مدیر عامل اتاق بازرگانی ایران و آلمان در گفت وگو با «سرمایه»:
اروپا تحت تاثیر بازی آمریکا، روسیه و ایران است

جواد مرشدی : دنیل برنبک مدیر عامل اتاق بازرگانی ایران و آلمان دارای لیسانس حقوق و علوم اسلامی از دانشگاه آلمان و وکیل دادگستری آلمان در اداره وکالت این کشور است. وی فرزند کشیش آ لمانی پروتستان در تهران است که پیش از این در سال های 60-51 شمسی در قلهک تهران زندگی و تحصیل کرده و به خوبی فارسی را می داند. در سال 60 شمسی و پس از بازگشت به آلمان با هدف شناخت بیشتر خاورمیانه علوم اسلامی و حتی عربی را نیز تحصیل کرد و مجدداً در دسامبر 2007 به ایران بازگشت و به عنوان مدیرعامل اتاق بازرگانی و صنایع ایران و آلمان شروع به فعالیت می کند.گفت و گو با برنبک پیرامون مناسبات بازرگانی ایران و آلمان را با هم می خوانیم:
---
آلمان از نظر اقتصادی در اروپا
چه مقامی دارد؟
با توجه به اینکه دنیا و اروپا در بحران به سر می برد و مشکلات زیادی را پیش رو دارد و آلمان نیز دور از آن نبوده و نیست ولی هنوز هم آلمان از قوی ترین کشورهای اروپاست و طبق آمار از ژانویه تا اکتبر 2008 میلادی 6/158 میلیارد یورو در بازار تجارت خارجی یا بین المللی سهم داشته که این یعنی آلمان از همه کشورهای اروپایی قوی تر است.
بیشترین صادرات و واردات آلمان به چه کشورهایی و چه میزان است؟
بیشترین صادرات آلمان در 20 سال اخیر به فرانسه بوده و در سال 2007، 9/93 میلیارد یورو به این کشور صادرات داشته که تقریباً 10 درصد کل صادرات آلمان در سال بوده و واردات آلمان از فرانسه در همان سال 9/64 بوده که این رقم 4/8 درصد کل واردات آلمان بوده است. در اصل فرانسه کشور شماره یک مبادلات تجاری آلمان است.
بقیه طرف های تجاری آلمان چه کشورهایی هستند؟
کشور دوم مقصد دو صادرات آلمان، آمریکاست و در رتبه بندی انگلستان. از آنجا که هنوز آمار دقیق 2008 را ندارم باید بگویم سال 2007 به آمریکا 4/73 میلیارد و به انگلستان 71 میلیارد یورو صادرات داشتیم و در همان سال واردات ما از هلند 3/64 و چین 6/54 میلیارد یورو بوده بعد از اینها آمریکای شمالی قرار داشت.
با استناد به آمارهای منتشره توسط اداره مرکزی آلمان مبنی بر کاهش 1/2 درصدی رشد اقتصادی در سه ماهه پایانی سال گذشته (2008) باید نتیجه گرفت قهرمان صادرات جهان در گرداب رکود اقتصادی قرار گرفته چرا که این کاهش تاثیر منفی بر صادرات گذاشته و باعث افزایش بیکاری شده است. دولت آلمان چه راهکارهای عملی را برای حل بحران پیش رو و حتی بحران جهانی اتخاذ کرده است؟
مثل تمام کشورهای دنیا آلمان هم به سمت پشتیبانی از بانک ها پرداخته و اولین قدم ها را برداشته یعنی بعضی از بانک های آلمان که در حال ورشکستگی بودند را دولت خریده یا به عبارتی گارانتی به آنها داده است. بحران که از بانک های آمریکا شروع شد و در حال حاضر همه دنیا را بر هم زده باعث شد بانک های آلمانی که با بانک های آمریکا در سیستم بودند دچار مشکل شوند و به همین جهت بحران به آلمان کشیده شد یعنی اصل مساله در خارج از آ لمان بود و حتی خانم مرکل هم فکر می کردند که این مساله کاری به ما ندارد چرا که ما بازار سالم داشتیم.
یعنی خانم مرکل بر این باور بودند که این بحران دامنگیر آلمان نخواهد شد؟
ایشان به بانک های سرمایه گذار که در آمریکا سرمایه گذاری کرده اند،کمک کردند.
با توجه به اینکه پیش بینی ایشان غلط بوده در حال حاضر موضع گیری شان در این خصوص چیست؟
ابتدا بانک ها را حمایت کردند و تمام سرمایه ها به نفع دولت آلمان خریداری و در اختیار دولت قرار گرفت اما دیدند که این تدبیر کارساز نیست و هر لحظه بحران بیشتر می شود تا به تمام دنیا کشیده شد که در حال حاضر پیشنهاد دو بسته مالی را دادند که از این طریق به اقتصاد آلمان و بازار خودروسازان و پروژه های اشتغال زا کمک کنند همچنین مالیات را نیز کاهش دادند و در نهایت تصمیم بر آن شد که بدهی دولت آلمان از یک حدی نباید بالاتر رود و برای بدهی ها سقف تعیین شد که برای اولین بار در آلمان اتفاق افتاد و در قانون اساسی نیز گنجانده شد.
چشم انداز روابط ایران و آلمان را چگونه می بینید؟
چگونگی مناسبات آلمان و ایران دو جواب دارد؛ یکی این است که این ارتباطات هنوز وجود دارد و خیلی خراب نشده و خیلی ضربه نخورده یعنی دولت آلمان و آمریکا زیر نظر بوش امیدوار بودند که این رابطه خیلی افت بکند که این طور نشد و 5/4 میلیارد یورو به کمتر از چهار میلیارد یورو کاهش پیدا کرد یعنی حدود 20 درصد افت داشت.
یعنی ایران با آلمان در سال 2008،سه میلیارد و 800 میلیون یورو تبادلات تجاری داشته است؟
بله تقریباً و این افت خیلی ناراحت کننده است ولی هنوز هم خوشحالیم که بدتر نشده یعنی این افت می توانست به دو میلیارد برسد که این طور نشد و معلوم می شود کالاهای صادراتی قانونی است و شامل تحریم ها نمی شود.
قبلاً آلمان شریک اول تجاری ایران بود و به تازگی منتقدانی از خانم مرکل خواستند که ایران را مقداری محدودتر کند و ایشان هم پذیرفت، فکر می کنید این کاهش 20 درصدی به همین علت است؟
بله، یک قسمت این است و یک قسمت همان تحریم هاست یعنی گمرک آلمان اگر از قانونی بودن کالاهای صادراتی به ایران مطمئن نباشد آن را به (BAFA) اداره دولتی کنترل صادرات می فرستد که در آنجا پروفسورهای فیزیک و هسته ای هستند و کالا را بررسی می کنند تا مورد هسته ای نداشته باشد.
آلمانی ها زیاد علاقه ای به اقدامات ترسناک و ریسک ندارند و همانطور که گفتم ریسک پذیر نیستند و دوست دارند مطمئن باشند و اگر دولت آلمان صحبت هایی بکند که مثلاً بهتر است شما با ایران رابطه نداشته باشید، صادر نکنید و به کشورهای دیگر بدهید یا پوسیده شود چرا اصلاً به ایرانی ها صادر می کنید، شاید کالاهایی که شما می فرستید به دست کسی برسد که کاربر مناسب و خوبی نباشد تاجران آلمانی می ترسند و می گویند پس بهتر است این کار را نکنیم. در آلمان با این حرف ها زود می توان عدم اطمینان ایجاد کرد و فکر می کنم این هم در این کاهش بی تاثیر نباشد.
در آلمان هم اتاقی به عنوان اتاق آلمان و ایران فعال است؟
نه انجمن کوچکی در هامبورگ فعال بود و ما ارتباطمان را قطع کردیم چون آنها با ما همکاری نمی کردند. ولی همانطور که گفته شد در هر شهر یک اداره هست که متعلق به اتاق بازرگانی و صنایع خود این شهر است و اینها می توانند مشورت بگیرند. ما به هر دو یا برعکس به شرکت آلمانی که می خواهد به ایران بیاید هم مشورت می دهیم.
در مورد وضعیت بیمه ای کالاها بگویید. چرا که به لحاظ تحریم های موجود در برخی کشورها صنعت بیمه همکاری های لازم را با تجار به عمل نمی آورد. آیا بیمه آلمان نیز شامل این بحث می شود؟
قبلاً رقم بیمه ای آلمان (هرمست) که برای قراردادهای اقتصادی و بین المللی است پنج میلیارد یورو بود که در سال های اخیر کاهش پیدا کرده بود و سرانجام خانم مرکل و دولت آلمان تصمیم گرفتند و اعلام کردند هیچ شرکت آلمانی که به ایران کالا صادر می کند را پوشش نمی دهیم.
یعنی در حال حاضر هیچ نوع بیمه ای کالاهای صادر شده به ایران را پوشش نمی دهد؟
بیمه های حمل ونقل و اینها که خصوصی هستند فعالیت دارند اما بیمه دولتی خیر.
آیا نشست هایی در قالب اجلاس بین اعضای اتاق انجام می شود؟
بله، اجلاسی داریم که بین اعضای اینجاست و گاه از آلمان هم اعضای دیگر می آیند.
این اجلاس در سطح وزرا نیز برگزار می شود؟
خیر. یک اجلاس خصوصی است و قبلاً دو یا سه بار در سال انجام می شد ولی در حال حاضر یک بار در سال انجام می شود.
اتاق ایران و آلمان در چه سالی تاسیس شد؟
21 ژوئیه 1975 میلادی با 100 عضو این اتاق تشکیل شده و در حال حاضر 1700 عضو دارد که از این تعداد 1300 عضو آن ایرانی و 400 عضو دیگر نیز آلمانی هستند.
بفرمایید صادرات ایران به آلمان شامل چه اقلامی است و به چه میزان؟
بین ژانویه و اکتبر 2008 صادرات ایران به آلمان به رقم 486 میلیون یورو رسیده و نسبت به سال 2007 ،دو درصد افزایش داشته و این افزایش به خاطر خرید یک تانکر نفت در فوریه 2008 بود.
صادرات غیرنفتی شامل چه اقلامی می شود؟
پسته و خشکبار و برخی مواد اولیه مثل روی و فرش.
چه درصدی از حجم مبادلات تجاری ایران و آلمان به صادرات نفت اختصاص دارد؟
کمتر از هفت درصد و حتی در سال 2007 کمتر از این رقم بود.
واردات ایران از آلمان شامل چه اقلامی و چه مقدار است؟
در 10 ماهه سال 2008 سه میلیارد و 200 میلیون یورو صادرات آلمان به ایران بوده است که بیشتر ماشین آلات و دستگاه های تولیدی و... است.
از سال 2003 به بعد حجم مبادلات دو کشور چه میزان بوده و الان در چه سطحی است؟
معمولاً روند کاهشی داشته است. یعنی در سال 2004 چهار میلیارد و 500 بوده که در سال 2008 به سه میلیارد و 800 نزول کرده است.
فکر می کنید انتخابات آینده آلمان که در سپتامبر برگزار خواهد شد چه تاثیری به مناسبات دو کشور بر جای خواهد گذاشت؟
در روزهای اخیر رسانه های آلمان خبرهایی را مبنی بر سیگنال های مثبت آمریکا در ارتباط با ایران منتشر می کنند آلمان هم مایل به برقراری ارتباط ایران و آمریکاست چرا که برای مناسبات تجاری آلمان و ایران هم بهتر است و پیش بینی می کنم در این چندماهی که به انتخابات مانده یک روند گرایش به این طرف در حال آغاز است چرا که بازار ایران برای منطقه و نه فقط آلمان و آمریکا بلکه برای تمام دنیا بسیار مهم است.
فرض را بر این بگذاریم که تا زمان انتخابات آلمان، ایران و آمریکا رابطه برقرار نکنند آن وقت چطور؟
قبل از اینکه انتخابات آغاز شود می بینیم که خانم مرکل و آقای مایر در صحبت هایشان فشارهایی را بر ایران می آورند. من مطمئن هستم که صحبت اصلاً اروپا و ایران نیست، آمریکا و روسیه بازیگران اصلی هستند و اروپا هم تحت تاثیر بازی آمریکا، روسیه و ایران است.