نقش بیمه چیست؟

تامین کننده امنیت مالى براى فعالیت هاى بازرگانى

افزایش کارایی بازرگانان

کمک موثر در تزیع نسبی هزینه ها

افزایش اعتبار بیمه گذار

یک نوع پس انداز

تامین سرمایه براى درآمد بالقوه آینده

تامین کننده امنیت مالى براى فعالیت هاى بازرگانى

انواع بیمه (بیمه عمر، بیمه آتش سوزی، بیمه حمل و نقل، بیمه مسئولیت، بیمه اعتبار، بیمه تضمین، بیمه مهندسی، بیمه کشتی، بیمه محصولات کشاورزى و جزء آن) در سطح گسترده با جبران خسارت و زیان هاى مالی، بازرگانان را در مقابل بى تعادلى مالى ناشى از تحقق ریسک هاى احتمالى حمایت مى کنند. بیمه گذار، تنها مبلغ اندکى متناسب با ریسک در مقایسه با پتانسیل خسارت حق بیمه مى پردازد و با خیال آسوده، بى آنکه بخشى از سرمایه و ذخایر خود را براى جبران خسارت و زیان مالى ناشى از تحقق انواع خطرها را کد بگذارد، مى تواند از تمام امکانات مالى خود در گسترش و توسعه فعالیت خویش بهره گیرد.

آتش، اموال، دارائی، موجودى کالا و هرچه در دسترس باشد را مى سوزاند و نابود مى کند. همه مردم از جمله بازرگانان در معرض تهدید خطر آتش سوزى قرار دارند که نمى توان براى آن زمان معینى پیش بینى کرد. بى اطمینانی، ویژگى خطر بیمه شده است. بیمه گر با استفاده از آمار و حساب احتمالات و تجربه خویش، اجتماعى از طبقات مختلف خطر را بر اساس محاسبات ریاضى که تدوین مى کند بررسى و قیمت پوشش (حق بیمه) را محاسبه مى نماید. بى اطمینانى و اتفاقى بودن، عنصرى است که در مورد تک تک ریسک ها مطرح مى شود. وظیفه بیمه گر، حذف آثار زیانبار مالى ناشى از تحقق ریسکى است که بیمه مى شود. تنها تفاوتى که رشته هاى مختلف بیمه با هم دارند، در مورد خطر بیمه شده، طبقات مختلف ریسک، تواتر و شدت خسارت است.

براى مثال، در رشته بیمه اشخاص نیز بیمه گر ریسک اتفاقى را بیمه مى کند. تنها ریسکى که وقوع آن حتمى است ولى بیمه مى شود، خطر مرگ است. دلیل بیمه پذیر بودن آن هم مشخص نبودن زمان مرگ است که به آن ویژگى ریسک بیمه پذیر بودن را داده است. در بیمه هاى اشخاص نیز بیمه گر همانند بیمه اموال و مسئولیت، از تجربه و محاسبات ریاضى و جدول مرگ و میر براى تعیى حق بیمه استفاده مى کند.

براى مثال، بیمه گر بر اساس تجربه مى داند که از ۱۰۰،۰۰۰ نفر مرد ۲۰ ساله، ۹۲۵ نفر آنها قبل از رسیدن به سن ۲۵ سالگى به دلایل مختلف مى میرند لذا وى با تکیه بر این آمار و سایر اطلاعاتى که از بیمه شده در اختیار دارد نرخ بیمه را بر اساس محاسبات ریاضى تعیین مى کند.




افزایش کارایی بازرگانان

طبیعى است که انتقال ریسک هاى اتفاقى به دوش بیمه گر، توانائى بازرگان را افزایش مى دهد. یک بازرگان با عوامل بسیارى مواجه است که در موفقیت او اثر مستقیم دارند و او نمى تواند از کلیه امکانات مالى خود در جهت فعالیت بازرگانى خویش استفاده کند. ولى هنگامى که خاطر او از برخى خطرهاى احتمالى آسوده شد و تامین کافى از طریق بیمه به دست مى آورد، کلیه تلاش خود را معطوف به عوامل مستقیم و مهم تجارت خویش خواهد کرد. در نتیجه، قادر خواهد بود که تعهدات خود را به موقع انجام دهد و اعتبار خود را در صحنه بازار رقابتى بالا ببرد. براى مثال، جوانى سرمایه اندک خویش را در امر تجارت صادرات به کار مى اندازد؛ سرمایه گذارى این جوان در معرض تهدید خطرهاى ناشى از حمل و نقل، آتش سوزى و جزء آن قرار دارد. او ممکن است بعد از مطالعه و شناخت خطرهاى مختلفى که کسب و پیشه جدید او را تهدید مى کنند، از سرمایه گذارى که تنها پس انداز و همه سرمایه او است پشیمان شود. تنها با اتکاءِ به بیمه است که این جوان مى تواند با خیال راحت پس انداز خود را به تجارت اختصاص دهد و موفق شود. پس بیمه در توسعه تجارت و بازرگانى نقش موثرى ایفاء مى کند. مثال دیگر، ریسکى است که در فعالیت مشترک ممکن است پیش آید. هرگاه یکى از شرکاء در حین فعالیت فوت کند، وارثان او سهم الشرکه خود را طلب خواهند کرد و یک فعالیت مشترک توام با موفقیت ممکن است به شکست انجامد. زیرا با فوت یک نفر، شریک یا شرکاءِ دیگر، ناگزیر باید رقم سنگینى به وارثان متوفا بپردازند. در این حالت، سرمایه باقیمانده ممکن است پاسخگوى تعهدات و ادامه فعالیت نباشد. بیمه عمر، پاسخگوى چنین مشکلى است. با داشتن بیمه عمر، وارثان متوفا بى درنگ از مزایاى آن بهره مند مى شوند و فعالیت شرکت بى هیچ وقفه اى ادامه مى یابد. بنابراین با تامین بیمه نامه عمر، خطر خروج ناگهانى بخشى از سرمایه ٔ شرکت به دلیل فوت یکى از شرکاء حذف مى شود.



کمک موثر در تزیع نسبی هزینه ها

یکى از مزایاى بیمه، توزیع صحیح هزینه بین عوامل ایجادکننده آن هزینه است. دارنده هر بیمه نامه به تناسب ریسک و هزینه خویش، حق بیمه مى پردازد. براى مثال، تولیدکننده، توزیع کننده، مصرف کننده، موسسه حمل، مالک و جزء آن به نسبت ریسک خود حق بیمه مى پردازند و در صورت تحقق خطر هرکدام از عوامل پیشگفته، به اندازه خسارت و زیان وارده، از بیمه گر خسارت دریافت مى کنند. در صورت نبود بیمه، تولیدکننده تمام هزینه ها و خسارت هاى ناشى از تحقق ریسک ها را (مانند بدهکاران بدحساب، آتش سوزی، سرقت و جزء آن) به قیمت تمام شده کالا اضافه مى کند و از مصرف کننده دریافت مى دارد. همین وضعیت براى موسسات حمل، اجاره کنندۀ کشتی، کامیون ها و جزء آن مطرح است. به ندرت پیش مى آید که خسارت به نسبت بین عوامل تولید تقسیم شود. در بیمه اشخاص، متخصصان آکتوئرى و ریاضیدانان هستند که وظیفه محاسبات مخلتف را برعهده دارند. اینان نه تنها حق بیمه را محاسبه مى کنند بلکه محاسباتى نظیر میزان ذخایر فنى ارزش بازخرید بیمه نامه و وام هائى را که بیمه گذار مى تواند به اعتبار بیمه نامه عمر دریافت نماید نیز انجام مى دهند. در بیمه آتش سوزی، عوامل مختلفى مستقیماً در تحقق ریسک موثر هستند. بیمه گر با بررسى آنها و میزان تاثیر آنها، نرخ بیمه را محاسبه مى کند. در بیمه حمل و نقل، محاسبات آمارى براى رسیدن به نرخ واقعى از پیچیدگى خاصى برخوردار است. متخصصان در زمینه هاى مختلف، از ریاضیدانان گرفته تا آمارگران، باید در تهیه اطلاعات مورد نیاز محاسبه نرخ همکارى کنند.



افزایش اعتبار بیمه گذار

امروزه اعتبار، یکى از عوامل مهم موفقیت در تجارت به شمار مى رود. بیمه، به هر شکل و در هر رشته آن، اعتبار و تضمینى است بى چون و چرا. در مرهونات بانکی، مرهونه در گرو وام دهنده قرار مى گیرد ولى هرگاه مرهونه بر اثر حادثه اى نظیر آتش سوزى یا سایر خطرها از میان برود، وام دهنده دیگر تضمینى براى بازپرداخت اقساط باقیمانده نخواهد داشت. بیمه این تسهیلات را در اختیار موسسات اعتبارى و وام گیرندگان قرار مى دهد. انواع بیمه هاى بازرگانى امنیت فعالیت را براى بازرگانان در مقابل خطرهاى مختلف فراهم مى کنند. به طورى که مى توان گفت، شرکت هاى بیمه بازرگانى در حال حاضر قسمت عمده خطرهائى را که موجب خسارت و زیان بازرگانان مى شوند، تحت پوشش قرار مى دهند.



یک نوع پس انداز

هم در بخش بیمه هاى اشخاص و هم در بخش بیمه هاى اموال، بیمه یک نوع پس انداز تلقى مى شود. اگر شخصى اموال، دارائى و کسب و پیشه خود را بیمه نکند، مفهومش آن است که بیمه گر خود باقى مى ماند. بنابراین باید بخشى از ذخایر و سرمایه خود را براى مقابله با تحقق انواع ریسک ها بلوکه کند و در صورت ورود خسارت و زیان نیز معلوم نیست که آیا مبلغ نگهدارى شده تکافو خواهد کرد یا نه. بنابراین با بیمه کردن، این شخص مى تواند بدون تشویش خاطر با کل سرمایه و ذخایر، فعالیت خود را ادامه دهد. در بیمه هاى اشخاص هم انواع بیمه نامه هاى عمر به شرط حیات و به شرط فوت، آتیه بیمه شده را تامین مى کنند.



تامین سرمایه براى درآمد بالقوه آینده