پرستاران و قانون

جهت روشن شدن بحث  و پرداختن به موضوع حقوق و مسئولیت پرستاران در ابتدا به تعریف چند واژه می پردازیم .

جرم:جرم در لغت به معنی گناه و خطا ودر اصطلاح حقوقی عمل مثبت یا منفی است که قانون آنرا منع کرده و برای ارتکاب آن مجازاتی مقرر شده است

خطا:

در لغت به معنای نادرست  وگناهی که از روی عمد نباشد  ودر اصطلاح حقوقی مقابل عمد است وان عبارتند از وصف عملی که به علت غفلت یا اشتباه  و عدم احتیاط عملی که مخالف موازین اخلاق یا قانون است مزتکب شده است

فاعل عمل خطایی بر عکس فاعل عمل عمدی قصد نتیجه ندارد

تخلف:

در لغت به معنی سر پیچی  ودر اصطلاح حقوقی به معنی عدم انجام تعهد یا تاخیر انجام تعهد می باشد

تخلف انضباطی

نقص  مقررات صنفی بوسیله یک نفر از افراد صنفی مانند پزشکان می باشد

مسئولیت در  لغت به معنی موظف بودن به انجام کار ودر اصطلاح حقوقی به تعهد قانونی شخص بر رفع ضرر ی که به دیگری وارد کرده است اطلاق می شود خواه این ضرر ناشی از تقصیر خود وی باشد یا ناشی از فعالیت او

غفلت:

خطایی است که از اهمال  وفراموشی و بی توجهی   به عبارتی ترک فعل ناشی می شود

مفهوم قصور شغلی:

در اصطلاح حقوقی به ترک یک قانون الزامی توسط پزشک یا یکی از صاحبان حرف پزشکی که در نتیجه اقدامات درمانی وبهداشتی آنان موجبات خسارت جانی ومالی بیمار فراهم گردد اطلاق می شود مانند جراحی بیمار توسط پزشک معالج بدون انجام آزمایشات اولیه لازم

پایدار باشید

1- بی احتیاطی منظور از بی احتیاطی انست که شخص بدون توجه به نتایج عملی که عرفا قابل پیش بینی است اقدام به عملی نماید که منتهی به قتل یا صدمات بدنی  و یا ضرر بر او ودیگران شود و بی احتیاط کسی است که بدون توجه به پیش بینی لازم و متعارف اقدام به عملی می نماید که منجر به وقوع جرم می گردد بی احتیاطی کاری است که نباید انجلام شود مثل عمل جراحی توسط پزشک معالج بدون انجام آزمایشات لازم و یا ترک بیمار بد حال توسط پرستار و صدمه به بیمار

2-بی مبالا تی :

در پرسنل بهداشتی درمانی یعنی نارسایی در وقت وتوجه لازم به عمل آمده منظور از توجه لازم توجهی که از پرسنل بهداشتی درمانی واجد شرایط در هر موقعیتی  انتظار میرود که با توجه به موقعیت به بیمار ارائه خدمت نماید

3-مشارکت در بی مبالاتی

در مواقعی که دستورالعملهای لازم توسط پرسنل بهداشتی درمانی به بیمارداده می شود  وخود بیمار بی مبالا تی می کند که علت تمام یا قسمتی از آسیبهای وارده متوجه خود او می باشد و در این صورت پرسنل بایستی دستورالعملهای داده شده به بیمار ان و انچه را که اتفاق افتاده است ثبت نماید تا در صورت لزوم بتوان مقصر اصلی را تشخیص داد

4-عدم مهارت:

در اصطلاح حقوقی  عبارت است از عدم آشنایی متعارف به اصول  علمی و فنی کار معین بعبارتی عدم مهارت یعنی فقدان اطلاعات علمی وفنی  وتواناییهای لازم برای تقبل و انجام بعضی کارها

عدم مهارت به دو دسته تقسیم می شود

عدم مهارت مادی

عدم مهارت معنوی

عدم مهارت مادی یعنی نداشتن چابکی و ورزیدگی کافی در اموری که  حسن انجام انها مستلزم داشتن توانایی خاص می باشد

عدم معارت معنوی یعنی مرتکب، بدون معلومات واطلاعات لازم اقدام به عملی می کند که موجب ضرر وصدمه شخص دیگری می شود

4- عدم رعایت نظامات دولتی هر گاه بر اثر عدم رعایت مقررات مربوط به امری قتل وضرب و جرح واقع شود بنحوی که اگر آن مقررات رعایت می شد  حادثه ای رخ نمی داد قتل یا ضرب وجرح در حکم شعبه عمد خواهد بود  این بند در رابطه با قوانین  ومقررات و آیین نامه های سازمان نظام پزشکی وزارت  بهداشت ودرمان می باشد و گروه پزشکی ملزم به اجرای آن می باشد بنابر این  زمانی که کادر پرستاری مرتکب قصور وخطای جزایی شده باشند که خلاف ضوابط خاص و آیین نامه ها ودستور العملهای مراکز علمی  ودرمانی باشد  وباعث زیان وضرر مادی –جسمانی وروانی مدد جویان شود بسته به کیفیت عمل به نتایج حاصله خطای مرتکب اعمال خواهد شود

هرگاه قصور شاغلان حرف پزشکی موجب مرگ بیمار شود باید دیه پرداخت شود و دیه  اعضا. در صورتیکه فعل فرد سبب نقص یا جرح شود به شرح ذیل می باشد

ماده 368-مجازاتهای اسلامی: هرگاه کسی موی یا صورت مردی را طوری از بین ببرد که دیگر نروید عهده دار دیه کامل خواهد بود  واگر دوباره بروید نسبت به موی سر ضامن ارش است(جنایتی که بر عضو کسی وارد اید و شرعا مقدار خاصی بعنوان دیه برای آن تعین نشده باشد مقصر باید براساس تشخیص قاضی دیه بپر دازد)

ماده 369 هرگاه موی سر زنی را طوری از ببرند که دیگر نروید ضامن دیه کامل خواهد بود  واگر دوباره بروید عهده دار مهرالمثل خواهد بود

ماده 372دیه کامل مجموع دو ابرو در صورتیکه هرگز نروید پانصد دینار(هر دینار یک مثقال طلای شرعی) و رگر دوباره بروید در همه موارد ارش است

ماده 373از بین بردن موهای پلک چشم موجب ارش است خواه دوباره یروید خواه نروید

ماده 375 از بین بردن دو چشم سالم موجب  دیه کامل دارد  و دیه هر کدام از انها نصف دیه کامل  خواهد بود

ماده 380 ازبین بردن تمام بینی یا نرمه آن که پایین قصب  و استخوان بینی است موجب دیه کامل است

ماده 383 فلج کردن بینی دو ثلث دیه کامل است

ماده 384 از بین بردن هر یک از سوراخهای بینی موجب ثلث دیه کامل است

ماده 386 از بین بردن مجموع دو گوش دیه کامل دارد  واز بین بردن هر کدام نصف دیه کامل  واز بین بردن مقداری از آن موجب دیه همان مقدار با رعایت نسبت به تمام گوش خواهد بود

ماده 391 از بین بردن مجموع دو لب دیه کامل دارد  واز بین بردن هر کدام از لبها نصف دیه کامل  واز بین بردن هر مقداری از لب موجب دیه همان مقدار با رعایت نسبت به تمام لب خواهد بود

ماده 395 شکافتن یک یا دولب بطوری که دندانها نمایان شود موجب ثلث دیه کامل است و در صورت اصلاح  وخوب شدن خمس دیه کامل خواهد بود

ماده 403 از بین بردن تمام دندانهای بیست وهشت گانه دیه کامل دارد

ماده 418 از بین بردن مجموع دو دست تا مفصل یا تا مج دیه کامل دارد

419دیه قطع انگشتان هر دست تنها تا مچ پانصد دینار است

ماده 424 ده انگشت دو دست وهم چنین دیه انگشت دو پا کامل خواهد بود  ودیه هر انگشت عشر دیه کامل است

ماده 433قطع تمام نخاع  دیه کامل دارد   وقطع بعضی از آن به نسبت مساحت است

ماده 438شکستن مجموع دو استخوان ترقوه دیه کامل دارد

ماده 455 اگر کسی سبب پاره شدن پرده گوش دیگری شود محکوم به پرداخت ارش است

ماده 471 از بین بردن گویایی بطور کامل دیه کامل دارد

ماده 480 دیه جراحت سروصورت به ترتیب زیر است

خراش پوست بدون آنکه خون جاری شود: یک شتر

خراش از پوست بگذرد  ومقدار اندک وارد گوشت شود  وهمراه با جریان خون باشد : دو شتر

جراحتی که موجب بریدگی عمیق گوشت شود لکن به پوست نازک روی استخوان نرسد : سه شتر

جراحتی که از گوشت بگذرد  و به پوست نازک روی استخوان برسد: چهار شتر

جراحتی که از گوشت بگذرد  و پوست نازک روی استخوان را کنار زده و استخوان را اشکار کند: پنج شتر

ماده 484 دیه ضربتی که در اثر آن رنگ پوست متغییر گردد

سیاه شدن صورت بدون جراحت : شش دینار

کبود شدن صورت: سه دینار

سرخ شدن صورت : یک ونیم دینار

در سایر اعضاء بدن در صورت سیاه شدن سه دینار و در صورت کبود شدن یک دینار و نیم  ودر صورت سرخ شدن سه ربع دینار

ماده 622 هر کس که بواسطه ضرب وجرح   ویا اذیت زن حامله موجب سقط شود علاوه بر پر داخت دیه ( در صورتیکه قبل از 4 ماهگی باشد) ویا قصاص ( در صورتیکه بعد از 4 ماهگی باشد) بر حسب مورد از یک تا سه سال حبس محکوم شود

ماده 623 در مواردیکه کسی زن حامله را در سقط جنین راهنمایی کند  و یا با دادن دارو و یا وسایلی باعث سقط جنین شود  از 6 ماه تا یکسال به حبس محکوم می شود و در صورتیکه فقط زن حامله را راهنمایی کند  وخود عمل را انجام ندهد به 3 الی 6 ماه حبس محکوم می شود علاوه بر پرداخت دیه .

۱- دانشجویان مسئولیت قانونی ندارند  بیمارستانها حق ندارند جهت رفع نیازهای پرسنلی از دانشجویان استفاده کنند

2- هیچگونه فعالیت تخصصی خارج از حیطه قلمرو تعیین شده برای بیمار توسط پرستار نباید انجام شود

3- پرستاران در نگهداری بیماران ناتوان – گیج- نا بینا وسالمند  باید مرتبا نرده کنار تخت را چک کرده  و موقعیت نرده را در پایان شیفت در گزارش ثبت کنند ودر صورت نیاز به محدودیت فیزیکی با اطلاع پزشک مربوطه اینکار را انجام دهند

4-برای مراقبت  محافظت و جلو گیری از صدمه به بیمار پرستار باید مطمئن شود که همه لوازم موجود در حوزه مراقبتی بیمار مطمئن – ایمن  وسالم هستند

5-وسایل ناقص  خراب سریعا تعمیر  ویا جایگزین شود و به سر پرستار و یا مافوق ذیصلاح گزارش گردد

6-در صورتیکه دستور دارویی مشکوک به نظر میرسد فورا به پزشک یا ما فوق ذیصلاح اطلاع داده شود

7-هر گونه قصور وکوتاهی از طرف همکاران در ارتباط با بیماران جدی گرفته شود و کتبا گزارش شود

8-بیماران مرتبا کنترل شوند وهر گونه تغییر در طول شیفت پس از بررسی و شناخت  دقیق به پزشک  و یا مسئول ذیصلاح گزارش گردد و در پرونده ثبت گردد

9- شکایت بیماران را از درد جدی بگیرید  و تا اطمینان کامل از وضعیت بیمار و رفع درد موضوع را پیگیری کنید

10-اولین وظیفه بیمار حمایت از بیمار است اگر به نظرتان وضعیت بیمار بحرانی است و باید به پزشک اطلاع دهید  دراین امر درنگ نورزید ( خواه نیمه شب -خواه وسط روز)

11-از بکار گیری افراد غیر حرفه ای برای انجام کارهای تخصصی جدا خودداری کنید در صورت بروز اشتباه از سوی دادگاه پرستار را مجرم می شناسند

12-اگر دستور پزشک جای سوال دارد نمی توانید بخوانید –بفهمید –ناکامل است یا ممکن است برای بیمار اسیب وضرری داشته باشد در اطمینان از صحت دستور درنگ نکنید

13-اگر شما درگیر مسائل دادگاه شوید بهترین حامی ،اسناد  ومدارک به جا مانده از شما در مراقبت از بیمار می باشد

14-در دادگاه فرض براین است که اگر چیزی نوشته نشده یعنی انجام نشده

15-خطاهای دارویی- سقوط- خطاهای اتاق عمل  کوتاهی در حمل ونقل واعزام بیماران  و مشاهدات ناکافی از جمله دادگاهی شده پرستاران الست

16-هیچگاه از بحث درباره نقطه ضعف خود با مافوق نهراسید مسئولیتهایی که برای ان آمادگی ندارید نپذیرید در صورت ارتکاب خطا ادعایتان در دادگاه مبنی بر عدم آشنایی در دادگاه قابل توجیه نمی باشد

17-هرگز بدرمان هیچ بیماری بدون دستور پزشک  مگر در شرایط اضطراری نپردازید  و دارویی تجویز نکنید که از نظر قانونی تنها پزشکان حق اینکار را دارند  با رودر بایستی به بیمار آسیب نرسانید

18-هرگز بعنوان شاهد تا قبل از فهم کامل مطالب آنها را امضاء نکنید چون پیامد قانونی دارد

19-وقتی بیمار از شما می خواهد نظرتان را درباره درمان وی اظهار کنید از این کار سر باز زنید ( این امر را به پزشک مربوطه موکول نمایید)

20-کمبود امانات وتجهیزات  که امکان صدمه به علت ان برای بیمار متصور باشد  و ما را مجبور به پذیرش شرایط می کند بصورت مکتوب در طی چند نوبت به مافوق کتبا گزارش نمایید  ویک نسخه جهت بایگانی شخصی نزد خود نگه دارید

21-گزارش یک واقعه را بطور کامل بنویسید

منبع: وبلاگ پرستار