در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری ، شورای عالی بیمه آیین نامه سرمایه گذاری موسسات بیمه (نحوه به کار افتادن ذخایرو اندوخته ها) را مشتمل بر یازده ماده و سه تبصره در جلسه مورخ 28/3/1381 تصویب نمود:
ماده 1ـموسسات بیمه باید دارایی های معرف ذخایر فنی و ذخایر و اندوخته های قانونی وهمچنین سرمایه خود را طبق مقررات این آیین نامه به طور شفاف و منطبق بر استانداردهای حسابداری در صورت های مالی خود منعکس کنند.
ماده 2ـسرمایه گذاری های مجاز از محل ذخایر فنی برای موسسات بیمه ایرانی که فقط دربیمه های غیرزندگی فعالیت می کنند عبارت است از:
الف ـسپرده بانکی حداقل بیست و پنج درصد جمع ذخایر فنی .
ب ـاوراق مشارکت تضمین شده بوسیله دولت یا بانک های دولتی حداقل ده درصد وحداکثر بیست و پنج درصد جمع ذخایر فنی . در صورتیکه خرید اوراق مشارکت مندرج در این بند به میزان حداقل تعیین شده میسر نباشد، موسسات بیمه می توانند حداقل مذکور را با سپرده بانکی تامین نمایند.
ج ـاوراق مشارکت تضمین شده توسط بانک های خصوصی که با مجوز مراجع قانونی ذیربط منتشر شده باشد حداکثر تا 10 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه .
د ـسهام شرکت های پذیرفته شده در بورس به شرطی که میزان آن برای هر شرکت سرمایه پذیر از ده درصد سهام آن شرکت و در مجموع از سی درصد جمع ذخایرفنی موسسات بیمه تجاوز نکند.
تبصره : موسسات بیمه می تواند در سایر ابزارهای مالی و اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس حداکثر تا 10 درصد ذخایر فنی سرمایه گذاری کنند مشروط بر اینکه جمع کل این بند از 30 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه تجاوز نکند.
ه' ـمشارکت در طرح های ساختمانی به شرطی که سرمایه گذاری در هر طرح از بیست درصد قیمت تمام شده آن طرح و در مجموع از بیست درصد جمع ذخایرفنی موسسه بیمه تجاوز نکند.
و ـ خرید اموال غیرمنقول (املاک و مستغلات ) واقع در محدوده شهرهای بزرگ به شرطی که مجموع آنها از ده درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
ز ـاعطای تسهیلات برای خرید محل فعالیت به نمایندگان موسسه بیمه ذی ربط که حداقل دو سال از شروع فعالیت آنها گذشته باشد به شرطی که :
1ـ مجموع تسهیلات اعطایی از پنج درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
2ـ در هر مورد، محل خریداری شده به عنوان وثیقه در رهن اعطا کننده تسهیلات قرار گیرد و رهن اول باشد و سقف تسهیلات اعطایی ازپنجاه درصد ارزش محل خریداری شده بیشتر نباشد.
3ـ مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی حداکثر پنج سال و نرخ سود آن حداقل دو درصد بیشتر از سود سپرده های بلندمدت بانکی باشد.
ح ـسرمایه گذاری در شرکت های خارج از بورس با تأیید بیمه مرکزی ایران به شرطی که مجموع آنها از ده درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
ط ـوام به کارکنان موسسه بیمه به منظور تهیه مسکن طبق آیین نامه های استخدامی حداکثر تا 5 درصد ذخایر فنی شرکت بیمه .
ماده 3ـسرمایه گذاری مجاز از محل ذخایر ریاضی برای موسسات بیمه ایرانی که فقط دربیمه های زندگی فعالیت می کنند عبارت است از:
الف ـوام به بیمه گذاران از محل ذخایر ریاضی آنها طبق شرایط بیمه نامه ها.
ب ـسپرده های بانکی حداقل ده درصد جمع ذخایر ریاضی .
ج ـاوراق مشارکت تضمین شده به وسیله دولت یا بانک های دولتی حداقل ده درصدو حداکثر بیست و پنج درصد جمع ذخایر فنی . در صورتیکه خرید اوراق مشارکت مندرج در این بند به میزان حداقل تعیین شده میسر نباشد، موسسات بیمه می توانند حداقل مذکور را با سپرده بانکی تامین نمایند.
د ـاوراق مشارکت تضمین شده توسط بانک های خصوصی که با مجوز مراجع قانونی ذیربط منتشر شده باشد حداکثر تا 10 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه .
ه' ـسهام شرکت های پذیرفته شده در بورس به شرطی که میزان آن برای هر شرکت سرمایه پذیر از ده درصد و در مجموع از چهل درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
تبصره : موسسه بیمه می تواند در سایر ابزارهای مالی و اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس حداکثر تا 10 درصد ذخایر فنی سرمایه گذاری کنند مشروط بر اینکه جمع کل این بند از 40 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه تجاوز نکند.
و ـمشارکت در اجرای طرح های ساختمانی به شرطی که سرمایه گذاری در این طرح ها از بیست درصد قیمت تمام شده هر طرح و در مجموع از سی درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
ز ـخرید اموال غیرمنقول در محدوده شهرهای بزرگ به شرطی که مجموع آنها ازده درصد جمع ذخایر ریاضی تجاوز نکند.
ح ـاعطای تسهیلات برای خرید محل فعالیت نمایندگان موسسه ذی ربط که حداقل دوسال از شروع فعالیت آنها گذشته باشد طبق شرایط مندرج در بند (ه') ماده 2 این آیین نامه .
ط ـسرمایه گذاری در شرکت های خارج از بورس با تأیید بیمه مرکزی ایران به شرطی که مجموع آنها از ده درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
ی ـوام به کارکنان موسسه بیمه به منظور تهیه مسکن طبق آیین نامه های استخدامی حداکثر تا 5 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه .
ماده 4ـ سرمایه گذاری مجاز از محل ذخایر فنی برای موسسات بیمه ای که هم زمان در بیمه های زندگی و غیرزندگی (مختلط) فعالیت می کنند عبارت است از:
الف ـوام به بیمه گذاران بیمه های زندگی طبق شرایط بیمه نامه های زندگی از محل ذخایرریاضی آنها.
ب ـسپرده های بانکی حداقل 20 درصد جمع ذخایر فنی .
ج ـاوراق مشارکت تضمین شده به وسیله دولت یا بانک های دولتی حداقل ده درصدو حداکثر بیست درصد جمع ذخایر فنی . در صورتیکه خرید اوراق مشارکت مندرج در این بند به میزان حداقل تعیین شده میسر نباشد، موسسات بیمه می توانندحداقل مذکور را با سپرده بانکی تامین نمایند.
د ـاوراق مشارکت تضمین شده توسط بانک های خصوصی که با مجوز مراجع قانونی ذیربط منتشر شده باشد حداکثر تا 10 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه .
ه' ـسهام شرکت های پذیرفته شده در بورس به شرطی که میزان آن برای هر شرکت سرمایه پذیر از ده درصد و درمجموع از سی و دو درصد جمع ذخایر فنی تجاوزنکند.
تبصره : موسسه بیمه می تواند در سایر ابزارهای مالی و اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس حداکثر تا 10 درصد ذخایر فنی سرمایه گذاری کنند مشروط بر اینکه جمع کل این بند از 32 درصد ذخایر فنی موسسه بیمه تجاوز نکند.
و ـمشارکت در اجرای طرح های ساختمانی به شرطی که سرمایه گذاری در هر طرح ازبیست درصد قیمت تمام شده آن و درمجموع از بیست و پنج درصد جمع ذخایرفنی تجاوز نکند.
ز ـخرید اموال واقع در محدوده شهرهای بزرگ به شرطی که مجموع آنها از ده درصدجمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
ح ـاعطای تسهیلات برای خرید محل فعالیت به نمایندگان موسسه ذیربط که حداقل دو سال از شروع فعالیت آنها گذشته باشد، طبق شرایط مندرج در بند (ه') ماده 2.
ط ـسرمایه گذاری در شرکت های خارج از بورس با تأیید بیمه مرکزی ایران به شرطی که مجموع آنها از ده درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.
ی ـوام به کارکنان موسسه بیمه به منظور تهیه مسکن طبق آیین نامه های استخدامی حداکثر تا 5 درصد ذخایر فنی شرکت بیمه .
ماده 5ـ موسسات بیمه ای که فقط در بیمه های اتکایی فعالیت می کنند، می توانند طبق مفاد ماده 4این آیین نامه ذخایر فنی خود را سرمایه گذاری کنند
ماده 6ـ موسسات بیمه می توانند موارد زیر را جزء سرمایه گذاری خود منظور نمایند
الف ـسپرده هایی که این موسسات به موجب قراردادهای بیمه اتکایی نزد موسسات بیمه گر واگذارنده دارند.
ب ـبدهی موسسات بیمه گر واگذارنده به این موسسات بابت معاملات بیمه اتکایی حداکثر تا بیست درصد جمع ذخایر مربوط به این معاملات .
ج ـبدهی بیمه گذاران بابت حق بیمه قراردادهای بیمه های غیرزندگی حداکثر تاده درصد ذخایر فنی بیمه های غیرزندگی .
د ـبدهی وزارتخانه ها و موسسات دولتی حداکثر تا بیست درصد جمع ذخایر فنی .
ماده 7ـ دارایی های مورد نیاز در فعالیت موسسه بیمه حداکثر تا سقف 30% از ارزش ویژه مجازخواهد بود. بقیه ارزش ویژه موسسات بیمه با رعایت درصدهای مذکور در مواد 2 تا 5 سرمایه گذاری می شود. برای تامین این ماده در مورد بیمه های موجود بیمه مرکزی ایران بررسی لازم را انجام داده وظرف چهار ماه گزارش خود را به شورایعالی بیمه جهت تصمیم گیری ارائه می کند.
ماده 8ـموسسات بیمه ای که در خارج از کشور فعالیت دارند، نسبت به ذخایر فنی وسرمایه گذاری هایی که مربوط به عملیات آنها در خارج است ، تابع مقررات محل فعالیت خواهند بود. در صورتی که در کشور خارجی محل فعالیت موسسه بیمه ایرانی مقرراتی دراین موارد وجود نداشته باشد موسسه بیمه مربوط تابع مقررات این آیین نامه خواهند بود.
ماده 9ـدر موسسات بیمه مختلط، حسابهای بیمه های زندگی و یا بیمه های متضمن پرداخت مستمری باید به طور کامل جدای از حسابهای بیمه های غیرزندگی نگاهداری شود.
ماده 10ـبیمه مرکزی ایران می تواند به عنوان بخشی از وظایف نظارتی خود تمام یا قسمتی از اموال خریداری شده از محل سرمایه و ذخایر فنی و ذخایر و اندوخته های قانونی موسسات بیمه را در هر زمان که مقتضی بداند ارزشیابی کند.
ماده 11ـموسسات بیمه مکلفند در صورتهای مالی هر سال سرمایه گذاری های انجام شده از محل سرمایه و ذخایر فنی و ذخایر و اندوخته های قانونی خود را به تفکیک تعیین و ضمیمه صورتهای مالی به بیمه مرکزی ایران ارسال کنند.
این آیین نامه از تاریخ تصویب جایگزین آیین نامه های شماره 12 و 1/12 خواهد بود
آیین نامه شماره 1/42
(مکمل آیین نامة سرمایه گذاری موسسات بیمه)
در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، شورای عالی بیمه در جلسة مورخ 23/10/1382 تصویب نمود مادة 4 آیین نامه سرمایه گذاری موسسات بیمه (شمارة 42) به شرح زیر اصلاح شود:
1ـ بند (ج) ذیل این ماده حذف و متن زیر جایگزین بند (ب) شود:
ب) سپردههای بانکی و یا اوراق مشارکت تضمین شده توسط دولت و یا بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران حداقل سی درصد جمع ذخایر فنی.
2ـ متن زیر به عنوان تبصره ذیل این ماده اضافه شود:
تبصره ـ شرکتهای بیمه مجاز نیستند از اوراق مشارکت موضوع بندهای (ب) و (د) و یا اوراق سپردة بانکی خود به عنوان تضمین و یا وثیقه استفاده نمایند.
آیین نامه شماره 2/42
مکمل آیین نامه سرمایه گذاری موسسات بیمه
در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، شورای عالی بیمه در جلسه مورخ 27/5/1383 تصویب نمود بند 3 قسمت ‹‹ز›› ذیل ماده 2 آیین نامه سرمایه گذاری موسسات بیمه به شرح زیر اصلاح شود:
3- مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی حداکثر پنج سال و نرخ سود آن حداقل دو درصد بیشتر از سود سپرده پنج ساله بانکی مصوب شورای پول و اعتبار باشد.
آیین نامه شماره 3/42
مکمل آیین نامه سرمایه گذاری موسسات بیمه
در اجرای ماده 61 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری ، شورای عالی بیمه در جلسه مورخ 29/9/1384 تصویب نمود تبصره ذیل ماده 4 آیین نامه سرمایه گذاری موسسات بیمه (آیین نامه شماره 1/42) به شرح زیر اصلاح شود:
تبصره – شرکت های بیمه به استثناء شعب و نمایندگی های خارج از کشور آنها که طبق مقررات کشور محل فعالیت ملزم به تودیع وثیقه یا تضمین می باشند، مجاز نیستند از اوراق مشارکت موضوع بندهای ب و د و یا اوراق سپرده بانکی خود به عنوان تضمین و یا وثیقه استفاده نمایند.