آیین نامه شماره 40

ضوابط تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی

شورای عالی بیمه با توجه به قانون تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی مصوب ششم شهریور 1380 مجلس شورای اسلامی و در اجرای بند 5 ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری ضوابط تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1. در این آیین نامه واژه ها یا عبارتهای زیر به جای توضیح مربوط به کار می رود:

الف – موسسه بیمه : موسسه بیمه ای که به موجب قانون تاسیس موسسات بیمه غیردولتی مصوب ششم شهریور 1380 مجلس شواری اسلامی و براساس قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری و مقررات این آیین نامه به صورت غیر دولتی ایجاد و به عملیات بیمه گری مبادرت می نماید. موسسه بیمه غیر دولتی در این آیین نامه موسسه بیمه نامیده می شود.

ب – شخص حقیقی داخلی : شخص حقیقی تبعه جمهوری اسلامی ایران

پ – شخص حقوقی داخلی : شخص حقوقی که دارای تابعیت ایرانی بوده و براساس قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران در مراجع ذیصلاح به ثبت رسیده باشد.

ت – موافقت اصولی : موافقت با درخواست تاسیس موسسه بیمه که پس از اخذ مصوبه مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران به منظور تشکیل پرونده ثبتی و پذیره نویسی سهام صادر می شود.

ث – پروانه تاسیس : موافقت با ثبت موسسه بیمه در مرجع ثبت شرکتها که بیمه مرکزی ایران پس از تایید طرح اساسنامه و انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان در مجمع عمومی موسس و در صورت احراز شرایط لازم براساس موافقت اصولی صادر می کند.

ج – پروانه فعالیت: مجوز فعالیت موسسه بیمه در یک یا چند رشته بیمه ای که بیمه مرکزی ایران صادر می نماید.

ح – قانون تاسیس : قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری مصوب سال 1350 و اصلاحات بعدی آن.

ماده 2. تشکیل موسسه بیمه صرفاً به صورت شرکت سهامی عام ایرانی که سهام آن با نام بوده و با رعایت قانون تاسیس و طبق قانون تجارت به ثبت رسیده باشد امکان پذیر است.

ماده 4.وزارتخانه ها ، موسسه های دولتی ، موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی و شرکتهای موضوع ماده 2 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت›› نمی توانند جزء موسسین موسسه بیمه باشند.

تبصره 1. وزارتخانه ها ، موسسات ، نهادها و شرکت های موضوع این ماده در مجموع نمی توانند بیش از ده درصد در موسسه بیمه سهم داشته باشند .

تبصره 2. شرکت های موضوع تبصره ماده 4 قانون محاسبات عمومی کشور مشمول حکم این ماده نمی باشند ولی در هر حال مجموع سهام آنها نباید بیش از 20 درصد سهام موسسه بیمه باشد.

ماده 5. اشخاص حقوقی که وزارتخانه ها، شرکتهای دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی در آنها بیش از 20 درصد سهم دارند نمی توانند در مجموع بیش از 20 درصد در موسسه بیمه سهم داشته باشند .

ماده6. در اجرای ماده (33) قانون تاسیس ، از نظر این آیین نامه مجموع اشخاص زیر در هر حالت یک شخص محسوب می شود: الف – شخص حقیقی متقاضی به علاوه اقارب مندرج در ماده مذکور .

ب – اشخاص حقوقی که شخص حقیقی متقاضی و یا اقارب مندرج در ماده مذکور در آن بیش از 20 درصد حق رای داشته باشند.

پ – شخص حقوقی متقاضی به علاوه سایر اشخاص حقوقی که متقاضی به طور مستقیم یا با واسطه در آنها بیش از 20 درصد حق رای داشته باشد.

ت – اشخاص حقوقی که یک شخص حقیقی یا حقوقی همزمان به طور مستقیم یا با واسطه در آنها بیش از 20 درصد حق رای داشته باشد.

ماده 7. برای دریافت موافقت اصولی ، اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی که واجد شرایط مقرر در این آیین نامه هستند باید تقاضای تاسیس موسسه بیمه را همراه پیش نویس اساسنامه ، برنامه جامع عملیاتی و سایر مدارک و اطلاعاتی که برای احراز شرایط پیش بینی شده در قانون تاسیس و این آیین نامه مورد نیاز است به بیمه مرکزی ایران تسلیم نمایند.

تبصره 1. برنامه جامع عملیاتی باید شامل اهداف موسسه ، بازارهای هدف ، تمهیدات بیمه اتکای و نحوه حصول به اهداف مورد نظر حداقل برای سه سال اولیه فعالیت موسسه بیمه باشد.

تبصره 2. در صورتی که بیمه مرکزی ایران پس از دریافت مدارک از متقاضی ، برای احراز شرایط .، ارائه مدارک و اطلاعات دیگری را لازم بداند باید ظرف پانزده روز اداری مراتب را به طور کتبی به متقاضی اعلام نماید.

ماده 8. در صورتی که شخص یا اشخاص حقوقی جزء موسسین موسسه بیمه باشند، موسسین مکلفند یک نسخه از اساسنامه و ترازنامه و حساب عملکرد سود و زیان مصوب آن شخص یا اشخاص حقوقی در سه سال مالی قبل را همراه اظهارنامه ای مشتمل بر اسامی اعضای هیئت مدیره و سهامداران عمده (دارای بیش از پنج درصدسهام) و سایر اطلاعات ضروری به بیمه مرکزی ایران ارائه دهند.

ماده 9. بیمه مرکزی ایران پس از دریافت کلیه مدارک و اطلاعات مورد نیاز و احراز شرایط قانونی موسسین ، حداکثر ظرف یک ماه نظر خود را درباره تقاضای مطرح شده برای طر مراحل قانونی به شورای عالی بیمه ارائه خواهد نمود.

ماده 10. مفاد اعلامیه پذیره نویسی باید قبل از ارائه به اداره ثبت شرکتها به تایید بیمه مرکزی ایران برسد.

ماده 11. اعضای هیئت مدیره(اعم ازا شخاص حقیقی یا نماینده اشخاص حقوقی) ، مدیر عامل و قائم مقام مدیر عامل (در صورت وجود) باید ضمن داشتن مدرک کارشناسی مرتبط (بیمه، اقتصاد، امور مالی ، مدیریت ، حقوق و رشته های مشابه) و نداشتن محکومیت موضوع ماده 64 قانون تاسیس ، به تشخیص بیمه مرکزی ایران از حسن شهرت برخوردار باشند. مدیر عامل و قائم مقام مدیر عامل( در صورت وجود) باید به تشخیص بیمه مرکزی ایران تجربه کاری مفید و موثر داشته باشند

ماده 12. حسابرس و بازرس قانونی موسسه بیمه باید از میان حسابداران رسمی موضوع قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی›› انتخاب شوند.

ماده 13. موسسات بیمه ای که در بیمه های زندگی فعالیت می کنند موظفند محاسب فنی مورد تایید بیمه مرکزی ایران را معرفی نمایند.

ماده 14.هیچ یک از اهضای هیئت مدیره ، مدیر عامل و قائم مقام مدیر عامل موسسه بیمه نمی توانند در سایر موسسات بیمه ، کارگزاری ها و نمایندگی های بیمه سمت داشته باشند.

ماده 15. پس از تعیین سرمایه ، تصویب اساسنامه و همچنین تعیین مدیران ، بازرس قانونی و سایر موارد مندرج در قانون تجارت در مجمع عمومی موسس همچنین تعیین مدیر عامل و در صورت لزوم محاسب فنی ، بیمه مرکزی ایران با رعایت مقررات ، پروانه تاسیس موسسه بیمه را صادر خواهد نمود.

ماده 16. مدت اعتبار موافقت اصولی و پروانه تاسیس حداکثر یک سال پس از صدور است مگر آنکه قبل از انقضاء به درخواست متقاضی و موافقت بیمه مرکزی ایران این مهلت تمدید شود.

تبصره – مجوزهای صادر شده قابل انتقال به غیر نمی باشد.

ماده 17. برای صدور پروانه فعالیت در هر یک ا ز مجموعه رشته های اموال ، اشخاص یا مسئولیت، موسسه بیمه باید مدیر فنی که صلاحیت وی مورد تایید بیمه مرکزی باشد معرفی نماید.

ماده 18. بیمه مرکزی ایران پس از ثبت موسسه بیمه و معرفی مدیر یا مدیران فنی مورد تایید ، ظرف یک ماه پروانه فعالیت برای رشته های مورد تقاضا را در چارچوب اساسنامه صادر خواهد کرد.

ماده 19. مدیران موسسه بیمه موظفند براساس برنامه عملیاتی پیش بینی شده موسسه بیمه را اداره نمایند و هرگونه تغییر در کلیات برنامه عملیاتی را قبلاُ به اطلاع و تایید بیمه مرکزی ایران برسانند.

ماده 20. انجام عملیات بیمه اتکایی قبولی از خارج از کشور جز به شکل متقابل در محدوده ای که مورد تایید بیمه مرکزی ایران باشد منوط به برخورداری موسسه بیمه از حداقل سرمایه لازم برای تاسیس موسسات بیمه اتکایی و دریافت پروانه فعالیت جداگانه از بیمه مرکزی ایران است.

ماده 21 . مواردی که در این آیین نامه ذکر نشده است حسب مورد تابع قانون تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی، قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری ، قانون تجارت ، مصوبات شورای عالی بیمه ، دستور العمل های بیمه مرکزی ایران و سایر قوانین و مقررات جاری خواهد بود.

این ضوابط در 21 ماده و 5 تبصره در تاریخ 1/11/1380 به تصویب شورای عالی بیمه رسید .

آئین نامه شماره 1/40

(مکمل آیین نامه ضوابط تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی )
شورای عالی بیمه براساس بند 5 ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری درجلسات مورخ 5/9/1381 و 8/11/1381 ،اصلاحات زیر در آئین نامه ضوابط تاسیس موسسات بیمه غیردولتی تصویب نمود.
1- متن زیر به عنوان تبصره ، ذیل ماده 11 اضافه شود
تبصره - درصورتی که مدرک کارشناسی افراد معرفی شده جهت عضویت در هیئت مدیره موسسه بیمه در درشته های غیر مرتبط باشد به شرط آنکه واجد شرایط بوده حداقل پنج سال تجربه موثر مدیریتی داشته باشند بیمه مرکزی ایران می تواند به تشخیص خود با عضویت آنها در هیئت مدیریه موافقت نماید. در هرصورت تعداد اینگونه اعضا نمی تواند از دو پنجم تعداد اعضای هیئت مدیره هر موسسه بیمه بیشتر باشد.
2- ماده 20 به شرح زیر اصلاح شود
ماده 20 -قبول بیمه اتکائی از داخل یا خارج از کشور صرفاً برای موسسات بیمه اتکائی مجاز است و موسسات بیمه مستقیم مجاز به قبول بیمه اتکائی از سایر موسسات بیمه نمی باشند.
تبصره - درمواردی که موسسات بیمه مستقیم به جهت عضویت در صندوق های بیمه محلی ، منطقه ای و یا بین المللی موظف به واگذاری و قبولی بیمه اتکائی به صورت متقابل می باشند، قبول بیمه اتکائی در محدوده مورد تائید بیمه مرکزی ایران بلامانع است

آئین نامه شماره 2/40
( مکمل آئین نامه ضوابط تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی )
شورای عالی بیمه براساس بند 5 ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری در جلسه مورخ 29/11/1381 تصویب نمود متن زیر به عنوان تبصره 3 ، ذیل ماده 4 آئین نامه شماره 40 ( ضوابط تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی ) اضافه شود
تبصره 3 - صندوقهای بازنشستگی کارکنان شرکتها و موسسات دولتی به استثنای صندوق بازنشستگی کشوری و صندوق های بازنشستگی نیروهای مسلح مشمول محدودیت این ماده نمی باشند.

آئین نامه شماره 3/40

(مکمل آئین نامه ضوابط تأسیس موسسات بیمه غیر دولتی)
شورای عالی بیمه در اجرای بند 5 ماده 17 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‎ گری در جلسه مورخ 13/2/1384 تصویب نمود آئین نامه ضوابط تأسیس موسسات بیمه غیر‎دولتی (شماره 40) به شرح زیر اصلاح شود:
الف ـ تبصره ‎های 2 و 3 به شرح زیر ذیل ماده 11 اضافه و عنوان تبصره فعلی به «تبصره 1» تغییر یابد:
تبصره 2: در صورتی که هیأت مدیره موسسه بیمه هر یک از شرایط مندرج در این آئین نامه و یا سایر مقررات مربوط را از دست بدهد موسسه بیمه موظف است حداکثر تا سه ماه وضعیت هیأت مدیره را با شرایط و مقررات مربوط منطبق نماید. در غیر اینصورت رئیس کل بیمه مرکزی ایران موظف است در اجرای ماده 41 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‎ گری موضوع را همراه با پیشنهاد مشخص در شورای عالی بیمه مطرح نماید.
تبصره 3: در صورت استعفاء، عزل یا فوت مدیر عامل موسسه بیمه یا سلب شرایط وی (به تشخیص بیمه مرکزی ایران)، موسسه بیمه موظف است حداکثر تا دو ماه فرد واجد شرایط دیگری را به بیمه مرکزی ایران معرفی نماید. بیمه مرکزی ایران موظف است حداکثر ظرف مدت یک ماه نظر خود را در مورد صلاحیت فرد معرفی شده اعلام کند. تا زمان انتصاب مدیر عامل مورد تأیید بیمه مرکزی ایران، انجام وظایف وی بر عهده رئیس هیأت مدیره یا قائم مقام مدیر عامل موسسه بیمه خواهد بود.
چنانچه موسسه بیمه ‎ای به هر علت بیش از سه ماه فاقد مدیر عامل تأیید صلاحیت شده باشد رئیس کل بیمه مرکزی ایران موظف است در اجرای ماده 41 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه ‎گری موضوع را همراه با پیشنهاد مشخص در شورای عالی بیمه مطرح نماید.
ب ـ دو تبصره به شرح زیر ذیل ماده 17 اضافه شود:
تبصره 1: در صورت استعفاء، عزل یا فوت هر یک از مدیران فنی موسسه بیمه یا سلب شرایط آنها (به تشخیص بیمه مرکزی ایران)، موسسه بیمه موظف است حداکثر ظرف دو ماه فرد واجد شرایط دیگری را به بیمه مرکزی ایران معرفی نماید. بیمه مرکزی ایران موظف است حداکثر ظرف یک ماه نظر خود را در مورد صلاحیت فرد معرفی شده اعلام کند. تا زمان انتصاب مدیر فنی مورد تأیید بیمه مرکزی ایران، انجام وظایف وی بر عهده مدیر عامل یا قائم مقام مدیر عامل موسسه بیمه خواهد بود.
چنانچه موسسه بیمه به هر علت بیش از سه ماه در هر یک از رشته‎ های بیمه اموال، اشخاص و یا مسئولیت فاقد مدیر فنی تأیید صلاحیت شده باشد، رئیس کل بیمه مرکزی ایران موظف است در اجرای ماده 41 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‎ گری موضوع را همراه با پیشنهاد مشخص در شورای عالی بیمه مطرح نماید.
تبصره 2: چنانچه موسسه بیمه بخواهد فردی را به عنوان معاون فنی یا عناوین مشابه منصوب نماید صلاحیت وی باید قبلاً به تأیید بیمه مرکزی ایران رسیده باشد.
ج ـ ماده 20 و اصلاحات بعدی آن به شرح زیر اصلاح شود:
قبول بیمه اتکایی از خارج از کشور صرفاً برای موسسات بیمه اتکایی مجاز است. موسسات بیمه مستقیم مشروط به داشتن حداقل سرمایه مورد نیاز برای فعالیت در بیمه‎ های اتکائی و با رعایت ضوابطی که از سوی بیمه مرکزی ایران اعلام خواهد شد، در حدود ظرفیت نگهداری خود مجاز به قبول بیمه اتکائی از سایر موسسات بیمه مستقیم داخلی (اعم از دولتی، غیر دولتی و یا ثبت شده در مناطق آزاد) می‎باشند.