گزارشی از مراکز پرداخت خسارت در شرکت‌های بیمه دولتی .

بگو مگوهای بیمه ای :

تاکنون مصوبه پرداخت خسارت 150‌هزار تومان بدون کروکی به شرکت‌های بیمه ابلاغ نشده است.

عملکرد 8‌ ماه اول امسال شرکت‌های بیمه حاکی از آن است که 55‌درصد از خسارات پرداختی صنعت بیمه مربوط به رشته شخص ثالث و 14‌درصد سهم رشته بدنه است، در واقع 69‌درصد کل خسارات پرداختی طی مدت مذکور، یعنی 5‌هزار و 284‌میلیارد ریال به بیمه‌گذاران این دو رشته پرداخت شده است، با توجه به این موضوع با مراجعه به واحدهای پرداخت خسارت شرکت‌های بیمه این پرسش را جویا شدیم که آیا صنعت بیمه با پرداخت این خسارات سنگین توانسته است رضایت مشتریان را حاصل کند؟

از آنجا که حجم زیادی از پرتفوی شرکت‌های دولتی در انحصار ثالث و بدنه است به واحدهای خسارت 4‌شرکت بیمه دولتی مراجعه و نظرات بیمه‌گذاران آنان را در این زمینه جویا شدیم.

بسیاری از مشتریان در صف‌های طولانی انتظار بودند، که این انتظار موجب گپ‌های کوتاه دوستانه نیز شده بود، اما گهگاهی صدای اعتراض هم به گوش می‌رسید و این نقطه قابل توجه بود.

خانمی می‌گفت: آقا برای چی به ماشین من خسارت کامل تعلق نمی‌گیرد؟ بیمه نامه این ماشین کامل است و شما موظف هستید هر چه زودتر کل خسارت را پرداخت کنید.

کارشناس: خانم محترم، ماشین شما وقتی تصادف کرده، شخص دیگری راننده آن بوده و طبق مقررات شما نمی‌توانید از کل خسارت کارشناسی شده استفاده کنید؟

خانم: چرا؟ راننده پسر من بوده و حق داشتم ماشینم را در اختیار فرزندم قرار بدهم، شما هم باید خسارت را پرداخت کنید.

کارشناس: خانم، اجازه بدهید، کار زیادی دارم که باید انجام دهم.

دنیای اقتصاد: خانم، چی شده بود، چرا اینقدر ناراحت هستید؟

خانم: چی بگویم والله، با هزار جور بدبختی برو پول خرید بیمه‌نامه را جور کن و دلت خوش باشد که ماشینت بیمه است، بعد موقع خسارت بیا التماس کن.

دنیای اقتصاد: خانم ببخشید، می‌شه موضوع را برای من هم تعریف کنید، کارشناس به چه دلیل می‌گفت باید از خسارت کم شود؟

خانم: پسرم، تازه گواهینامه گرفته و روز گذشته از من خواست تا ماشین در اختیارش بگذارم، رفت بیرون و بعد از چند ساعت تماس گرفت که تصادف کرده، وقتی خیالم راحت شد تلفات جانی در میان نیست گفتم نگران نباش ماشین بیمه‌نامه دارد اما امروز که مراجعه کردیم، شرکت از پرداخت کل خسارت طفره می‌رود و می‌گویند باید 10‌درصد کسر شود.

دنیای اقتصاد: خانم شما مواردی که پشت بیمه‌نامه بدنه آمده است را مطالعه کرده‌اید؟ می‌دانید اگر چند نفر از یک خودرو استفاده کنند باید به ازای هر نفر اضافه مبلغ 10‌درصد حق بیمه بیشتر پرداخت کنند، و گرنه در زمان پرداخت خسارت 10‌درصد از مبلغ کسر می‌شود؟

خانم: نه، راستش را بخواهید، ماشین را شوهرم بیمه کرده و من هم اصلا فرصت نکردم بیمه‌نامه را مطالعه کنم، پس چاره‌ای نیست باید نظر کارشناس را قبول کنم.

بیمه‌گذار: آقای محترم، ماشین من این همه خسارت دیده بعد جنابعالی فقط 400هزار تومان خسارت تعیین کردی؟ من با این پول می‌تونم ماشین را تعمیر کنم؟

کارشناس: اگر فکر می‌کنید چنین چیزی امکان ندارد، خودرو را تحویل دهید ما خودمون درست می‌کنیم و سالم به شما تحویل می‌دهیم.

بیمه‌گذار: نخیر من دلم می‌‌خواد تعمیرگاه نزدیک منزل ماشینم را تعمیر کند، کارش خوبه، من فقط کار اونو قبول دارم.

کارشناس: آقا، ماشین شما خسارت دیده و از نظر من 400هزار تومان بیشتر هزینه ندارد، حال این آقایی که شما کارش را قبول دارید هر چقدر می‌خواد پول بگیره به من و شرکتم مربوط نمی‌شود.

بیمه‌گذار: پس من چی‌کار کنم، اون تعمیرگاه گفته 700هزار تومان شما می‌گویید 400هزار تومان.

کارشناس: اگر من کارشناسم، یقین دارم که 400هزار تومان بیشتر هزینه ندارد. یک‌آقای جوانی با دلخوری می‌گفت، آقا ضبط ماشین من سی‌دی می‌خورد، گرون بود، به خدا ندارم دوباره بخرم. همه چیز هم که کامله، گزارش کلانتری هم که هست، چرا پولش را نمی‌دهید؟

کارشناس بیمه: آقای عزیر، قبول دارم که شما خسارت دیده‌اید و ضبط هم گرون بوده اما بیمه بدنه ماشین‌ شما پوشش سرقت در جا را ندارد، ما نمی‌توانیم در صورتی که شما حق بیمه این ریسک را نپرداختی، خسارت به شما بدهیم.

یک آقای دیگر در کنار یک سمند تصادفی ایستاده بود و با تاسف به آن نگاه می‌کرد، پرسیدم، آقا چی شده، خیلی ناراحت به نظر می‌رسید؟

گفت: ای بابا، ماشین یک ماهه خریدم، تصادف کردم اومدم خسارت بگیرم، می‌گویند نمی‌تونی از بیمه‌نامه بدنه استفاده کنید.

دنیای اقتصاد: چرا، مهلت بیمه‌نامه گذشته است؟

آقا: نه، ماشین نو است، وقتی خریدمش هم بیمه‌نامه کامل داشت، حالا می‌گن نمی‌شه. چون بیمه بدنه قابل انتقال به غیر نیست، کارشناس می‌گه بعد از اینکه خودرو خریدی باید برای بیمه بدنه آن اقدام می‌کردی. منم واقعا نمی‌دونستم، به هوای اینکه همه چیز دارد با خیال راحت رانندگی می‌کردم.

دنیای اقتصاد: کارشناس این شرکت بیمه گفت، خسارت تعلق نمی‌گیرد یا اینکه می‌توانید به نسبت بگیرید؟

آقا: آره گفت، تمام خسارت را نمی‌تونم بگیرم، حدودا نصف خسارت را پرداخت می‌کنند، شما از کجا متوجه شدید؟

دنیای اقتصاد: چون شرکتی که ماشین شما را بیمه کرده، در بیمه‌نامه بدنه خودش ذکر کرده، چنانچه بعد از فروش خودرو نسبت به انتقال بیمه‌نامه بدنه اقدام نشود، خسارت به نسبت تخفیف شرکت به بیمه‌گذار اولیه پرداخت می‌شود، یعنی اگر به طور مثال فرد قبلی از 30درصد تخفیف استفاده کرده، بیمه‌گذار جدید خسارت را با کسر 30درصد دریافت می‌کند.

فریاد اعتراض 2 تا از مشتریان نظرم را جلب کرد، چرا که در بین حرف‌های خود می‌گفتند پس این روزنامه‌ها و رادیو و تلویزیون بی‌جا کردند، گفتند که تا 150هزار تومان خسارت را شرکت‌های بیمه بدون کروکی پرداخت می‌کنند.

رفتم جلو و با احتیاط پرسیدم، آقا چی شده شما راجع به پرداخت خسارت 150هزار تومان بدون کروکی مطلبی گفتید.

یکی از آقایان: خانم الان حوصله ندارم، مردم را مسخره کردنده اند.

دنیای اقتصاد: چه کسانی مسخره کردند؟

آقا: همه، از شرکت‌های بیمه و پلیس گرفته تا روزنامه‌ها.

دنیای اقتصاد: این دو مورد اول را نمی‌دونم، اما قطعا روزنامه‌ها اینطور نیستند، قبل از اینکه خواست چیزی بگوید، گفتم: آخه من خودم خبرنگارم.

آقا: خانم برای چی به مردم می‌گویید می‌توانند تا 150هزار تومان خسارت بدون کروکی بگیرند، پلیس هم صحنه تصادف را به هم می‌زنه می‌گه بروید از شرکت بیمه خسارت بگیرید، زیر 150هزار تومان را بدون کروکی می‌پردازند بعد می‌آییم اینجا، بیمه می‌گوید چنین چیزی نیست و هنوز ابلاغ نشده است.

دنیای اقتصاد: راستش را بخواهید از نظر ما هم خیلی عجیب است، چون از ابلاغ چنین مصوبه‌ای ماه‌ها می‌گذرد. این خبر را اولین بار از رییس کل بیمه مرکزی شنیدیم، اجازه بدهید از کارشناس این شرکت دلیل آن را بپرسم.

کارشناس : خانم، درست است که این تصمیم گرفته شده اما هنوز در مراحل اداری صنعت بیمه گرفتار است و از سوی بیمه مرکزی چنین ابلاغیه‌ای به شرکت‌های بیمه نرسیده، نه‌تنها ما بلکه هیچ شرکت بیمه‌ای این خسارات را نمی‌پردازد.

هنوز همان 50هزار تومان که در ابلاغیه قبلی بود قابل پرداخت است.

دنیای اقتصاد: ما هم نمی‌دانیم چه باید گفت!

- حداقل مسائلی را که باید در مورد بیمه‌نامه‌های خودرو بدانید :

بعد از گذراندن یک روز در واحدهای پرداخت خسارت شرکت‌های بیمه، مهم‌ترین دست‌آوردم این بود که اکثر بیمه‌گذاران از جزییات بیمه‌نامه خود بی‌اطلاعند.

چرا مردم ما زمان خرید بیمه‌نامه زحمت مطالعه کردن چند مطلب کوتاه را به خود نمی‌دهند، جای تعجب دارد، اکثر بگو، مگوها بر اساس ندانسته‌ها رخ می‌دهد و به جز موارد خاص با توضیح کوتاهی حل می‌شود، البته چرا این توضیح روز خرید بیمه‌نامه داده نمی‌شود، راهکاری می‌خواهد که باید شرکت‌های بیمه آن را پیدا کنند.

در واقع مردم درخصوص صنعت بیمه نیز مانند بسیاری موارد دیگر براساس شنیده‌ها قضاوت می‌کنند و از تجربه دیگران بهره می‌برند، بدون آنکه زحمت خواندن بیمه‌نامه را به خود بدهند، با پوزش از کارشناسان صنعت بیمه، مطالبی که در حد اطلاعات یک خبرنگار بیمه است برای مطالعه بیمه‌گذاران در ادامه می‌آید.

بیمه بدنه قابل انتقال به غیر نیست، در ماده 24 بیمه‌نامه بدنه آمده است، بیمه‌نامه بدنه یک خودرو بعد از 24 ساعت از انتقال آن به هر یک از عناوین حقوقی (سند، قولنامه، وکالت) معلق می‌شود. در واقع فروشنده و خریدار خودرو 24 ساعت فرصت دارند برای انتقال این بیمه‌نامه اقدام کنند یا بیمه بدنه توسط فروشنده به خودرو جدید او انتقال داده می‌شود و یا اینکه شخص خریدار با پرداخت درصد تخفیف آن به شرکت «بیمه» آن را به نام خود می‌کند.

در واقع استفاده‌کننده از مزایای بیمه‌نامه بدنه فرد است نه خودرو، تا جایی که یک فرد اگر 4 سال از بیمه‌نامه بدنه خود استفاده نکند می‌تواند از تخفیف 60درصدی استفاده نماید، که این سابقه بیمه‌گذار قابل انتقال به غیر نیست و اگر کسی بخواهد از این بیمه‌‌نامه استفاده کند باید تخفیف آن را به شرکت بیمه بپردازد.

این در حالی است که اکثر افراد از این مساله بی‌اطلاعند و به امید اینکه ماشین خریداری شده بیمه‌نامه دارد به فکر انتقال آن نیستند.

مطلب دیگر اینکه در بیمه‌نامه بدنه، جریمه تعدد خسارت وجود ندارد، چرا که تا یکسال گذشته ضریب خسارت بدنه مناسب بود، اما با روند روبه‌رشد خسارات بدنه و پیشروی آن تا مرز 102درصد احتمال دارد که در آینده‌ای نزدیک تعدد خسارت در بیمه‌نامه بدنه نیز با جریمه همراه شود.

در خصوص بیمه شخص ثالث نیز اگر افراد تا 7سال تصادف نداشته باشند می‌توانند از 50درصد تخفیف استفاده کنند و در مقابل چنانچه افراد بیش از یک‌بار موجب تصادف شده باشند جریمه خواهند شد.این جرایم در مواقعی تا 100درصد هم افزایش می‌یابد در زمان نقل و انتقال خودرو نیز، از آنجا که استفاده‌‌کننده از مزایای بیمه شخص ثالث شخص آسیب‌دیده می‌باشد، وجود بیمه‌گذار ضرورت ندارد و شخص آسیب‌دیده با کوپن طرف مقابل می‌تواند به شرکت مراجعه و خسارت بگیرد.

بنابراین در زمان انتقال خودرو، شخص ثالث نیز منتقل می‌شود.

شرکت‌های بیمه با بررسی کوپن‌های کسر شده ثالث می‌دانند که یک فرد چند بار خسارت دریافت کرده است.

و از آنجا که حق بیمه ثالث به صورت نقدی پرداخت شده اعطای خسارت نیز مشکلی نخواهد داشت.

در مواردی پیش آمده که چند روز پشت سر هم تعطیل رسمی بوده و درست در این موقع بیمه‌نامه باید تمدید شود، بیمه‌گذار به نماینده مراجعه می‌کند و حق بیمه را پرداخت می‌کند، اما نماینده می‌گوید بعد از تعطیلات بیمه‌نامه صادر می‌شود و می‌تواند آن را دریافت کند، در چنین مواقعی اگر بیمه‌گذار رسید داشته باشد، و در همین ایام تعطیلی تصادف کند مسوول جبران خسارت خود نماینده است، چرا که حق بیمه را به حساب شرکت واریز نکرده است، در واقع نماینده یا باید قبول نمی‌کرد و حق بیمه را با توجه به زمان کم نمی‌گرفت و اگر قبول کرد مسوول جبران خسارت خود او است.

در مقابل مواردی هم پیش آمده که نماینده بیمه‌نامه را برای بیمه‌گذار صادر کرده اما هنوز فرصت پرداخت حق بیمه را به حساب شرکت نداشته است، در همین زمان بیمه‌گذار تصادف می‌کند، از آنجا که کارت بیمه شرکت به خصوص دست اوست شرکت خود را موظف به پرداخت خسارت می‌داند و بعد مشکل خود را با نماینده حل خواهد کرد.

بیمه سرنشین به بیمه 5میلیون تومانی شهرت یافته و اکثر مردم خریدار این پوشش هستند، اما سقف تعهدات شرکت‌های بیمه در مقابل حوادث سرنشین قابل افزایش است و مردم تنها با پرداخت 8هزار تومان به ازای هر 5میلیون تومان می‌توانند این سقف را تا 35میلیون تومان نیز افزایش دهند. در واقع بروز حوادث سرنشین که منجر به فوت شود، پرداخت 5میلیون تومان خسارت با توجه به دیه 30میلیون تومانی چه ارزشی دارد؟

نکته حائز اهمیت اینکه اکثر بیمه‌گذاران حداقل بیمه‌نامه را خریداری می‌کنند و در زمان بروز حادثه، متاسفانه راه به جایی ندارند، اکثر زندانیان حاضر بیمه‌نامه نیز داشته‌اند، اما از آنجا که سقف تعهدات در آن اندک بوده توان پرداخت مابه‌التفاوت آن را ندارند.

یکی از مسوولان بیمه مرکزی می‌گوید: هر وقت با هر راننده‌ای روبه‌رو می‌شوم بدون اختیار از او می‌پرسم، ماشینت بیمه‌نامه دارد؟ اگر داشته باشد خوشحال می‌شوم و اگر نداشته باشد به عنوان یک معلم بیمه به او توصیه می‌کنم، وقتی به خانه‌ برگشتی به خانواده‌ات بگو تصمیم دارم یک هفته صرفه‌جویی کرده و از حداقل امکانات برای مایحتاج خود استفاده کنیم، چرا که می‌خواهم درآمد یک هفته خود را بیمه‌نامه بخرم.

نویسنده: دنیای اقتصاد