دیروز و در همایش «تهدید های صادرات و سرمایه گذاری و بازتاب های مناسب به آنها» هم وزیر اقتصاد سخن گفت و هم رییس کل بانک مرکزی. از هر دری هم سخن گفتند؛ از اوضاع اقتصادی جهان گرفته تا بخشنامه ضمانت خانوادگی. اما مهم ترین بخش سخنان هر دو مسئول به وضعیت بازار ارز اختصاص کرد،
موضوعی که اکنون به موضوع محوری محافل اقتصادی کشور تبدیل شده است. بهمنی گفت که ایران در تدارک راهکاری برای حذف دلار از سبد ذخیره ارزی است؛ به گونه ای که هم اکنون نیز 50 درصد این سبد یورویی است. البته او تاکید کرد که اگر قرار بر افزایش نرخ دلار باشد بانک مرکزی به هیچ وجه جلوی آن را نخواهد گرفت. وزیر امور اقتصادی و دارایی هم نوسان نرخ ارز را در روزهای گذشته طبیعی دانست و تاکید کرد که در شرایط کنونی دولت تصمیمی برای مداخله و کنترل نوسانات ندارد.

بهمنی: تثبیت نرخ ارز، صادرات را متوقف می کند
محمود بهمنی، رییس کل بانک مرکزی در این همایش اظهار کرد: در برنامه چهارم پیش بینی شده است که باید قیمت ارز با توجه به مابه التفاوت قیمت ارز داخلی و خارجی تعیین شود تا صادرکنندگان وضعیت خود را حفظ کنند. وی ادامه داد: براساس مصوبه، بانک مرکزی باید کاری کند که هرگز قیمت ارز در پایان سال افزایش خارجی نکرده باشد. بهمنی اضافه کرد: وقتی نفت را می فروشیم، چون به خزانه بانک مرکزی می رود و ما معادل آن پول را ریال به دولت می دهیم آن ارز مربوط به دولت نیست و ارز بانک مرکزی و افراد جامعه است. وی ادامه داد: اگر به بانک مرکزی بگویند که دارایی ارزهای خارجی اضافه شود، ما برای این کار باید ارز را در بازار به فروش برسانیم، اگر نفروشیم افزایش دارایی های خارجی را خواهیم کرد که این امر خلاف قانون است. وی تصریح کرد: باید براساس این کار پول و اسکناس چاپ کنیم که چاپ اسکناس به معنای تورم است، تورم حاصل شده نیز دوباره صادرات را تحت تأثیر قرار می دهد و قیمت تولیدات داخلی را افزایش می دهد.
وی با تأکید بر اینکه بانک مرکزی ارز خود را بیش از اندازه در بازار وارد نخواهد کرد، تأکید کرد: روند سطحی افزایش قیمت دلار را در چند سال گذشته کرده ایم. رییس کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه بازار عرضه و تقاضا قیمت ارز را در بازار تعیین می کند، گفت: قیمت دلار در یک ماه گذشته 30 تا 40 تومان افزایش یافته است. وی افزود: اگر بخواهیم ارز را بیش از اندازه روی 300، 400 تومان نگاه داریم، صادرات به سرعت متوقف و سرمایه ها تخلیه می شود البته براساس قانون قیمت بازار ارز شناور مدیریت شده است.

تصمیم کشورها برای کاهش ذخایر دلاری
وی با بیان این نکته که یورو از مهم ترین ارز های جهانی است که 26درصد ذخایر ارزی دنیا را به خود اختصاص داده است، اظهار کرد: ورشکستگی قریب الوقوع یونان که دارای ذخایر ارزی 5/3 میلیارد دلاری در مقابل بدهی خارجی 45 میلیارد دلاری است، بر بازارهای دنیا تأثیرگذار خواهد بود. رییس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه 16 کشور منطقه یورو تحت تأثیر بحران ها و ورشکستگی ها قرار خواهند گرفت، خطاب به صادرکنندگان گفت: صادرکنندگان باید در صادرات کالا و تجارت بین المللی بر این امر توجه کرده باشند. وی سفته بازی، معاملات سوداگرانه، فعالیت های دلالان بازار، بورس بازی ها، تغییر قیمت ها و کسب درآمدهای هنگفت در کوتاه مدت را از دلایل کسری بودجه یونان ذکر کرد و گفت: یونان از صندوق بین المللی پول تقاضای 45 میلیارد دلار وام برای نجات خود در مرحله اول را کرده است و آمریکا نیز که درپی فرصتی بود تا برابری پول خود را در مقابل یورو افزایش دهد، با این کار موافق است. وی ادامه داد: این کار برای آمریکا تهدید نیست، بلکه فرصت قلمداد می شود، زیرا در این صورت ارزش دلار در مقابل یورو افزایش خواهد یافت. بهمنی ادامه داد: کشورهایی که خواستار تبدیل ذخایر ارزی از دلار به یورو بودند، بعد از این شرایط ترجیح دادند که روی دلار بایستند و پیش بینی اقتصاددانان آمریکایی که فرصت برای آنها و تهدید برای اروپا خواهد بود، محقق شد. رییس کل بانک مرکزی در پاسخ به سوال صادرکنندگان مبنی بر دلایل عدم افزایش نرخ ارز در بازار گفت: اگر میانگین نرخ تورم در ایران را 16درصد در سال در نظر بگیریم و نرخ تورم جهانی را 2 درصد، به اندازه مابه التفاوت 14 درصدی آن در سال ضرر خواهیم کرد.
وی گفت: اگر قیمت ارز افزایش یابد، جلوی آن را نخواهیم گرفت، نمی توانیم منابع را تزریق کنیم که قیمت یورو را بالا نگه داریم، وقتی که نسبت های جهانی آن در حال کاهش است.
بهمنی از اختصاص 5/1 میلیارد دلار به صادرات در دی ماه امسال خبر داد و گفت: برای کمک به بخش صادرات نیز سهم 8درصدی در بسته بانک مرکزی پیشنهاد شده است، سال گذشته از رقم 400 میلیارد ریالی که قرار بود به این بخش اختصاص داده شود، تنها برای 32 هزار میلیارد ریال تقاضا وجود کرد، بنابراین رقم امسال 8درصد در نظر گرفته شده است که در صورت نیاز افزایش خواهد یافت.
رییس کل بانک مرکزی حجم ذخایر ارزی را مطلوب ارزیابی کرد و گفت: اکنون بیش از 50 درصد ذخایر ارزی کشور در قالب یورو است. وی اظهار کرد: در تبدیل، زمان نرخ دلار و یورو تقریبا برابر بود و بر همین اساس سود مناسبی عاید کشور شد که در مجموع نتیجه این تبدیل مثبت بوده است. وی در خصوص تغییر سبد ارزی از یورو به دلار گفت: بانک مرکزی در این باره تدابیری را اندیشیده اما تصمیم گیری قطعی تاکنون انجام نداده است. وی با بیان اینکه بانک مرکزی نرخ ارز را در کشور تقریبا آزاد گذاشته است اظهار کرد: این نرخ از 977 تومان در پایان سال گذشته، امروز به 1020 تا 1028 تومان افزایش یافته است. بهمنی گفت: این افزایش اشکالی ندارد زیرا نرخ برابری یورو در مقابل دلار تغییر کرده است و پایین نگه داشتن نرخ دلار در ایران معنایی ندارد. وی ادامه داد: ما گذاشتیم تا نرخ ارزها آزاد باشد و قیمت ها با یکدیگر به تعادل برسد.
وزیر اقتصاد: دولت در بازار ارز دخالت نمی کند
وزیر امور اقتصادی و دارایی هم گفت: در شرایط کنونی کنترل نوسانات نرخ ارز نیازی به مداخله دولت ندارد. شمس الدین حسینی افزود: نیاز به مداخله برای تعیین نرخ ارز نیست ولی به طور قطع بانک مرکزی از بازار ارز مراقبت خواهد کرد. وی گفت: ساز و کار ارزی کشور که در قانون مشخص شده نظام شناور در مدیریت تلقی می شود و سیاستگذاران و قانونگذاران پذیرفته اند که نرخ ارز در بازار تعیین شود. وی با بیان اینکه بانک مرکزی در تلاش است تا با استفاده از ابزار اقتصادی عرضه و خرید غیر دستوری ارز، نرخ ارز را در دامنه ای مناسب تعیین کند، افزود: نوساناتی که در روزهای اخیر در بازار مشاهده شده نیاز به مداخله ندارد.
نهاوندیان: باید دلار را کنار گذاشت
دیروز البته رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران هم در مورد نرخ ارز صحبت کرد اما نه در همایش فوق که در دیدار با همتای پرتغالی خود. محمد نهاوندیان در این دیدار تاکید کرد: باید دلار را از مبادلات تجاری کنار گذاشت.وی اضافه کرد: باید از پول های رایج دیگر استفاده کرد زیرا اگر باز هم روی موسسات مالی آمریکا تاکید باشد و با دلار کارها انجام شود دوباره دچار رکود اقتصادی در جهان خواهیم شد. نهاوندیان همچنین در مورد پیشنهاد خود مبنی بر کنارگذاشتن دلار به اقدامات کشور چین در این مورد اشاره کرد و گفت: چینی ها نیز نگران هستند و قصد دارند روابط دو جانبه خود را از طریق کار با پول های رایج دیگر کشورها از جمله مالزی، اندونزی و روسیه ادامه دهند. وی تصریح کرد: چین قصد دارد از پول رایج خود و سایر پول های رایج دنیا استفاده کند زیرا اگر دلار را کنار نگذارند بسیار ضرر خواهند کرد. نهاوندیان با اشاره به فعالیت بانک مرکزی ایران اظهار کرد: بانک مرکزی ما در مورد موسسات مالی خیلی محافظه کار بود و فقط با بانک های رده اول دنیا مثل آمریکا و بانک های بزرگ اروپا کار می کرد اما به دلیل مشکلات به وجود آمده شروع به همکاری با بانک های کوچک تر کرد. وی ادامه داد: بانک مرکزی ایران قبلا حاضر نبود اجازه دهد بانک های خارجی در ایران شعبه ای راه اندازی کنند اما اکنون این اجازه داده می شود و این بانک ها می توانند شعبه هایی در ایران دایر کنند. رییس اتاق ایران در پایان یادآور شد: وقتی مشکلات ما حل شود، باز هم بانک های بزرگ با ما همکاری خواهند کرد. پس اکنون فرصتی برای بانک های کوچک تر ایجاد شده است تا با بانک های ایرانی همکاری کنند و بانک های پرتغال نیز که با آمریکا همکاری ندارند، می توانند با ایران تعامل کرده باشند و حجم مبادلات تجاری دو کشور را افزایش دهند.
بهمنی: لغو بخشنامه ضمانت خانوادگی از اختیار بانک مرکزی خارج است
دیروز رییس کل بانک مرکزی به موضوعات دیگر هم پرداخت که از جمله آنها بحث ضمانت خانوادگی بود که این روزها مورد اعتراض فعالان اتاق بازرگانی قرار گرفته است. بهمنی گفت: این دستورالعمل دو یا سه سال قبل از سوی مجموعه وزارت اقتصاد، قوه قضائیه و وزارتخانه های دیگر تهیه و به دولت ابلاغ شد. بهمنی تاکید کرد: این دستورالعمل هم اکنون رقیق شده و دستورالعمل های قبلی برای مطالبات معوق نیز به همین حالت درآمده است و برای افرادی که به خاطر فرار از دین بعضی از دارایی ها را به نام اعضای خانواده خود می کنند، تدابیری در نظر گرفته شده است. رییس کل بانک مرکزی ادامه داد: بانک مرکزی نمی تواند برای لغو این بخشنامه به تنهایی تصمیم گیری کند و شورای پول و اعتبار و هیات دولت باید در این خصوص تصمیم گیری کنند.
رسیدگی اعتراضات در شورای پول و اعتبار
وزیر اقتصاد هم در این زمینه خاطرنشان کرد: این مورد باید در شورای پول و اعتبار رسیدگی شود اما به سیستم بانکی تذکر داده شده است که مراقب این مساله باشد چون زمانی که از وابستگی های خانوادگی استفاده می شد ناخواسته ریسک بازگشت تسهیلات را افزایش می داد، به همین منظور پیشگیری شد.
بهمنی: بازار سکه هم نیاز به کنترل ندارد
بهمنی در مورد افزایش نرخ سکه در بازار هم گفت: هم اکنون قیمت جهانی طلا در حال افزایش است و بر همین اساس لزومی برای کنترل قیمت آن در بازار دیده نمی شود. وی افزود: بانک مرکزی پنج میلیون سکه ضرب کرده و در ماه های گذشته با افزایش حبابی قیمت ها اقدام به حراج سکه کرد به نحوی که با حراج 13 هزار سکه قیمت ها در بازار به تعادل رسید. وی با بیان اینکه اگر نرخ سکه در بازار از قیمت جهانی بالاتر باشد واردات طلا برای بانک مرکزی به صرفه خواهد بود، گفت: قیمت سکه در بازار هم اکنون از قیمت در بانک مرکزی کمتر است. رییس کل بانک مرکزی تصریح کرد: بانک مرکزی قیمت های جهانی طلا و بورس را کنترل می کند و در صورتی که قیمت ها در بازار بالاتر از قیمت جهانی باشد سکه به بازار عرضه خواهد شد.
برگشت خوردن 20هزار میلیارد تومان چک را قبول ندارم
رییس کل بانک مرکزی در واکنش به انتشار اخباری در مورد برگشت 23 هزار میلیارد تومان چک در سال گذشته گفت: بنده این آمار را تایید نمی کنم و بانک مرکزی تنها می تواند به بانک ها تاکید کند که دسته چک ها را به افرادی بدهند که هیچ گونه بدهی معوق، چک برگشتی و سایر مسایل مشابه را نکرده باشند. بهمنی ادامه داد: در بسته سیاستی سال 89 بانک مرکزی تاکید کرده که چنانچه کسی بدهی معوق یا چک برگشتی کرده باشد حق دریافت دسته چک را ندارد.


افزایش 8 درصدی رشد نقدینگی در سال گذشته
رییس کل بانک مرکزی از افزایش 8 درصدی رشد نقدینگی در سال گذشته برای حمایت از بنگاه های تولیدی خبر داد و گفت: بانک مرکزی سیاست انقباضی در پیش نگرفته است اگر چنین بود رقم رشد نقدینگی از 9/15 درصد پایان سال 87 به 9/23 درصد افزایش نمی یافت. وی رقم نقدینگی پایان سال گذشته را دو هزار و 333 هزار میلیارد ریال اعلام و بیان کرد: افزایش تزریق نقدینگی نشان دهنده سیاست های انبساطی برای کمک به بخش های اقتصادی کشور است. وی به ایجاد ثبات اقتصادی در کشور تأکید کرد و گفت: این ثبات ایجاد شده در پایان سال گذشته باعث کاهش نرخ تورم به رغم افزایش نقدینگی شد که این امر افزایش سرمایه گذاری خارجی را دربردارد.
بانک مرکزی: امسال نرخ تورم هدف ندارد
وی اظهار کرد: در نتیجه آزاد سازی قیمت ها یک نرخی در مورد درصد افزایش تورم مشخص خواهد شد و بانک مرکزی بر این اساس برنامه ریزی های خود را می کند. وی با تاکید بر اینکه امسال با توجه به هدفمندی یارانه ها بانک مرکزی نرخ تورم هدف ندارد، گفت: اگر آثار روانی که به ظاهر اعلام می کند 60 تا 100 درصد افزایش می یابد، وجود نکرد و مردم کالاها را انحصار نمی کردند قطعا قیمت ها پایین تر از این بود. به گفته رییس کل بانک مرکزی اگر هدفمند کردن یارانه ها مطرح نبود نرخ تورم تا شهریور ماه سال جاری به زیر 7 درصد می رسید. وی ادامه داد: البته با اجرایی شدن طرح هدفمند کردن یارانه ها درصد قیمت ها کمی بالا می رود و در این مرحله بانک مرکزی سناریو های مختلف از نظر درصد تورم را طبق برنامه های خود اجرا خواهد کرد. بهمنی تاکید کرد: بنده مطمئن هستم تا یک سال بعد از اجرای هدفمندسازی یارانه ها به اهداف برنامه ریزی های خود می رسیم.
رییس کل باقی می مانم
بهمنی دیروز شایعه برکناری اش از سمت رییس کلی بانک مرکزی را هم تکذیب و اعلام کرد که هنوز رییس جمهوری در این زمینه با وی صحبتی نکرده است. بهمنی اظهار کرد: اینجانب کارها را انجام داده ام و آماده تحویل تمامی امور هستم اما شایعات برکناری بنده کذب محض است. بهمنی ادامه داد: رابطه بنده با رییس جمهوری مناسب است و تا شخص رییس جمهوری نظری در این درباره نکرده باشد به فعالیت خود ادامه می دهم. وی با تاکید بر اینکه رییس جمهوری نظری مبنی بر جابه جایی وی ندارد، گفت: برخی از دوستان بی انصاف هستند زیرا در شب انتخابات اعلام کردند اینجانب استعفا داده ام و بعد از چند ماه اعلام کردند که برکنار شده ام؛ در حالی که هیچکدام از این اتفاق ها نیفتاده بود. وی ادامه داد: من تا این لحظه هیچ اطلاعی برای آمدن آقای جهرمی به بانک مرکزی ندارم و کسانی که خیلی پیگیر این خبر هستند باید از ایشان بپرسند که آیا اصلا درخواستی برای ورود به این بانک کرده یا نکرده است.
200 بانک آمریکایی امسال ورشکست می شوند
رییس کل بانک مرکزی گفت: براساس آخرین گزارش ها، شش بانک آمریکایی از جمله دو بانک معتبر در پی ورشکستگی 40 بانک، ورشکست شدند. وی با بیان اینکه پیش بینی می شود امسال نیز 200 بانک دیگر در آمریکا ورشکست شوند، گفت: در ماه نخست سال 2010، پانزده بانک دیگر در آمریکا ورشکست شدند. وی با بیان اینکه وزیر خزانه داری آمریکا، سرمایه گذاری 33 میلیارد دلاری در بانک های کوچک آمریکا برای کمک به واحدهای کوچک تولیدی را پیشنهاد کرده است، گفت: چین نیز به عنوان صادرکننده بزرگ از آلمان و تونس در سال گذشته پیشی گرفت. بهمنی بزرگ ترین نگرانی آمریکا را در حال حاضر یافتن منابع از کشورهایی همچون ژاپن و انگلستان عنوان و بیان کرد: جنرال رزرو اعلام کرده که به زودی نرخ بهره خود را برای جذب منابع بیشتر افزایش می دهد. وی با اشاره به بحران های مالی، بدهی ها و کسری های کشورهای یونان، اسپانیا و پرتغال و تأثیرات منفی آن بر بازارهای جهانی گفت: به زودی کشورهای ایرلند و ایتالیا نیز به آنها می پیوندند.
حسینی: در مورد مطالبات معوق تحلیل دقیقی انجام نشده است
وزیر امور اقتصادی و دارایی در مورد مطالبات معوق شبکه بانکی هم گفت: برای معوقات بانکی تحلیل دقیقی انجام نشده و بانک مرکزی و معاونت امور بانکی گزارشی تشریحی در این باره انجام داده است. حسینی با تقسیم بندی مطالبات معوق به دو بخش اظهار کرد: این مطالبات بر می گردد به شرایطی که خارج از اختیار وام گیرنده بود که در نیمه دوم سال 87 و 88 شرکت های مرتبط با بخش نفت با مشکلاتی مواجه شدند که بحث صادرات را با معضل مواجه کرد و بر همین اساس تسهیلات گیرندگان برای بازپرداخت با مشکلاتی مواجه شدند و این امر چرخه تجاری را نامناسب کرد. به گفته وی دولت برای جبران این مشکل مصوبه ای را در جهت حمایت از تولید تصویب کرد. وی تصریح کرد: با توجه به اینکه شرایط رکودی در اقتصاد جهانی در حال بهبود است این مشکلات کاهش می یابد و با افزایش قیمت نفت شاخص این صنایع در بورس افزایش یافته است. حسینی گفت: افرادی که منابع بانکی را استفاده کرده اند و مابه التفاوت نرخ سود را صرف کارهای غیر مولد کرده اند و با وجود توان بازپرداخت از این اقدام طفره می روند بدانند که از راهکارهای قانونی استفاده شده تا از سوءاستفاده در این مورد جلوگیری شود. وی درباره بدهکاران داخل بدنه دولت نیز گفت: پرداخت مطالبات بر اساس یک فرآیند حقوقی مستقل است و بر همین اساس آنها باید مطالبات خود را بپردازند.