بیمه فروختنی است یا خریدنی؟

 

بررسی سومین بند فرمان رییس‌جمهور برای تحول صنعت بیمه كشور
بیمه فروختنی است یا خریدنی؟

گسترش فرهنگ بیمه و بهبود ضریب نفوذ بیمه به صورت فراگیر سومین بند برنامه تحول در صنعت بیمه كشور است.

گسترش فرهنگ و یا همان فرهنگ‌سازی بیمه مطلبی است كه سال‌های سال در مورد آن بحث شده و تمام دست‌اندركاران و مسوولان ذی‌صلاح بر آن تاكید دارند اما تاكنون كار جدی در جهت ارتقای فرهنگ بیمه انجام نشده است و كماكان مسوولان بیمه‌ای كشورمان از نبود فرهنگ بیمه‌ای در كشور گلایه دارند و آن را دلیل اصلی پایین بودن ضریب نفوذ بیمه می‌دانند.

*اما به راستی مسوولیت گسترش فرهنگ بیمه با چه نهادی است؟
گروهی در پاسخ به این سوال، خود شركت‌های بیمه را مسوول فرهنگ‌سازی می‌دانند و این جمله را كه بیمه فروختنی است نه خریدنی را هم به عنوان دلیل موجه كنار آن می‌گذارند. گروهی هم بیمه مركزی را به عنوان متولی صنعت بیمه در كشور مسوول این امر می‌دانند و معتقدند بیمه مركزی باید در امر فرهنگ‌سازی بیمه پیشقدم باشد. اما خود شركت‌های بیمه معتقدند در كنار صنعت بیمه وزارتخانه‌های علوم، آموزش و پرورش و ارشاد اسلامی نیز وظیفه دارند در امر گسترش فرهنگ بیمه نقش بسزایی ایفا كنند.

فرهنگ بیمه با كنفرانس گسترش نمی‌یابد
نادر مظلومی استاد دانشگاه در این خصوص گفت: تاریخ را حرف نساخت بلكه عمل ساخت، اگر شركت‌های بیمه در مسیر درست حركت كنند مشكل نبود فرهنگ بیمه حل خواهد شد.

او با تاكید بر اینكه به اجبار برگزاری كنفرانس و جزوه نمی‌توان فرهنگ بیمه را در جامعه گسترش داد افزود: برای ارتقا سطح فرهنگ باید جامعه را به خوبی بشناسیم، از علایق و تمایلات آنها باخبر باشیم و بدانیم آیا فرهنگ زندگی قومی و عشیره‌ای بر آن حاكم است؟
مظلومی ادامه داد: جامعه ایرانی یك جامعه جوان و در حال تحول است و آینده برای آن حاوی چیزهای جدیدی است كه نمی‌شناسند و این وظیفه نهادهای ذی‌صلاح است كه برای شناساندن آن تلاش كنند.

وی در خاتمه یادآور شد: چنانچه شركت‌های بیمه به درستی فعالیت كنند جامعه عكس‌العمل درستی نشان خواهد داد.

گفته‌های مظلومی حكایت از نقش پررنگ بیمه‌گران در ارتقای سطح فرهنگ بیمه دارد و در واقع ارائه خدمات متنوع و مناسب موجب جلب نظر مشتری و جذب بیمه‌گزاران بیشتر خواهد شد.

مسوولیت وزارت اقتصاد و بیمه مركزی
مهرداد خواجه‌نوری، دبیركل سندیكای بیمه‌گران ایران نیز در خصوص فرهنگ بیمه در كشورمان یادآور شد: امروز تولیدكنندگان انواع محصولات با ارائه كالاهای متنوع این امكان را برای مشتری فراهم كرده‌اند كه خریدار مطابق با سلایق و علایق خود كالای مورد نیاز خود را خریداری كند.

او ادامه داد: بیمه هم یك محصول است و باید در فضایی كاملا رقابتی عرضه شود. دبیركل سندیكا با یادآوری اینكه تا زمانی كه بیمه دولتی وجود دارد فضا رقابتی نخواهد شد خاطرنشان كرد: همانطور كه در تولید و عرضه سایر محصولات نظارت وجود دارد در عرضه بیمه هم باید یك نظارت كه بتوان نام آن را نظارت واقعی گذاشت وجود داشته باشد.خواجه‌نوری گفت: در خصوص نظارت بر صنعت بیمه و ایجاد فضای رقابتی به منظور توسعه فرهنگ بیمه وزارت امور اقتصادی و دارایی به عنوان مالك بیمه‌های دولتی و بیمه مركزی به عنوان ناظر و شریك‌المال بیمه‌ها از طریق واگذاری اتكایی- اجباری نقش قابل توجهی دارند.او ادامه داد: وزارت اقتصاد باید بیمه‌های دولتی را اصولی به بخش‌خصوصی واگذار كند و بیمه مركزی باید برای گسترش فرهنگ بیمه قانون خود را عوض كند.خواجه‌نوری یادآور شد:‌ به جای تمام فعالیت‌های اصولی در جهت اصلاح ساختار صنعت بیمه تنها كارگروه‌هایی تشكیل شده است.

فروش خدمت سخت‌تر از فروش كالا است
محمد بلوریان تهرانی، كارشناس اقتصادی در خصوص گسترش فرهنگ بیمه در كشور و نحوه تبلیغات و اطلاع‌رسانی در جامعه گفت: فروش خدمت سخت‌تر از فروش كالا است به ویژه فروش بیمه كه عرضه امید و امنیت است.

او با اشاره به اینكه تبلیغ یعنی معرفی و آگاه كردن مردم از وجود كالا و خدمت خاطرنشان كرد: قبل از تبلیغات باید زمینه‌ها و فرهنگ‌سازی‌های لازم ایجاد شود تا مشتری بداند محصولی را كه می‌خرد چه نیازی را برطرف می‌كند.

بلوریان تهرانی یادآور شد: برای ایجاد انگیزه مردم نسبت به خرید بیمه و توسعه آن باید باور كنند كه بیمه با جبران زیان‌های اقتصادی ناشی از حوادث، هزینه‌های غیرقابل تحمل را به هزینه‌های قابل تحمل تبدیل می‌كند و نگرانی‌های آنان را نسبت به آینده كاهش می‌دهد.

نیاز او تاكید كرد: شركت‌های بیمه بیش از آنچه نیاز به تبلیغات داشته باشند به معرفی انواع بیمه نیاز دارند كه یكی از وظایف اصلی روابط‌عمومی‌ها به عنوان تنظیم‌كننده روابط میان سازمان و جامعه است.

این استاد دانشگاه نقش آموزش و پرورش و دستگاه قضایی را هم در جهت توسعه فرهنگ بیمه پررنگ دانست و ادامه داد: آموزش و پرورش با معرفی بیمه به دانش‌آموزان موجب آموزش نسل‌های جدید به روش علمی و فنی در قالب درس‌هایشان خواهد شد.
وی افزود: در حال حاضر در ایران مردم فقط از بیمه‌های شخص ثالث و درمان اطلاعات كمی دارند و تنوع و گستردگی بیمه‌های مسوولیت برای آنان ناآشنا است.

بلوریان تهرانی گفت: اگر امروز از كسی بخواهید خانه و یا ماشین خود را بیمه كند اولین سوالی كه می‌پرسد این است كه كدام شركت بیمه خوب خسارت می‌دهد؟ بنابراین اولین عامل موثر در خرید بیمه‌نامه استفاده از تجربه دیگران است.

او یادآور شد: چنانچه یك شركت بیمه بخواهد در بلندمدت سود خود را افزایش دهد باید مخرج كسر را افزایش دهد نه اینكه صورت كسر را كوچك كند در واقع حق بیمه بیشتری دریافت كند نه اینكه خسارت پرداختی را كم كند.

نقش رسانه ملی در گسترش فرهنگ بیمه
سازمان صداوسیما به عنوان یك رسانه ملی نقش ویژه‌ای در فرهنگ‌سازی دارد و بدیهی است اطلاع‌رسانی از طریق این رسانه ملی به خاطر اعتماد و دسترسی كه اكثر آحاد جامعه به آن دارند دارای نتایج ارزنده‌ای خواهد بود.

حسن خجسته، معاون صدای سازمان صدا وسیما در گفت‌وگو با فصلنامه آسیا در خصوص گسترش فرهنگ بیمه گفته است: در گام اول باید موضوع را از منظر روان‌شناسی و جامعه‌شناسی مورد مطالعه قرار داد و بعد در حوزه رسانه‌ها آن را بررسی كرد.

او با اشاره به اینكه مشكلی كه در مورد پایین بودن آگاهی‌های مردم در مورد بیمه وجود دارد، ناشی از شناخت و طرز تلقی آنها است، گفته است: باید طرز تلقی مردم و ادراك عمومی نسبت به این پدیده اصلاح، تكمیل و تقویت شود، مخاطب باید به یك نیاز رسیده باشد تا بر مبنای آن در او میل به اقدام ایجاد شود.

خجسته در خصوص نقش صداوسیما در جهت گسترش فرهنگ بیمه یادآور شده است: طرح موضوعات بیمه‌ای باید توسط كارشناسان آشنا به اصول بیمه و قوانین بیمه‌ای عنوان شود تا اطلاعات موردنیاز مخاطبان در اختیار آنها قرار گیرد. در واقع سازمان‌های بیمه هم باید تلاش كنند تا زمینه حضور در رسانه‌ها ایجاد شده و كارشناسان رسانه‌ها به كشف این اطلاعات ترغیب شوند.

نكته: (هفته گذشته شبكه دوم سیما برنامه كنكاش را پخش می‌كرد كه اتفاقا در رابطه با بیمه‌های بازرگانی بود، اما در حالی كه مدیران بیمه‌های بازرگانی درخصوص فعالیت این بخش صحبت می‌كردند تصویر سازمان تامین اجتماعی و خدمات درمانی را كه در حال تمدید دفترچه‌های بیمه بودند نشان می‌داد).

خجسته در ادامه افزوده است: رسانه مانند یك كارخانه واسطه است و با توجه به تنوع موضوعات اجتماعی توان تولید مواداولیه را ندارد. رسانه معمولا در برنامه‌های مربوط به حوزه‌های عمومی از كارشناسان استفاده می‌كند و درواقع با حضور این كارشناسان با آن حوزه مورد بحث پیوند برقرار می‌شود.

بیمه از نگاه مردم
برای تكمیل گزارش نقطه‌نظرات مردم را درخصوص بیمه یا بهتر بگویم بیمه نخریدن جویا شدیم، یك خانم میان‌سال كه در حال خرید میوه بود در پاسخ به این سوال كه آیا شما از خدمات بیمه استفاده می‌كنید گفت: خودم و شوهرم و بچه‌ها دفترچه بیمه داریم و ماشین شوهرم هم بیمه‌نامه داره.
*كار شوهرتون چیه؟
كارمند.
*خونه‌تون چطور، بیمه داره؟
خونمون؟ نه!
*چرا؟
نمی‌دونم تا حالا كسی نگفته كه باید خونه هم بیمه داشته باشه. اصلا چجوری باید خونه رو بیمه كرد؟
از آقایی كه كنار ما ایستاده بود و گوش می‌داد پرسیدم، آقا شما بیمه عمر دارید؟
بله، بیمه تامین اجتماعی هستم.
*بیمه تامین اجتماعی منظورم نیست، یك بیمه عمر و تشكیل سرمایه كه از یك شركت بیمه بازرگانی خریده باشید؟
نه، با این بیمه بازنشستگی فرق می‌كنه؟
بله، یك بیمه‌نامه عمر و تشكیل سرمایه مزایای زیادی دارد تا حالا چیزی از آن نشنیدید؟
نه والا، اگر بدونیم بیمه‌های عمر چیه و به درد روزگار پیری می‌خوره خوب می‌خریم این همه پول خرج می‌شه پول این یكی را هم آدم می‌ده، من الان از شما می‌شنوم.
*از مغازه میوه‌فروشی بیرون آمدم كنار آن یك سوپرماركت قرار داشت كه صاحب آن 2تا نان بربری خریده بود و داشت وارد می‌شد پرسیدم شما از بیمه چی می‌دونید؟
شما؟
*خبرنگارم.
خبرنگار كجا؟
* خبرنگار روزنامه، روزنامه دنیای‌اقتصاد، روزنامه ما را خواندید؟
دیدم، می‌شناسم، چی‌ می‌خوای؟
* هیچی پرسیدم از بیمه چی‌ می‌دونید؟
همان‌طور كه بقیه می‌دونن، ماشینم بیمه داره، دفترچه خدمات درمانی هم خودم خونوادم دارن.
* مغازه چطور؟ اجناس و یخچال بیمه هستند؟
اجناس؟ نه! تا حالا اتفاقی نیفتاده.
* خوب كاریه دفعه می‌شه.
خوب فكر می‌كنی بیمه‌ها پول می‌دن؟
* البته، اگر بیمه‌نامه داشته باشی به خسارت بخوری، جبران می‌كنند.
ماشینی و كه جلوی چشم خودشون بیمه كردی وقتی لاستیكش را دزدیدن می‌ری خسارت بگیری یا اصلا نمی‌دن یا می‌بینن لاستیك‌های جلو خارجیه پول لاستیك‌های عقب را به قیمت ایرانی می‌دن، تازه كلی هم كم می‌كنن، اونوقت من چه جوری پول اجناس مغازم را بگیرم؟
* خوب شما یك سرمایه‌ای را خریداری می‌كنی، مثلا برای اجناس مغازه 30میلیون تومان ارزش تعیین می‌كنی و حق بیمه می‌پردازی اگر اتفاقی افتاد به اندازه همان 30میلیون تومان خسارت می‌گیری.
اگر واقعا این‌جور باشد بیمه می‌كنم، اما رو حرف یك خبرنگار كه نمی‌شه رفت بیمه خرید. خود بیمه‌ای‌ها باید اطلاع‌رسانی كنن.
یك خانم كه دست دختر كوچكش را گرفته بود با بی‌حوصلگی گفت: خانم خبرنگار این شركت‌های بیمه هرچند وقت یك بار در تلویزیون و رادیو تبلیغ می‌كنن و اسمشون و می‌گن ما كه آخر نفهمیدیم چی می‌فروشن، چی كار می‌كنن؟ اصلا كجا هستن؟ بعد هم می‌ره دیگه خبری نیست تا چند ماه بعد.
* خانم عزیز شماره تلفن‌ روابط عمومی یا تلفن‌ گویای شركت‌های بیمه در آگهی‌ها پخش می‌شود تازه می‌توانید از 118 كمك بگیرید.
من بلدم چه طوری تلفن یه شركت و پیدا كنم، اما می‌خوام ببینم این بیمه برای آگاهی مردم چیكار می‌كنه؟ اگر آگهی پخش می‌كنه خوب بگه چی به درد من می‌خوره و باید به كجا مراجعه كنم.
* شما از چه خدمات بیمه‌ای استفاده می‌كنید؟
ماشین شوهرم بیمه داره، صاحب‌كارش هم یه مدت بیمه‌اش كرد و من و دخترم دفترچه درمان داشتیم كه نمی‌دونم چی شد پشیمون شد، الان هیچ‌ بیمه‌ای نداریم.
* ماشین شوهرتون چیه؟‌ بیمه‌نامه كامل داره؟
پراید، قسطی خریده از اول كه خرید بیمه‌نامه داشت. شركت كلی پول همون بیمه‌نامه را گرفت.
* تاكی اعتبار داره حواستون باشه سر یك‌سال باید تمدید كنید.
چقدر پولش می‌شه؟
* حدودا 180هزار تومن.
اوه، چه خبره؟ می‌دونی حقوق شوهر من چقدره؟ بعد می‌گن مردم بیمه نمی‌خرن؟

نكته آخر
اگر بیمه‌گران براساس قانون اعداد بزرگ فعالیت می‌كنند و نرخ حق بیمه‌ها را محاسبه می‌كنند، پس گسترش فرهنگ بیمه و استقبال مردم در امر خرید آن موجب كاهش نرخ خرید بیمه خواهد شد، مسوولان ذی‌صلاح در تمامی نهادها كه به نوعی می‌توانند در امر گسترش فرهنگ بیمه نقشی داشته باشند،‌ دست به كار شوند.
http://www.sheshmim.com