و مراكز توانبخشى كه ضریب هوشى به 30% و كمتر نقصان یافته باشد. (میزان كارائى شخص از نظر مراكز توانبخشى 30% باشد)
17- در مورد قطع یا از كارافتادگى اندام فوقانى یا تحتانى به شرح زیر رفتار
شود: الف) قطع یك پا از زانو به بالا و یا اینكه عملاً یك پا كارآئى خود را از دست داده باشد.
ب) قطع هر دو پا از مفصل متاتار سوفالانجیال (MP) به بالا.
ج) قطع یك دست از آرنج به بالا و یا اینكه یك دست عملاً كارآئى خود را از دست داده باشد.
د) قطع هر دو دست از هر جا كه باشد.
18- بیماریهاى مزمن و انسداد شدید ریه به همراه كاهش ظرفیت تنفسى ریه به میزان 50% و بیشتر.
19- تغییر شكلهاى شدید مادرزادى جدار سقفه صدرى كه موجب كاهش ظرفیت تنفسى به میزان 50% و یا كمتر و یا نارسائى قلب شده باشد.
20- سابقه اعمال جراحى ریه و قفسه صدرى (توراكوپلاستى، رزكسیون ریه) كه منجربه كاهش ظرفیت تنفسى به میزان 50% و یا كمتر شده باشد.
21- هیپرتیروئیدى همراه با عوارض قلبى، عصبى، چشمى و لاغرى مفرط و هیپوتیروئیدى پیشرفته با ایجاد عوارض.
22- دیابت شیرین مزمن مقاوم به درمان با عوارض چشمى، عصبى و كلیوى پی
شرفته 23- آكرومكالى، ژیگانتیسم، كوشینگ، آدیسون در هر مورد به شرطى كه پیشرفته بوده و عوارض جسمى یا روانى یا علائم بالینى واضح ایجاد كرده باشد به همراه سوابق معتبر پزشكى و با تأیید متخصص غدد مترشحه داخلى.
24- چاقى مفرط به قسمى كه وزن شخص 80% و یا بالاتر از وزن م
طلوب = (100+2 - طول قد) و یا
25- بیماریهاى مزمن كبدى همراه با عوارض مربوطه (آسیت و...)).
26- نارسائى مزمن كلیه با علائم واضح بالینى و پاراكلینیكى به تأئید متخصص نفرولوژى.
27- بیماریهاى التهابى مزمن روده (كرون، كولیت اولسرو) كه پاسخ به درمان طبى نداده و دچار عوارض گوارشى شده باشد.
28- هموفیلى شدید كه نیاز به مراقبت هاى ویژه دارند.
29- كولستومى هاى دائمى.
30- كلیه اعمال جراحى در سرتاسر دستگاه ادرارى كه منجربه تغییر مسیر ادرارى بشود و انواع پیوندها نظیر پیلوستومى، نفروستومى، اورتروستومى - جلدى، سیستوستومى.
31- فیستولهاى مثانه به ركتوم غیرقابل درمان. 32- برداشتن كامل مثانه.
33- برداشتن هر دو كلیه و با یك كلیه بهمراه اختلال عملكرد در كلیه مقابل. 34- پیوند كلیه.
35- فقدان هر دو چشم و یا اینكه هر دو چشم عملاً فاقد بنایى باشد. تبصره - به هر علتى كه دید یك چشم به میزان 100% و دید چشم دیگر به میزان 50% از بین رفته باشد و یا دید هر دو چشم در مجموع به اندازه 50% دید یك چشم باشد این نوع مصداق دارد.
36- كرى كامل هر دو گوش كه با سمعك نیز میزان كاهش شنوائى از 60 دسى بل مجموعاً در هر دو گوش بیشتر باشد.
37- كرى و لالى توأم با تأیید متخصص گوش، حلق و بینى.
38- بیماریهاى مادرزادى، اكتسابى، تومورال یا التهابى (روماتیسمال) قلبى، آئورت و یا سرخرگهاى بزرگ دیگر مانند كواركتاسیون، آنوریسم ها و یا اتساع سرخرگهاى ریوى، كانال آرتریل باز، تنگى شریان ریوى اصلى، فیستولهاى شریانى و ریوى در صورت عارضه دار بودن.
39- بیمارى عروق كرونر (انفار كتوس میوكارد و آنژین صدرى) كه موجب درجاتى از نارسایى قلبى و از كارافتادگى فرد گردد با تشخیص مراكز تخصصى ن.م.
40- نارسائى پیشرفته قلب با علائم بالینى واضح.

41- اعمال پویند عروق كرونر و تعویض دریچه هاى قلب و گذاشتن پین میكرهاى دائمى كه علیرغم انجام عمل درجاتى از نارسایى قلب وجود داشته باشد.
42- انواع آریتمى ها و بلوكهاى قلبى كه موجب نارسایى قلبى شده و امكان انجام فعالیت روزمره را از شخص بگیرد.
43- انواع كاردیومیوپاتى ها.
44- افزایش اولیه یا ثانویه فشار خون شریان ریوى، توأم با نارسائى قلبى بهر علت كه باشد (منظور از نارسایى قلبى قرار گرفتن شخص در كلاسهاى 3 و 4 تنگى نفس مى باشد)
45- اختلالات عروقى كه منجربه فلبیت و پرى فلبیت همراه با ورم شدید و مزمن اندام گردیده و آندارتریت مسدودكننده.
46- كلیه بیماریهاى ناتوان كننده و شدید پوستى كه به درمان مقاوم بوده و به تأیید متخصصین مربوطه رسیده باشد.
47- اسكاروكلوئید ناشى از سوختگى ها كه موجب اختلال عملكرد اعضاء شده و یا بیش از 50 درصد از سطح بدن را فرا گرفته باشد.
48- سندرم سوء جذب كه موجب كاشكسى شدید فرد گردد و پاسخ به درمان طبى نداده باشد.
49- ضعف شدید جسمانى (كاشكسى) بعلل مختلف و نواقص و معایبى كه توان جسمانى را به میزانى كاهش داده باشد كه عملاً شخص مورد معاینه بودن كمك دیگران در انجام حوایج و تكالیف و كارهاى روزمره ناتوان شده و نیاز به مراقبت شخص دیگرى داشته باشد.
ماده 49
(از آیین نامه ها)

كلیه بیماریهاى ناتوان كننده كه فرد مبتلاء به آن قادر به انجام خدمت اعم از رزمى و غیررزمى نبوده و در این آئین نامه نیز پیش بینى نشده است به تشخیص شوراى پزشكى مدیریت وظیفه عمومى و یا شوراى عالى پزشكى نیروى مربوطه به شوراى عالى پزشكى ناجا معرفى و طبق نظر شوراى عالى پزشكى ناجا با آنان رفتار خواهد شد.

 
مطالب مترادف تصادفی
بیمه اینترنتی ایران