| نامگذاری افراد و نحوه تغییر آن |
 |
| قوانین - آشنایی با مسائل حقوقی |
|
نامگذاری افراد و نحوه تغییر آن *یکی ازحقوق فرزندان نسبت به والدین تعیین نام مناسب برای آنان است. در کشور ما، جهت تعیین نام کوچک و نام خانوادگی و نحوه تغییر آن مقرراتی وجود دارد که آشنایی با این مقررات به زبان ساده علاوه بر کمک به اشخاص در تعیین نام و نام خانوادگی موجب پیشگیری از اقامه دعاوی بی ثمر و یا در خواست های بدون نتیجه در محاکم و سایر مراجع ذیصلاح خواهد شد. *نام کوچک برای انتخاب نام کوچک افراد معمولا از یک نام ساده یا مرکب مانند، بهرام، حسین، محمدعلی، ایمان، فاطمه و ... که عرفا یک نام به شمار می آیند، استفاده می شود. انتخاب نام با اعلام کننده آن است و اصولا جز در مواردی که نامی موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می شود و یا عناوین و القاب و نام های زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس، انتخاب نام آزاد است. تشخیص نام های ممنوع با شوراهای عالی ثبت احوال است که از طریق این شورا مراتب به اداره های ثبت احوال ابلاغ می شود. چنانچه شخص سید باشد سیادت او در شناسنامه اش آورده می شود و ملاک تشخیص سیادت قید سیادت در شناسنامه پدر یا پدربزرگ پدری است و یا آنکه سیادت آنان با دلایل شرعی ثابت شود. در مورد اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی انتخاب نام تابع زبان و فرهنگ دینی آن هاست. فرزند در تعیین نام خود نقشی ندارد و حال این پرسش مطرح می شود که آیا می تواند پس از رسیدن به سن بلوغ نام کوچک خود را تغییر دهد؟ اگر پاسخ مثبت است چگونه و در چه مرجعی؟ برابر قانون ثبت احوال، انتخاب نام کوچک با اعلام کننده آن است جز در مواردی که نام با جنس متناسب نیست(فرضا برای پسر نام نیلوفر انتخاب شود) و یا نام مستهجن و زننده باشد و یا موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی شود. انتخاب نام آزاد است و پس از انتخاب نام توسط اعلام کننده اصل بر صحت نامگذاری و اصالت شناسنامه با نام مذکور در آن است بنابراین جز در موارد گفته شده نباید سند سجلی که سندی رسمی است افراد دستخوش تغییر و تحول تابع میل اشخاص شود. از طرفی عده ای اعتقاد دارند که داشتن نام کوچک حق افراد است و چنانچه شخص به یک نام به خصوص علاقمند است و یا از نامی تنفر دارد می تواند نام کوچک خود را تغییر دهد. در هر حال و با هر استدلالی مرجع تشخیص این امر دادگاه است. از این رو رسیدگی به درخواست تغییر نام کوچک با دادگاه است. سوال: شخصی که متقاضی تغییر نام کوچک است به کدام دادگاه باید مراجعه کند و چه تشریفاتی دارد؟ جواب: در خصوص رسیدگی به این درخواست قانون جهت رفاه حال متقاضیان به آنان اجازه داده تا این درخواست را در قالب دادخواست (فرم زیر) به دادگاه محل اقامت خود و به طرفیت اداره ثبت احوال شهرستان یا بخش صادر کننده سند سجلی، طرح و اقامه کند. این دعوی به اصطلاح حقوقدانان دعوی غیر مالی است و هزینه آن پنج هزار ریال بابت اصل دعوی و هزار و 100 ریال بابت اوراق + برای هر صفحه کپی برابر اصل 200 ریال است. *فرم نمونه درخواست نام کوچک خواهان: منوچهر رضوی به نشانی: میانه، خ......کوچه........پلاک...... خوانده: اداره ثبت احوال خواسته: تغییر نام کوچک از منوچهر به مهدی دلایل و منضمات: استشهادیه محلی- کپی مصدق شناسنامه ........ شرح: ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان با سلام- احتراما؛ اینجانب خواهان در نزد اهالی محل و دوستان و اقوام به مهدی مشهور هستم و همه مرا به این نام می شناسند از آنجا که نام مهدی از اسماء مقدس بوده و از طرفی بنده حالیه در حوزه علمیه به تحصیل اشتغال دارم خواهشمند است با پذیرش این خواسته، اداره خوانده را به صدور یک جلد شناسنامه جدید با نام کوچک مهدی ملزم کنید. گواهان بنده عبارتند از: 1............2............... به نشانی............. ...............4............ محل امضاء *نام خانوادگی برابر قانون هر کس باید دارای نام خانوادگی باشد و هیچ کس حق ندارد از نام خانوادگی دیگری برای خودش استفاده کند و کسی که نام خانوادگی اش بدون اجازه او اتخاذ شده می تواند اقامه دعوی کند و در حدود قوانین مربوط تغییر نام خانوادگی غاصب را بخواهد. چنانچه شخص نام خانوادگی خود را که در دفاتر سجل احوال ثبت شده تغییر دهد هر ذینفعی می تواند به این امر اعتراض کند. برای تغییر نام خانوادگی اداره ثبت احوال صلاحیت دارد. برای انتخاب نام خانوادگی حق تقدم با اشخاصی است که آن نام در دفاتر مخصوص نام خانوادگی اداره ثبت احوال به ثبت می رسد و دیگری حق اختیار آن را ندارد مگر با اجازه دارنده حق تقدم و این حق پس از فوت به ورثه قانونی انتقال پیدا می کند. هر یک از وراث نیز می تواند در صورت استفاده از نام خانوادگی اش توسط دیگری این امر را مورد اعتراض قرار دهد و تغییر نام خانوادگی او را از دادگاه بخواهد. البته با رضایت همه وراث شخص می تواند از نام خانوادگی آن ها استفاده کند. نام خانوادگی فرزندان همان نام خانوادگی پدر خواهد بود ولی فرزندان کبیر حق دارند برای خود نام خانوادگی دیگری انتخاب کنند. زن نیز می تواند با موافقت شوهرش تا زمانی که در قید زوجیت است از نام خانوادگی همسرش بدون رعایت حق تقدم استفاده کند و در صورت طلاق ادامه استفاده از نام خانوادگی منوط به اجازه شوهر خواهد بود. از این رو باید توجه داشت که مرجع رسیدگی به درخواست تغییر نام خانوادگی اداره ثبت احوال است نه دادگاه ولی رسیدگی به اعتراض صاحب نام خانوادگی مبنی بر غصب نام خانوادگی توسط دیگری با دادگاه است. از معاونت آموزش قوه قضاییه به لحاظ همکاری در این زمینه تشکر می کنیم ایسکانیوز
|
