سیر تحول صنعت بیمه از ابتدا تا امروز به  روایت مدیر عامل بیمه ایران

مدیر عامل تنها شرکت دولتی بیمه کشور طی گفت وگویی به تشریح تحولات و پیشرفت های صنعت بیمه در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی پرداخت و ورود بخش خصوصی به این صنعت، ارتقاء ضریب نفوذ بیمه و افزایش سرمایه شرکت های فعال را از جمله نکات بارز این تحولات عنوان کرد.
بر اساس گزارش «توانا»، صنعت بیمه کشور طی سالیان اخیر تغییرات متعددی را پشت سر گذاشته و در مسیر رشد و توسعه خود سیاست های مؤثری را اتخاذ کرده است. از آنجاکه این صنعت نقش مهمی را در ثبات وضع اقتصادی کشور مخصوصاً در زمان تحریم های بین المللی ایفا می کند بررسی نقاط شدت و ضعف آن اهمیت ویژه ای به خود می گیرد؛ چراکه با درک این موارد می توان این صنعت را هر چه بهتر به مردم معرفی و پیشرفت آن را در آینده کشور رقم زد. بدین دلیل خبرگزاری فارس برای بررسی بهتر روند دگرگونی این صنعت در قبل و بعد از انقلاب به سراغ کارشناسان با سابق آن را رفته است تا از زبان آنان وضعیت صنعت بیمه کشور را جویا شود.
جواد سهامیان مقدم مدیر عامل فعلی بیمه ایران یکی از این کارشناسان، با سابقه طولانی در فعالیت های بیمه ای کشور تحلیل خود را از سیر تحول صنعت بیمه از ابتدا تا امروز را این گونه بیان می کند.
وی نخست به تشریح اوضاع صنعت بیمه در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی پرداخت و به خبرنگار فارس، اظهار داشت: قبل از سال 1314 تمام فعالیت های بیمه ای کشور در انحصار شرکت های بیمه خارجی قرار داشت و آنها تنها میدان داران این عرصه به شمار می آمدند؛ اما با حضور یک شرکت بیمه ای دولتی در سال مذکور با سرمایه 2 میلیون تومان وضعیت فعالیت آنها دچار تغییرات مختلفی شد.
به گفته وی در آن سال مقرر گردید کلیه عملیات بیمه ای مربوط به دولت در این شرکت بیمه متمرکز شود. البته در سال 1316 قانون بیمه در 36 ماده به تصویب مجلس وقت رسید که همچنان در حال حاضر ناظر بر انجام امور بیمه در کشور است.
این کارشناس بیمه ضمن بیان این مطلب که تأسیس قانون بیمه امکان فعالیت 11 شرکت بیمه خصوصی را در کشور به وجود آورد، گفت: تا زمان انقلاب مصوبات دیگری ازجمله تأسیس قانون بیمه مرکزی و بیمه گری نیز برای توسعه این صنعت مورد تصویب قرار گرفته است.

*تلاش صنعت بیمه برای تدوین برنامه های فرهنگ سازی این صنعت
سهامیان دررابطه با برنامه های صنعت بیمه برای فرهنگ سازی این صنعت مغفول مانده ، افزود: به دنبال این هدف صنعت بیمه باید خود را به امکانات روز تجهیز کند به صورتی که از طریق فن آوری اطلاعات و بخش it بتواند یک بمباران تبلیغات و اطلاع رسانی مناسبی را برای مردم جامعه به وجود آورد.
به گفته وی البته این فرهنگ سازی ها نیازمند خدمات سریع شرکت های بیمه نیز است به صورتی که آنها می توانند با به کارگیری امکانات مطلوب خدمات جدید و سرویس های کارآمدی را برای مشتریان خود فراهم کنند.
وی در ادامه به مردم توصیه کرد پرداخت حق بیمه هزینه تلقی نمی شود بلکه پرداخت حق بیمه یک نوع سرمایه برای حفظ سرمایه ها و دارایی های محسوب می شود.
این کارشناس بیمه با اشاره به اینکه امروزه مردم نباید سرمایه و جان خود را بدست حوادث بسپارند، تصریح کرد: در این راستا دولتمردان نیز باید با عزمی جدی تمام توان خود را در توسعه بیمه نامه های جدید به خصوص بیمه های پس اندازی و بیمه مستمری متمرکز کنند چراکه مردم باید برای روزهایی که ممکن است سرمایه اندکی در اختیار داشته باشند، اندیشه های لازم را پیش بینی کنند.

* تسلط شرکت های بیمه خارجی بر صنعت بیمه کشور
سهامیان مقدم درخصوص آسیب های حضور شرکت های بیمه ای خارجی برصنعت بیمه کشور، گفت: طبیعت صنعت بیمه اقتضاء می کند که شرکت های بیمه تمام زوایای حوزه هایی تحت پوشش خود را مورد ارزیابی دهند در حالی که شرکت های خارجی در ایران اصلاً به دنبال چنین مقاصدی نبودند.
این کارشناس بیمه ضمن تأکید بر اینکه هدف شرکت های بیمه خارجی در ایران رسیدن به مقاصد خاصی غیر از موارد اقتصادی بود، افزود: این شرکت ها درقالب فعالیت بیمه ای به تمام اطلاعات زیربنایی اقتصادی کشور دست پیدا کرده و ضربه های غیر قابل جبرانی را به پیکره اقتصاد ایران وارد آوردند.
به گفته وی لازمه فعالیت های بیمه گری تضمین سود و درآمد است که در این راستا شرکت های خارجی درآمد و سودهایی را که از تفاضل دریافتی حق بیمه و پرداخت خسارت اخذ کرده بودند را به صورت ارز از کشورخارج می کردند.
وی در پاسخ به این سئوال که به عقیده شما چه عواملی باعث کاهش فعالیت شرکت های بیمه خارجی در ایران شد، گفت: با حضور نخستین شرکت بیمه ایرانی تا حدودی بستر فعالیت شرکت های خارجی کاهش یافت به نحوی که به مرور زمان عرصه برای ورود دیگر شرکت های خصوصی داخلی نیز به وجود آمد.
به گفته سهامیان البته شرکت های خارجی نیز برای آنکه بازا رهای گذشته خود را از دست ندهند به اقداماتی از جمله نرخ شکنی و تنگ ترشدن عرصه فعالیت برای شرکت های داخلی نیز می پرداختند که با همکاری شرکت ها نه تنها به این امر فائق نیامدند بلکه سهمی بیش از 60 درصد بازار را نیز به شرکت های داخلی واگذار کردند.
این کارشناس بیمه با اشاره به اینکه تا سال 1357 عرصه صنعت بیمه کشور در اختیار بیمه های خارجی، خصوصی و یک شرکت بیمه دولتی قرار داشت، افزود: البته از سال 1314 تا 1357 این صنعت شاهد اجرای ضوابط و مصوباتی برای کاهش حضور شرکت های بیمه خارجی در ایران نیز بود به این صورت که با اجرای قوانینی مبنی بر سپرده های برای این شرکت ها اقدامات مؤثری در جهت این امر صورت شکل گرفته بود.
به گفته وی با وجود ایجاد مشکلات متفاوت برای شرکت های بیمه خارجی آنان تا سال 1357 به فعالیت خود در ایران ادامه دادند که ازجمله آنها می توان به شرکت های "اینگستراخ " روسی و "یوروکشایر " انگلیسی اشاره کرد.

* تلفیق شرکت های بیمه خصوصی در اوایل انقلاب
این کارشناس بیمه ضمن بیان این مطلب که پس از پیروزی انقلاب اسلامی مطابق مصوبه شورای عالی انقلاب حضور شرکت های بیمه خارجی در ایران ممنوع شد، اظهارداشت: در این دوران براساس مصوبات قانون اساسی عرصه فعالیت های بیمه گری به دست سه بخش دولتی و تعاونی قرار گرفت و شرکت های بیمه خصوصی نیز ملی شدند.
وی افزود: بعد از سال 57 مطابق مصوبه شورای عالی انقلاب شرکت های بیمه ای که در گذشته به 12 شرکت می رسیدند به 3 شرکت کلی بیمه آسیا، البرز، ایران و بیمه دانا که فقط در بخش اشخاص فعالیت می کرد؛ تبدیل شدند.
سهامیان به عنوان یک کارشناس عرصه بیمه از کسانی که در تدوین قانون اساسی نقش مؤثری داشتند به خصوص شهید دکتر بهشتی که تأثیر پررنگی در تقسیم اقتصاد کشور به سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی داشت؛ تقدیر کرد و در خصوص دلایل خود در این رابطه، اظهار داشت: جنس بیمه و فعالیت های بیمه یک بافت و مقوله ای جدا از همه فعالیت های سرمایه گذاری مانند بانک، بازار پول و سرمایه است که اداره آن به صورت مالکیت عمومی در بخش دولتی می تواند در ارتقاء و توسعه آن بسیار مؤثر باشد.
به گفته وی در زمان فعلی فعالیت های صنعت بیمه به سه گروه عمده تقسیم می شود که در دوران قبل از انقلاب به دو بخش کلی اموال و اشخاص تقسیم شده بودند. به عنوان نمونه در آن دوران بیمه های آتش سوزی، اتومبیل و بیمه عمر با شرایط و ضوابط غیر قابل مقایسه ای با امروز به مشتریان ارائه می شد.
سهامیان به عنوان نمونه بیمه شخص ثالث را که مصوبه 1347 و آیین نامه اجرایی آن در تاریخ 1358 است را مثال زد و تصریح کرد: قانونی که در گذشته در خصوص بیمه شخص ثالث وجود داشت با امروز کاملاً متفاوت است البته این قانون در سال 1387 مجدداً با مزیت های بسیار بالا و توجه به قربانیان جرایم رانندگی مورد بازنگری و تصویب قرار گرفت.
به گفته این کارشناس صنعت بیمه درگذشته از آنجا که حوادث ضروری بیمه شخص ثالث تحت پوشش قرار نگرفته بود پس از پیروزی انقلاب اسلامی این امر به نحو مطلوبی توسط مسئولان محقق شد به نحوی که درمبلغ ریالی و مالی بیمه شخص ثالث که در مقایسه با پرداخت خسارات بسیار پایین بود تجدید نظرهای کارآمدی انجام شد.
سهامیان افزود: قبل از انقلاب در قانون بیمه شخص ثالث دیه جرح و فوت زنان نصف دیه مردان بود به این صورت که اگر زنی براثر حوادث رانندگی مجروح می شد تا زمانی دیه او با مرد برابر بود که مجموع دیه او به یک سوم دیه کامل نرسد درحالی که امروز جرح هر میزان که باشد برابر با دیه مردان است.

*رویکرد متفاوت صنعت بیمه درقبل و بعد از انقلاب
وی با اشاره به اینکه رویکرد صنعت بیمه درقبل و بعد از انقلاب کاملاً متفاوت است، تصریح کرد: بعد از پیروزی انقلاب رویکرد صنعت بیمه به سمت حفظ و نگهداری سرمایه های ملی، امنیت واقعی حوزه فعالان اقتصادی، سیاسی واجتماعی کشور سوق پیدا کرد درحالی که درقبل از انقلاب شرکت های بیمه اعم از داخلی و خارجی صرفاً به منظور سودآوری و تحصیل سود می پرداختند.
به گفته این کارشناس صنعت بیمه در زمان فعلی صنعت بیمه به دنبال خدمات سریع و آسان به مردم است درحالی که درگذشته خسارت های سنگین سوانح هوایی برای پرداخت حداقل 2 تا3 سال زمان می برد.
وی درادامه افرود: قبل از انقلاب رویکرد صنعت بیمه به لحاظ سودآوری ریسک به دنبال تحت پوشش قراردادن مواردی بود که سود مطلوبی را برای آنها تأمین کند در حالی که امروزه صنعت بیمه به دنبال ارائه تأمین سود حتی به اقشار آسیب پذیرجامعه است.
سهامیان ضمن تأکید براینکه درحال حاضر نگاه صرف سود درصنعت بیمه کشور ملاک قرار نگرفته است، اظهار داشت: بنده تحصیل سود را نفی نمی کنم اما بین سود و منفعت طلبی بالا فرق زیادی وجود دارد به نحوی که در گذشته منفعت طلبی بالا و توجه به سرمایه های کلان در کانون فعالیت ها قرارداشت که امروز این امر جای خود را به کسب معقول و منطقی سود و بیمه نامه های خرد داده است.
وی هدف امروز صنعت بیمه کشور را ایجاد مر زهای امنیت برای فعلان اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دانست و گفت: با تدوین قانون اساسی مسئولان این صنعت به دنبال حضور فعالانه شرکت های بیمه ای برای تقویت امنیت لازم برای بخش های مختلف کشور برآمدند به صورتی که با ابلاغ سیاست های کلی اصل 44 توسط مقام معظم رهبری و مصوبه تشخیص مصلحت نظام گسترش حضور شرکت های بیمه خصوصی در کشور تعیمق بیشتری یافت.
سهامیان با اشاره به اینکه پیشرفت صنعت بیمه بستر مناسبی را برای فعالان بخش های مختلف کشور فراهم کرده است، گفت: امروزه فعالیت های اقتصادی کشور برای توسعه خود به صنعت بیمه محتاج هستند زیرا عدم استفاده از این صنعت برای این واحد ها به معنای استقبال ازخطراست.

*مقابله صنعت بیمه با تحریم های بین المللی
این کارشناس بیمه درادامه به نقش پراهمیت صنعت بیمه درمهارکردن خطرات مختلف عناصر خارجی به کشور اشاره کرد و اظهارداشت: دراوایل جنگ تحمیلی ایران و عراق زمانی که صدام جنگ را به حوزه خلیج فارس و دریای عمان کشیده بود شرکت بیمه لویدز لندن 25 درصد حق بیمه را از شناورهایی که دراین مناطق درحال تردد بودند مطالبه کرد که این امر باعث می شد از هر4 شناوری که روی آب حرکت می کردند یکی درمالکیت این شرکت بیمه ای قرارگیرد.
سهامیان ضمن تأکید براینکه این شرکت بیمه با هدف ایجاد فشارهای اقتصادی درآن دوران به عمد حق بیمه های خود را افزایش داده بود تا کشتی ها قدرت پرداخت حق بیمه ها را نداشته باشند، افزود: دراین حالت کشتی ها با توقف در آبراه های اقتصادی بدون استفاده از سلاحی ارتباط کشور را در حوزه دریایی با مشکلات زیادی مواجه کرده بودند.
این کارشناس بیمه در ادامه گفت: درآن دوران تنها شرکت بیمه دولتی کشور توانست با کمتر از 10 درصد نرخ، کلیه شناو رهای روی دریا را تا پایان جنگ تحت پوشش قرارداد. البته این شرکت بیمه در آغاز جنگ تحمیلی برای ایجاد ضمانت نامه صدور بیمه نامه های خود مبلغ 100 میلیون دلار نزد لویدز بانک لندن به عنوان پشتوانه بیمه نامه های شناورها سپرده گذاری کرده بود.
وی با اشاره به اینکه صنعت بیمه در مورادی توطئه های سیاسی دشمنان را از بین می برد، تصریح کرد: در حال حاضر که بحث تحریم های بین المللی برای این صنعت مطرح است این بخش از اقتصاد با تبدیل این تحریم ها به فرصت توانست با راهکارهای خاص سرمایه های کلان کشور را بدون هیچ مشکلی در داخل کشور تحت پوشش داده و در مقابل این تحریم ها ایستادگی کند.
البته وی به عملکرد مثبت صنعت بیمه در حوزه بیمه های اعتباری سرمایه گذاری برای جذب سرمایه گذاران خارجی تأکید کرد و گفت: سرمایه گذاران خارجی برای آنکه سرمایه های خود را در محلی غیر از کشور مطبوع خود به کارگیرند نیازمند ایجاد ضمانت های لازم و بسترهای ایمن از جانب بازارهای مختلف هستند به صورتی که صنعت بیمه می تواند با ارائه این نوع بیمه نامه تضمین های لازم را به سرمایه گذاران خارجی اعطاء کند.
سهامیان در ادامه افزود: با ارائه این بیمه نامه اگر به هر دلیلی اتفاقی برای سرمایه گذاران خارجی به وجود آید شرکت بیمه خسارت را پرداخت و محیط مطمئنی را برای آنها فراهم خواهند کرد.

*دگرگونی و تنوع خدمات بیمه ای کشور در روند انقلاب اسلامی
وی با اشاره به اینکه مزایای قبل از انقلاب خدمات صنعت بیمه برای مردم و ذی نفعان کاملاً متفاوت شده است، گفت: شورای عالی امروز صنعت بیمه به لحاظ کمی و کیفی و وضع مقررات و نظارت های مالی، اتکای کاملاً با گذشته متفاوت است.
به گفته وی قبل از انقلاب بیمه مرکزی نرخ حق بیمه را به صورت ثابت تعیین می کرد که بعد از انقلاب اسلامی و در دولت نهم و دهم با دستور10 ماده ای ریاست جمهور و بحث آزاد سازی نرخ ها این امر درصنعت بیمه کشور به نحوه معقول ازجانب شرکت های بیمه و بیمه مرکزی با ارزیابی های مناسب میسر شده است.
سهامیان این حرکت را درجهت منافع مردم می داند چراکه با این آزاد سازی نرخ حق بیمه ها کاهش یافته است و این را می توان یکی از نکات مثبت وضع قوانین در قبل و بعد از انقلاب عنوان کرد.
این کارشناس بیمه افزود: امروز ضریب نفوذ صنعت بیمه کشور 1.4 دهم درصد است و حق بیمه سرانه نیزبه شکل مطلوبی درمقایسه با گذشته به 63.5 دلار رسیده است اما به عقیده بنده نه تنها این آمار متناسب پتانسیل کشور نیست بلکه باید با برنامه ریزی های مناسب ظرف دو یا سه سال آینده این ضریب نفوذ را 2درصد برسانیم چراکه این امر می تواند زمینه رفاه و تأمین امنیت روانی مردم جامعه را به وجود بیاورد.
سهامیان ضمن تأکید براینکه بازگو کردن نکات مثبت صنعت بیمه کشور در این چند سال ملاک بر جایگاه شایسته آن در میان سایر کشورهای دنیا نیست، تصریح کرد: امروز صنعت بیمه برخلاف سال های گذشته به دنبال فرهنگ سازی این صنعت در کشور است که به عقیده بنده یکی از شاخص های مهمی که می تواند درتوسعه ضریب نفوذ بیمه نقش پررنگی داشته باشد همین فرهنگ سازی در جامعه است زیرا هرچه ضریب نفوذ بیمه افزایش یابد امنیت روانی و امنیت حوزه های مختلف کشورتأمین خواهد شد.
وی یکی ازشاخص های تفکیک کشو رهای توسعه یافته و درحال توسعه را ضریب نفوذ بیمه دانست و گفت: یکی ازعواملی که می تواند در نفوذ این صنعت نقش مؤثری داشته باشد بحث فرهنگ سازی در جامعه است به نحوی امروزه صنعت بیمه کشور برای فرهنگ سازی برنامه های متعددی را تنظیم کرده که در گذشته این امر وجود نداشت.
سهامیان رقابت میان شرکت های بیمه را یکی از جوهره های سیاست های کلی اصل 44 دانست وضمن بیان یکی از تغییرات مهم صنعت بیمه درسال های اخیر گفت: اجازه فعالیت شرکت های بیمه خارجی درداخل کشوراز جمله موارد کلیدی درافزایش رقابت میان شرکت های بیمه به شمار می آید.
وی افزود: شاید برخی از شرکت های بیمه بگویند حضور این شرکت ها بازار رقابتی کشور را سخت می کند که به عقیده بنده اجرای این برنامه اثرات مثبتی برای صنعت بیمه کشور به دنبال خواهد داشت.
این کارشناس بیمه در رابطه با دلایل خود در این موضوع گفت: مردم کشور با حضور این شرکت خواهند دید که خدمات صنعت بیمه کشوردر مقایسه با آن شرکت ها تا چه میزان بیشتر و حتی فراتر از بیمه های خارجی است زیرا درهیچ جای دنیا خسارت یک هواپیمای حادثه دیده ظرف 24 ساعت پرداخت نمی شود.