بررسی سوانح مهم هوایی جهان

پرواز مرگبار مسکو-هنگ کنگ ایر فلوت قسمت اول

خانواده کاپیتان کودرفسکی

یبست و دوم مارس ۱۹۹۴ یه روز به یاد ماندنی برای " الدا " پسر پانزده ساله کاپیتان کودرفسکی است . زیرا قراره برای نخستین بار سوار هواپیما شده و به اتفاق خانواده به خارج از کشور سفر کنند . پسر جوان خیلی خوشحال و ذوق زده به نظر می رسد .. الدا در حالی که سعی می کنه تمام لوازم شخصی از جمله نوارهای موسیقی مورد علاقه اش را همراه خود بیاورد ، صدای پدر را می شنود که او را صدا می کند ... در همین حال کاپیتان کودرفسکی وارد اتاق شده و به فرزندش می گوید ... عجله کن پسرم عمو " کاوالودا " منتظره .. پدر الدا ، " یالاسوا کودرفسکی " خلبان بین المللی خطوط هواپیمایی روسیه است که به خاطر ویژه گی حرفه اش به تمام کشور های جهان پرواز می کند .. خطوط هوایی " ایرفلوت " سالی یک بار اجازه مسافرت رایگان به خانواده های خلبانان می دهد . از این رو کاپیتان کودرفسکی قصد دارد همراه با فرزندانش برای گذراندن تعطیلات چهار روزه به هنگ کنگ مسافرت کند .

فرودگاه بین المللی مسکو

الدا به همراه " دیانا " خواهر کوچکتر خود خوشحال و سر حال همانند سایر مسافران سوار هواپیمای شیک ایرباس 310 - a پرواز شماره ۵۹۳ می شوند . اغلب ۶۳ مسافر هواپیما تجار و بازرگانان موفقی از هنگ کنگ و تایوان هستند که از فرصتی که به دست آمده برای بازدید از کشور شوروی متحول شده و مدرن به مسکو آمده اند . در هواپیما مسافرانی دیگر چون " ادرین دیول " هم به چشم می خورد که از شمال لندن به خاطر ارزان بودن بلیط های شرکت هواپیمایی ایرفلوت آن را برای سفر به آسیا انتخاب کرده است . او مدیر یک فروشگاه دوربین های عکاسی است که برای اقامت دوهفته ای و عکسبرداری از هواپیماها و همچنین فرودگاه تازه تآسیس شده هنک گنگ به این سفر امده است . یا " ماک نیوپورت " که شهروند انگلیسی است ولی در هنگ کنگ اقامت دارد .... میهمانداران با لبخند مهربان شرقی خود مسافران را به طرف شماره صندلی های خود راهنمایی می کنند ...

ایمنی در خطوط هوایی ایر فلوت

شرکت هواپیمایی ایر فلوت با خرید پنج فروند هواپیمای ۳۱۰ - a از فرانسه به ارزش هفتاد میلیون دلار استعداد اسکادران مسافربری خود را افزایش داده است . این هواپیما ها سه برابر ظرفیت بزرگترین هواپیماهای روسی قادر به جا به جایی بار و مسافر است . همه آن ها اتوماتیک و دارای ضریب ایمنی خیلی بالایی هستند . ایرفلوت سعی می کنه با آموزش خلبانان و گروه های پروازی استاندارد های ایمنی را رعایت کند . و از ان جا که این خطوط هوایی زیر نظر دولت اداره می شود ، همیشه بهترین توجه در رفع مشکلات آن به عمل می آید . در خطوط بین المللی روسیه هواپیماهای ایرباس با سرویس دهی منظم و پرواز به اقصی نقاط دنیا از اعتبار خاصی برخوردار است . خلبانان با پوشیدن اونیفورم های یک دست و مخصوص جلوه ای خاص به آن بخشیده اند .. این شرکت بهترین خلبانان باتجربه که در پرونده پروازی آن ها رعایت ایمنی بالا به چشم می خورد و تسلط کافی به زبان انگلیسی داشته را برای هواپیماهای فرست کلاس خود انتخاب کرده که همگی بعد از طی آموزش های تخصصی در کارخانه ایرباس مشغول به کار می شوند .. گفتنی است از میان ۳۰۰۰ خلبان موجود در روسیه ، تنها شانزده نفر برای کاپیتانی پرواز های فرست کلاس انتخاب شده اند ..

پرواز به سوی هنگ کنگ ...

همه چیز برای یک پرواز دلنشین آماده است .. داخل کابین کاپیتان " دانیلوف " در مقام فرمانده هواپیما بر روی صندلی سمت چپ نشسته است . کاپیتان کودرفسکی هم با ۹۰۰۰ ساعت پرواز موقتآ به عنوان کمک خلبان در صندلی راست قرار دارد . هر سه نفر از خلبانان فرست کلاس هستند . پرواز شماره ۹۳۵ رآس ساعت ۴:۳۹ دقیقه بعد از ظهر به وقت محلی از فرودگاه مسکو تیک آف می کند . کاپیتان دانیلو تلاش می کند از میان کالیدور های شلوغ مسکو راه خود رو به سمت هنگ کنگ ادامه دهد ...کابین هواپیماهای جدید ایرباس ۳۱۰ - آ دارای سیستم کامپیوتری بوده و مثل اغلب هواپیماهای دیگر دارای " اتو پایلوت " است که قادره ساعت های متوالی بدون کنترل دست پرواز نماید .. الدا و خواهرش با اوج گرفتن هواپیما بالاخره به آرزوی دیرینه خود رسیدند .. آن ها تعریف های زیادی را از پدر شنیده بودند .. هواپیما بعد از برخاستن به سمت شمال در امتداد سیبری تا " مونگولیا " ادامه داده و سپس به سمت شرق یعنی چین و هنگ کنگ می پیچد ...

چهار ساعت بعد از پرواز ....

حدود چهار ساعت از پرواز شماره ۵۹۳ گذشته است . تقریبآ به نیمه راه رسیده اند . پرواز بسیار آرام و دلنشینی است . اغلب مسافران بعد از صرف شامی دلپذیر با بستن چشم بند های خود ، به خواب نازی فرو رفته اند .. اما فرزندان نوجوان کاپیتان به خاطر هیجانی که دارند به خواب نرفته و بیدارند .. ! در کابین هواپیما ، کاپیتان دانیلوف به خاطر سرو کله زدن های اولیه قبل از پرواز از جای خود بلند شده و برای استراحت به خارج از کابین می رود .. و بلافاصله جای او را کودرفسکی می گیرد . نفر سوم هم به عنوان کمک خلبان کنار دست او می نشیند .. از این به بعد کروی جدید ادامه مسیر می دهند . کاوالودا با مشاهده کاپیتان اولی که مشغول صرف شام است ، آهسته در گوش الدای جوان می گوید .. می خواهی پرواز پدرت رو ببینی ..!!؟ پسر با هیجان خاصی می پرسد .. منظورت داخل کابین است ؟ و دقایقی بعد هر دو فرزند کاپیتان کودرفسکی به اتفاق عموی خود راهی کابین می شوند ...

ورود بچه ها به کابین هواپیما ..!

هواپیمای ایرباس بر فراز منطقه سیبری در ارتفاع ۳۳ هزار پایی در حال پرواز است . کاپیتان کودرفسکی هواپیما رو به حالت اتو پایلوت ( خلبان اتوماتیک ) قرار داده است . در همین لحظه با صدای ضربه ای به در کابین ، هر دو خلبان به پشت سر خود نگاه می کنند .. کاوالودا سر خود رو به داخل کابین کرده و خطاب به کاپیتان می گوید .. اجازه می دهید بچه ها وارد کابین شوند ..!؟ کودرفسکی با خنده و شادمانی می گوید .. بفرمایید .. به این ترتیب به همراه او دو فرزند کاپیتان وارد کابین می شوند . بچه ها مثل همه هم سن و سال های خود با دیدن کابین جالب ایرباس و عقربه های متعددی که در شب به رنگ زیبای فیروزه ای خود نمایی می کند ذوق زده شده و با خنده و شادمانی هیجان خود رو بروز می دهند .. پدر ابتدا فرزندان خود رو به کمک اش معرفی می کند .. کمک خلبان از بچه ها می پرسد .. چطوره .. ؟ آیا دوست دارید !!؟ هردو با هیجان می گویند خیلی عالی است .. در همین هنگام دیانا با نشان دادن صفحه بزرگی که در میان سایر آلات دقیق روبروی پدر قرار گرفته و تصویر هواپیمایی کوچکی در مرکز آن است ، می پرسد .. پدر اون چیه ..؟ خلبان پاسخ می دهد .. این کامپیوتر پرواز است ..



وقتی سناریوی مرگ نوشته می شود !؟

کاپیتان کودرفسکی وقتی اشتیاق دختر رو در پاسخ به سوالش می بینه ، بهش می گه .. دوست داری کنترل هواپیما رو به دست بگیری ..!!؟ هواپیما به نرمی در حال پرواز است .. اغلب مسافران به خواب عمیقی فرو رفته اند .. و هرگز پیش بینی نمی کنند چه اتفاقی در حال وقوع است .. دقایقی دیگر دختر جوان به جای پدر می نشیند . پدر می پرسه .. دوست داری خودت پرواز کنی ؟ دختر ناباورانه می گه نه بابا ..!! در همین حال کودرفسکی خطاب به دیانا می گوید .. یوک ( فرمان هواپیما ) را در دست بگیر .. مواظب باش به هیچ کلیدی دست نزنی .. و در همین حال با دست دگمه دیجیتال هدینگ ( مسیر پرواز ) را از ۱۰۵ درجه به ۰۹۰ درجه تغیر می دهد .. وی بدون این که هواپیما رو از حالت اتوپایلوت خارج کنه ، اجازه می دهد دخترش به نرمی یوک را به سمت چپ بچرخاند ... او با این کار خود اجازه داد دخترش احساس کنه که داره خودش پرواز می کنه .. در همین حال عقربه رنگی داخل کابین نشون می دهد که هواپیما در حالت " بنک " ( چرخش به طرفین ) قرار دارد ... دختر با هوشیاری رو به عقب برگشته و به پدرش می گوید ... قبول نیست این تو بودی ( منظور چرخش هواپیما ) !! در همین حال کاپیتان درجه هدینگ را به مسیر اصلی یعنی ۱۰۵ درجه تنظیم می کند ..

مرکز منطقه سرد سیبری ..

کمک خلبان هواپیما از طریق سیستم یو اچ اف با مرکز کنترل زمینی ارتباط برقرار کرده و آخرین وضعیت پرواز su 593 را گزارش می دهد .. در این لحظه هواپیما در ارتفاع ۳۳ هزار پایی قرار داشته و در مسیر ۱۰۵ درجه پرواز می کند . آن ها ۳۲۰۰ کیلومتر از شرق مسکو فاصله گرفته اند . و تقریبآ در مرکز منطقه سیبری هستند .. حال نوبت به پسر نوجوان و پانزده ساله می رسد تا به آن چه همیشه آرزو داشت برسد .. با بلند شدن خواهرش او به روی صندلی خلبان می نشیند .. برق خوشحالی و شادمانی در چهره اش موج می زند .. در همین لحظه کاپیتان کودرفسکی خطاب به کاوالودا که دوربین فیلمبرداری اش را روشن کرده اشاره می کند که از پرواز الدا و نشستن اش در کابین ایرباس فیلم بگیرد .. الدا در حالی که با دستان کوچک خود کنترل هواپیما را به دست گرفته خطاب به پدرش می گوید .. به سمت چپ بپیچم ..!؟ کاپیتان با اشاره عقربه وضعیت هواپیما می گوید .. بله به سمت چپ گردش کن .. پسر جوان وقتی یوک را می چرخاند ، احساس می کنه فرامین خیلی محکم است !! در حالی که وقتی خواهر کوچک تر از خودش همین حرکت رو انجام می داد ، راحت و نرم به نظر می آمد ...

پرواز پسر پانزده ساله ... !

در ابتدا پسر جوان هر چه سعی می کنه با فشار دادن بر یوک هواپیما رو بچرخاند ، این کار عملی نمی شه . الدا فشار زیادی را وارد می کنه اما هواپیما به سمت چپ نمی چرخد .. ( چون اتو پایلوت وضعیت مسیر پروازی و کورس رو حفظ کرده است ) ولی ناگهان فرامین به نرمی حرکت می کنند !! کاپیتان در حالی که لبخند می زد مسیر پرواز را تصحیح کرده و هدینگ ۱۰۵ درجه رو به حافظه مس سپارد تا هواپیما از حالت چرخش به چپ به حالت طبیعی در امده و در مسیر اصلی قرار گیرد . و فرزندش احساس پرواز واقعی کند . دقایقی بعد .. کاپیتان کودرفسکی بار دیگر دولا شده و این بار دگمه مود ناوبری را تنظیم می کند. در حقیقت با این کارش به اتوپایلوت دستور می دهد تا کورس پرواز ( مسیر هواپیما ) را به سمت هنگ کنگ تغیر دهد . اما الدا هنوز فرمان رو به سمت جپ فشار می دهد... پسر نوجوان وقتی سعی می کنه یوک را به سمت راست بچرخاند ، احساس می کنه دوباره فرامین سفت شده اند !! در همین حال دختر خطاب به پدرش می گوید .. می تونم بروم سر جایم بخوابم ... ؟



آغاز مشکلات پیش بینی نشده در کابین ....

کاپیتان در حالی که سرگرم گفت و گو با دختر نو جوان اش است ، الدا که سه دقیقه ای بیش از پروازش نمی گذرد . در یک لحظه چشمش به عقربه نشان دهنده وضعیت هواپیما می افتد که به جای حالت تعادل و بالانس ، گردش به چپ رو نشون می دهد ..!! ضمن این که کنترل فرمان هم هر لحظه سخت تر از قبل می شود . پسر رو به پدر کرده و می پرسد .. چرا هواپیما داره می چرخه ..!!؟ کاپیتان با تعجب می پرسد .. آیا خود به خود می چرخه ؟ الدا پاسخ مثبت می دهد .. کودرفسکی با عجله به سمت آلات دقیق می رود . کنترل هواپیما هر لحظه سخت تر می شود و به نظر می رسه ایرباس در حال چرخیدن به دور خودش است ! کسی دلیل این مشکل رو نمی دوند .. در همین حال عقربه موقعیت سنج ، حالت هولدینگ رو نشون می دهد .. انگار که در وضعیت بالای فرودگاه قرار گرفته است !! در همین حال هواپیما در حالت بنک ۴۵ درجه قرار می گیرد ..!! هر دو خلبان مات و متحیر از وضعیتی که به وجود امده در حال بررسی وضعیت هستند .. در همین لحظه سیستم نشان دهنده هدینگ هم از کار می افتد . آن ها در این شرایط هیچ اطلاعی از وضعیت هواپیما ندارند ..

غیر قابل کنترل شدن ایرباس ..

هواپیما با سرعتی معادل ۶۵۰ کیلومتر در ساعت در حال پرواز است .. و به سختی از بنک خارج می شود .. پسر بچه نوجوان مات و متحیر و البته با کمی دلهره به حرکات پدر و کمک اش می نگرد .. درست در لحظه ای که خلبانان فشار به یوک وارد می کنند ، تا هواپیما تعادلش رو به دست اورد ناگهان با تغیر وضعیت همه به سمت عقب کشیده شده و فشار شدیدی به ان ها وارد می شود .. مسافران با حرکت ناگهانی هواپیما به صندلی چسبیده می شوند .. اغلب آن ها فریاد می زنند .. فرمانده هواپیما که در ردیف جلو در حال استراحت بود ، به سختی کمر بند ایمنی خود را بسته و محکم می کند .. ظروف غدا و پذیرایی از روی میز میهماندار به هوا بلند شده و واژگون می شوند .. کاپیتان کودرفسکی در همین حال تمام تلاش خود را به عمل می اورد تا تعادل خود رو حفظ کرده و هواپیما رو به وضعیت عادی برگردانند .. اما بی فایده است ..!! در همین موقع دماغه ایرباس ۳۱۰ - آ شروع به بالا رفتن می کند .. فشار جی وارد شده باعث شده تا خلبان نتواند کنترل رو به دست گیرد .. او بهترین تلاش اش رو انجام داد .. اما نتیجه بخش نبوده .. و هواپیما از کنترل خلبانان خارج شده است ...

جدال با مرگ در کابین ...

کمک خلبان در حالی که قطرات عرق سردی بر چهره اش نشسته است بار دیگر سعی می کند هواپیما رو به سمت چپ بچرخاند ... اما هیچ واکنشی از فرامین مشاهده نمی شود . الدا تنها کسی است که هر دو دستش بر روی یوک است .. کودرفسکی در حالی که فشار فراوان جی نمی گذارد از جای خود بلند شود ، در همون حال با صدای بلند به پسرش می گوید فرامین رو عقب بکش .. بکش عقب .. فشار بده .. اما فشار هواپیما نوجوان نحیف را به صندلی فشار داده و مانع از هر حرکت او شده است .. کاپیتان هم در یک لحظه قاطی کرده و حرف های متضادی می زند ... او یک بار بلند فریاد می زند بکش عقب .. و لحظه ای دیگر می گوید به پیچ به چپ .. یا به پیچ به راست .. چهار دقیقه از حضور الدا در کابین می گذرد .. پدر از او می خواهد از روی صندلی بلند شود .. اما او هر چه تلاش می کند ، موفق به تکان دادن خود نمی شود ... کودرفسکی عملآ فلج شده و هیچ کاری نمی تواند انجام دهد .. نیروی جاذبه حرکت او را گرفته است .. هواپیمای ایرباس خطوط هواپیمایی روسیه پرواز۵۹۳ در این لحظه واقعآ به درد سر افتاده است .. ! هواپیما به سرعت در حال کاهش ارتفاع است .. فشار جی وارده به هواپیما سبب افزایش وزن و سختی هر نوع حرکتی شده است ...



لحظات مرگبار در کابین ...

کم کم مسافران وحشت زده هم متوجه شده اند که لحظه مرگ ان ها فرا رسیده است . بعضی زوج ها یک دیگر را محکم در اغوش گرفته در در ثانیه های باقی مانده عمرشون با هم باشند .. کاپیتان دانیلوف با درک شرایط اضطراری تمام تلاش خود را به کار می برد تا خود رو به کابین هواپیما برساند .. اما زحمات او بی فایده است .. و فشار شدید جی مانع از ان است که حتی چند گام بردارد .. هواپیما هم چنان در حالت بنک شدید قرار دارد .. و عملآ از کنترل خارج شده است .. در میان سر و صدا های فراوان اتوپایلوت هم خاموش می شود . در حال حاضر کنترل ایرباس در دست های الدای پانزده ساله و " اسکارلف " کمک خلبان با تجربه هواپیماست ... هواپیما در وضعیت استال ( وا ماندگی ) قرار گرفته است .. صدا های افراد کابین ضعیف تر شده است .. سیستم اتوماتیک ایمنی هواپیما ، ایرباس را در آن شرایط نگاه داشته است .. هواپیما در آسمان سرگردان است .. و دور خود با سرعت می چرخد .. ناگهان دماغ هواپیما پائین می افتد ... سرعت هواپیما به طور جنون امیزی افزایش یافته و با سرعتی معادل ۴۰۰۰ متر در دقیقه به سوی زمین شیرجه می رود ...

آخرین امید های واهی ...

هواپیما در ارتفاع ده هزار متری است که با شیرجه ای سریع به سوی زمین ، همه رو وحشت زده کرده است . کاپیتان اسکارلف جوان با نامیدی سعی می کند با کشیدن فرامین رو به عقب ، دماغ هواپیما را به حالت افقی نگاه دارد .. لحظات به سختی می گذرد .. آن ها دقیقآ می دانند که تا دقایقی دیگر به زمین برخورد خواهند کرد .. پس آخرین سعی و تلاش خود رو می کنند .. بالاخره با تلاش کمک خلبان دماعه برای لحظاتی بالا امده و هواپیما متعادل شده و در حالت افقی قرار می گیرد .. اما ناگهان شروع به کلایم ( صعود ) می کند ..!! در این شرایط اسکارلف خیلی سعی می کند که کنترل رو به دست گیرد . اما از شانس بد او هواپیما هم چنان به سرعت رو به آسمان بالا می رود . موتور های هواپیمای ایرباس آن قدر قدرت ندارند که هواپیما رو در شرایط صعود عمودی پشتیبانی کنند .. به همین دلیل سرعت به طور اتوماتیک افت پیدا می کنه .. در همین حالت کودرفسکی سعی می کند خیلی چابک خود رو به روی صندلی اش قرار دهد .. الدا هم سریع بلند شده و پدر جای او می نشیند .. آیا امیدی است !؟ در همین لحظه دماغه هواپیما رو به پائین افتاده و بار دیگر به سوی زمین شیرجه می رود ...

پایان اشتباه کودکانه .... !!

هواپیما بار دیگر در حالی که به دور خودش می چرخد به سمت زمین شیرجه می رود .. شرایط خیلی وحشتناک و غیر قابل باور است .. هواپیما در ارتفاع شش هزار پایی قرار دارد و با سرعت باور نکردنی هفتاد متر در ثانیه ارتفاع کم می کند .. !! از لحظه ای که کودرفسکی روی صندلی نشسته ، هر دو سعی می کنند هواپیما تعادل اش رو به دست آورد . کودرفسکی با شدت به پدال های رادر فشار وارد می کنه تا سرعت کم بشه .. در همین حال از کمک خود می پرسد .. سرعت ما چنده .. با ناباوری می شنود که .. من نمی بینم !! در لحظه ای که کاپیتان تراتل ها ( دسته گازها ) رو عقب می کشه ، به نظر می آید هواپیما کنترل شده است .. فشار به رادر کمی از شیرجه می کاهد . آن ها سعی می کنند هواپیما رو متعادل کنند . کاپیتان در همین حال خطاب به فرزندان وحشت زده اش دلداری داده و می گوید همه چیز خوب پیش می رود نگران نباشید .. در تمام دقایقی که این وضعیت پیش امده خلبانان دقیقآ نمی دانند چقدر ارتفاع کم کرده اند .. اما دیگه همه چیز تمام شد .. هواپیما با سرعت زیاد به زمین برخورد کرد .. و تنها صدای مسئول برج مراقبت می آید که پرواز ۵۹۳ را صدا می کند ...
مروری بر بخش اول

در پست قبلی خواندید که یک فروند هواپیمای ایر باس ۳۱۰ - آ جدید متعلق به شرکت هواپیمایی شوروی سابق در ۲۲ مارس ۱۹۹۴ وقتی فرودگاه بین المللی مسکو را به قصد هنگ کنگ ترک می کنه بعد از چهار ساعت پرواز در منطقه سبیری دچار مشکل در کنترل فرامین شده و بعد از تلاش های بدون ثمر خلبانان حرفه ای آن ، هواپیما با هفتاد و پنج مسافر و خدمه به منطقه ای سرد کوهستانی سقوط می کنه .. دقایقی قبل از پرواز فرزندان نوجوان کاپیتان کودرفسکی برای مشاهده پرواز پدر وارد کابین هواپیما می شوند . ابتدا دختر نوجوان به پیشنهاد پدر روی صندلی خلبان نشسته و دقایقی کنترل هواپیما رو به عهده می گیرد . در ان لحظه هواپیما بر روی سیستم اتوپایلوت ( خلبان اتوماتیک ) بوده است . بعد نوبت به پسر پانزده ساله کاپیتان می رسد تا آرزوی دیرینه اش را امتحان کند .. هنوز سه دقیقه از حضور پسر نوجوان نگذشته است که می بینه عقربه نشان دهنده وضعیت هواپیما به حالت کج و در حال چرخش است .. ! او موضوع رو به پدر خود اطلاع می دهد . پدر وقتی برای پی گیری قضیه به الات دقیق های هواپیما می نگرد ، هواپیما بر اثر چرخش فشار زیادی جی وارد کرده که سبب چسبیدن مسافران به عقب و روی صندلی های خود می شوند .. و کاپیتان کودرفسکی هر چه تلاش می کند تا هواپیما را کنترل کند بی نتیجه مانده و سقوط می کنند ... اینجا

سانحه در منطقه صعب العبور ..

عاقبت هواپیما علی رغم تلاش دو خلبان حرفه و با تجربه در حالی که با سرعت به سوی زمین شیرجه می رود به شدت با زمین برخورد کرده و آتشی عظیم در منطقه صعب العبور جنگلی به آسمان بلند می شود ... برج مراقبت هنوز مشغول صدا زدن پرواز شماره s u 593 است ... سیرا نوامبر ۵۹۳ آیا صدای من را می شنوی ..!؟ دوباره صدای مسئول برج کنترل شنیده می شود که با نگرانی خلبان ایرباس پرواز شماره ۵۹۳ رو صدا می کنه .. اما وقتی با سکوت رادیویی مواجه می شود ، می فهمد که حتمآ فاجعه ای به وقوع پیوسته است . و به این ترتیپ هواپیما با تمام سرنشینان خود در ۵۰۰ کیلومتری شمال مرز منگولیا ( به گفته دوستان مغولستان ) سقوط می کنه .. دو ساعت بعد از سانحه نخستین گروه تجسس و نجات با هلی کوپتر های مجهز راهی منطقه یخ زده و جنگلی سیبری می شوند .. عاقبت آن ها لاشه سوخته و باقیمانده پرواز ۵۹۳ هواپیمای ایرباس را در میان انبوهی از درختان سر به فلک کشیده در بخشی از دامنه کوه مشاهده می کنند .. تنها چیزی که در وحله اول به چشم می خورد عدم امید به نجات هفتاد و پنج مسافر و خدمه است ....

حضور بازماندگان در محل سانحه

این یک هواپیمای نو با بهره گیری ار اخرین تکنولوژی های عصر خود است . چرا به زمین خورد ؟ چرا هیچ اخطاری از قبل شنیده نشد !؟ حتی یک سیگنال کوچک هم به گوش نرسید ! اولین عکس العمل و واکنش مسئولان روسیه این بود که ممکنه هواپیما بر اثر اعمال تروریستی و بر اثر بمب گذاری سرنگون شده باشد .. همسر کاپیتان کودرفسکی در بیان این فاجعه می گوید .. واقعآ خبر بسیار وحشتناک و غیر قابل تحملی برای من بود .. روز بعد خانواده های مسافران شرکت ایرفلوت از لندن به مسکو پرواز می کنند .. محل سانحه به وسیله خانواده های چینی گلباران می شود . ان ها با پرتاپ نامه و شاخه های رنگی گل احترام خود رو به درگذشتگان سانحه ابراز می دارند .. مسئولان روسی خانواده ها رو برای مشاهده به محل سانحه می برد .. آن ها از اقوام درگذشتگان می خواهند با بررسی تکه های پارچه های سوخته و آثار باقی مانده به شناسایی جنازه قربانیان کمک کنند . یکی از ان ها تصویر اقوام خود را می یابد و متوجه حضور او در این هواپیما می شود . دولت تلاش خود را برای شناسایی و بررسی دلایل سانحه به کار می گیرد و با ارسال ۲۳۸ پلیس ، بازرس و نیرو های امداد مشغول جمع اوری قطعات باقی مانده می شوند . همه اهالی صنعت هواپیمایی در پی یافتن پاسخی برای این جت مسافربری هستند و از این که بدون هیچ اخطار سقوط کرده متعجب هستند ..!!



آغاز بررسی دقیق سانحه

" ایوان مشکو فسکی " به عنوان مسئول ارشد بازرسی سانحه دردناک انتخاب می شود . او در دفتر خود به دنبال حل معمایی عجیب است . پیدا شدن یک بطری شامپاین به همراه ماسک اکسیژن و جنازه دختر بچه ای جوان در کابین هواپیما برایش خیلی عجیب جلوه می کند .. !! او قبل از هر چیز در می یابد که نشان دهنده های دیجیتال از روشن بودن موتور های هواپیما قبل از برخورد با زمین حکایت دارد به همین دلیل برای پیدا کردن قطعات پازل معما به فردی نیاز داره که به هواپیمای ایرباس ۳۱۰ - آ مسلط باشه و بتواند به او در حل معما کمک نماید .. " ولادمیر بریوکوو " خلبان کهنه کار آموزشی و مسئول بررسی سوانح است که خود را جهت همکاری به ایوان مشکیفسکی معرفی می کند . او دارای تجارب فراوانی در هواپیماهای ایرباس ۳۱۰ - آ است . وی که مسئول خرید و بررسی سوانح است ، تعجب خود را از بروز چنین سانحه ای ابراز می کند . هر دو کارشناس ابتدا تحقیقات خود را از نوار بدست آمده از جعبه سیاه و آخرین مکالمات خلبانان در کابین هواپیما را بررسی می کنند ..

دفتر بررسی سانحه در مسکو

دقایقی از قرار دادن نوار مکالمه در کابین نگذشته است .. صدای مردی شنیده می شود که به دختری جوان برای نشستن به روی صندلی خلبان تعارف می کند ..!! بریکوو خطاب به مشکو فسکی می گوید .. آیا در لحظه سانحه کودرفسکی در کابین بوده است ؟ پیرمرد در حالی که سر خود رو به حالت تآسف تکان می دهد ، می افزاید .. ظاهرآ چنین بوده ! نوار که این رو می گه .. در ادامه نوار به بخشی می رسند که پسر جوان خطاب به کودرفسکی می گوید .. می توانم به سمت چپ بپیچم !؟ ... بله اگه فرمان رو به چپ بگردونی ، هواپیما به سمت چپ خواهد رفت .. ! مسئول ارشد بازرسی با شنیدن این دیالوگ ها به فکر فرو می رود .. و بار دیگر از همکار با تجربه خود می خواهد این بخش از گفت و گو ها را پخش کنه .. در حال پخش نوار ، سکوتی تلخ در دفتر بررسی سوانح سایه افکنده است . بر روی دیوار تصاویر بزرگ گرفته شده از محل سانحه خودنمایی می کنه .. و هر از گاهی متخصصان به عکس ها خیره می شوند .. ان ها به دنبال پیدا شدن واقعیت ها هستند ..

گفت و گو با وکلا و کارشناسان خبره

" نیگل تایلور " وکیل حقوقی صنعت هوانوردی در باره حضور کودکان در کابین می گوید .. ده سال قبل حضور میهمان در کابین هواپیماهای مسافربری که به دعوت کاپیتان ها صورت می گرفت ، اصلآ مسئله مهمی نبود . اما بعد از سانحه یازدهم سپتامبر در امریکا قواعد و مقررات کمی تغیر کرده و سخت گیرانه شده است . و می بینیم که معمولآ در های کابین در طول پرواز قفل است . " گریک فیت " کارشناس بررسی سوانح هوایی نیز معتقد است .. معمولآ کشور ها برای ورود به کابین خلبان مقررات مختلفی را اجرا می کنند . و تنها به افراد مجاز که همانا گروه های پروازی باشه اجازه ورود به کابین خلبان را می دهد . در بعضی کشور ها هم این امر بستگی به نظر خلبان دارد . یعنی آن ها می توانند میهمانانی را به داخل کابین هواپیمایی که پرواز می کنند دعوت نمایند . اما به طور کلی در این گونه موارد کنترل هواپیما رو خود به عهده دارند . و هرگز از کسی دیگر برای نشستن و کنترل هواپیما دعوت به عمل نمی اورند . در دفتر بررسی سوانح ، هر دو کارشناس از این که بچه ای خردسال کنترل ایرباس مسافربری را به عهده گرفته بود ، متعجب شده اند ..!! پیر مرد با حالتی خاص از همکارش می پرسد .. به نظر تو عجیب نیست !!؟ آخه او خیلی بچه بود ...



بچه ها در کابین ، بخشی از معما

آن چه هر دو کارشناس بررسی سانحه را متعجب کرده بود ، این بود که چگونه دو نفر خلبان با تجربه و قدیمی به خود اجازه داده اند کودکان کنترل هواپیمای مسافربری را به عهده بگیرند .. آن ها با دقت به صدا های ضبط شده و اتفاقات داخل کابین گوش فرا می دادند .. و سانحه را از لحظه بروز وضعیت اضطراری بررسی کردند .. صدای پسر نوجوان کاپیتان در لحظه ای که اعلام کرد هواپیما خود به خود در حال چرخش است نقطه آغاز بود .. صدای کابین در دفتر بررسی سوانح در حال پخش است . نوار به قسمتی می رسد که ظاهرآ هواپیما قفل کرده است .. و صدا های ارام پدرانه به فریاد تبدیل شده بود .. بگیر اون سمت .. به چرخان به چپ .. اضطراب رو می شد از صدای هر یک از افراد داخل کابین تشخیص داد . کارشناس خبره بررسی سانحه معتقد است .. دقیقآ می شود ابعاد تفکر و مهر پدری رو در ان لحظه فهمید .. اما دلیل اصلی سانحه چه بوده است ؟ معمولآ چند دلیل دست به دست هم می دهند تا سانحه ای بوجود آید . همه مدیران ایرفلوت تحت فشار هستند .. یکی از مهندسین ارشد صنعت هوانوردی به نام " بوریس ری باک " برای بررسی دقیق به مسکو وارد می شود . او به همراه کارشناسان بررسی قدم به قدم مسایل رو دنبال می کنند . در همین حال مسئولان و مهندسان سازنده ایرباس در فرانسه هم خواهان کشف دلایل سقوط هواپیمای خود هستند ..

فاز جدید بررسی ها ...

با ادامه جستجو و بررسی قطعات به جای مانده و آزمایش دقیق آن ها ، تیم کارشناسی مطمئن می شوند باید دلایل دیگری غیر از حضور بچه در کابین وجود داشته باشد . فشار افکار عمومی و خانواده بازماندگان هر روز بیشتر و بیشتر می شود . آن ها از شرکت ایرفلوت می خواهند آنان را در جریان تحقیقات قرار دهند .. اعتراضات هر روز بیشتر می شود . ولادمیر بریوکوو تمام تلاش خود را به کار می برد تا بفهمد چرا ایرباس ناگهان سقوط کرده است !؟ تجزیه و تحلیل اطلاعات به جای مانده از کابین خلبان دقیقآ نشان می دهد که چه دستوراتی در طول پرواز به هواپیما داده شده بود ؟ و همه آن دستورات قابل تکرار بودند . آن ها سعی می کردند با انجام همان دستورات به حقیقت نزدیک شوند . در مرحله اول کارشناسان به این نتیجه رسیدند اتوپایلوت در لحظه ای که هواپیما دچار مشکل شده بود ، روشن بوده است ! حتی با وجود حضور بچه ها در کابین ، هواپیما می بایستی در مسیر و ارتفاع خودش پرواز می کرد . چه عملی در ان لحظه اشتباه انجام شده بود !!؟ ما متوجه شدیم دختر کودرفسکی ابتدا روی صندلی قرار گرفته بود . کودرفسکی به دخترش می گوید .. مواظب باش دستت به دگمه اتوپایلوت نخوره .. و در همین لحظه پدر به اتوپایلوت دستور می دهد که چرخش کند .. دختر دست های خود رو روی یوک ( فرمان کنترل هواپیما ) به آرامی قرار داده بود ..

یک قدم به حل ماجرا ...

تیم بررسی سپس متوجه شدند وقتی الدا پسر نوجوان خلبان روی همان صندلی نشست ، شرایط نسبت به گذشته تغیر کرده بود . هیچ کس نمی توانست حدس بزنه موضوع از چه قرار بود ؟ حتی سه خلبان حرفه ای داخل کابین هم نتوانسته بودند علت را درک کنند .. کارشناس مصمم بود کلید این معما رو پیدا کنه .. اطلاعات موجود نشان می داد دو دقیقه و نیم قبل از نشستن الدا به روی صندلی اتوپایلوت قطع شده بود !! و این آغاز مشکل برای هواپیما بود .. اما چگونه این امر اتفاق افتاد ...؟ آن چه مسلم است سیستم اتوپایلوت در هواپیما نقش تنظیم کننده و مدیریت عواملی چون سرعت ، هدینگ ( مسیر) و ارتفاع رو به عهده داره . هر یک از این سه عامل با کلیدی به حرکت در می آیند ... رادر هواپیما (ستون عمودی روی دم ) که در حقیقت هواپیما را به چپ و راست هدایت می کند . الویتور ( بالچه های افقی دم ) وظیفه بالا و پائین بردن به شکل عمودی هواپیما رو به عهده دارد . و شهپر ها ( الرون ها ) که بر روی بال ها قرار گرفته اند ، چرخش هواپیما رو به طرفین انجام می ده . و اما در پرواز ۵۹۳ اتوپایلوت خود به خود در زمان حرکت الرون ها ( چرخشی ) از کار افتاده بود ...



سوال مهم : چرا اتوپایلوت قطع شد ..!؟

کارشناسان بررسی سوانح بعد از ساعت ها کار و تجزیه و تحلیل اطلاعات ثبت شده کابین و تطبیق ان در عالم واقعی به این نتیجه رسیدند که خارج شدن هواپیما از سیستم اتوپایلوت عامل اصلی سانحه است . اما سوال مهم و اساسی این بود .. چگونه و چرا اتوپایلوت از کار افتاد .. زیرا اگه به خاطر داشته باشید ، کاپیتان کودرفسکی وقتی دخترش روی صندلی بود ، هدینگ را از ۱۰۵ درجه به ۹۰ درجه می چرخاند و هواپیما خیلی نرم توسط سیستم اتوپایلوت یا به قول خودمون همان (خلبان اتوماتیک ) به طور خودکار به حالت اولیه بر می گشت .. که حتی باعث اعتراض دختر شده که می گفت .. نخیر .. قبول نیست خودت بودی .. به هر حال در صدای به جا مانده در کابین به قطع شدن اتوپایلوت هیچ اشاره ای نشده بود .. ا ان چه کارشناسان بررسی سانحه رو نگران کرده بود این بود که .. اگر قطع شدن سیستم اتوپایلوت بر اثر اشکال هواپیما بوده باشد ( یعنی خطای انسانی در کار نباشد ) ، خطری بزرگ سایر هواپیماهای ایرباس رو تهدید می کند .. به همین دلیل باید روی این نکته بیشتر کار می شد . ولادمیر بریوکوو سعی می کنه از طریقی دیگر آن را کشف کند ...

ستاد صنایع ایرباس - فرانسه

همان گونه که قبلآ اشاره شد از لحظه وقوع حادثه دردناک سقوط هواپیما در سیبری ، کارخانه هواپیما سازی ایرباس در فرانسه برای کشف موضوع اعلام همه نوع همکاری کرده بود . بر همین اساس ولادمیر بریوکوو کارشناس بررسی در گروه تحقیق تصمیم گرفت به ستاد صنایع ایرباس در تولوز فرانسه پرواز کرده و با باز سازی اطلاعات گرافیکی بدست امده از جعبه سیاه و صدای خلبانان آن را عملآ با سیستم مجهز سیمیلاتور ایرباس ۳۱۰ـ آ اجرا کند . او در حقیقت قصد داشت در دنیای مجازی یک بار دیگر شرایط پرواز رو به وجود بیاورد .. او به عنوان خلبان آموزشی این نوع هواپیماها بار دیگر از تمام تجارت خود بهره گیرد . به همبن دلیل او در نقش کاپیتان کودرفسکی و کمک او در نقش خلبان کمکی او وارد سیمیلاتور شدند .. صدای اصلی کاپیتان هواپیمای سانحه دیده از لحظه ای که پسر نوجوان اش روی صندلی نشسته بود پخش شد .. به سمت چپ به چرخ و همزمان به صفحه نشاندهنده وضعیت زمین هم توجه کن .. در همین موقع پسرک بر عکس خواهر کوچک ترش قبل از این که پدرش به اتوپایلوت دستور چرخش رو بدهد ، پیچید !!! به همین دلیل فرامین خیلی سفت بود ! و الدا فشار زیادی رو وارد می کرد ... در سیملاتور تمام جزئیات الدا تکرار و بازسازی می شد . ولادمیر سعی کرد به فرمان سیستم فشار وارد کند .. و در همین حال چشمش به عقربه وضعیت چرخش بود .. بعد رو به کمک خود کرده و به او گفت .. حالا تو این وضعیت رو به مدت سی ثانیه نگهدار ...

کشف دلیل قطع شدن اتوپایلوت ... !

ولادمیر وقتی فرمان هواپیما رو به سمت چپ فشار داده و سپس از کمک خود خواست مدتی ان را در همان حالت نگاه دارد ، متوجه شد اتوپایلوت بدون کوچک ترین اخطاری قطع شد .!! حال به کابین هواپیما برگشته و شاهد اولین گام اشتباه می شویم ... در لحظه ای که الدا فرامین را به سمت چپ پیچاند ، با خاموش شدن اتوپایلوت پسرک حدود نیم دقیقه کنترل " الرون " ها رو به عهده داشته است ..!! الدا در حقیقت کنترل هواپیما رو در همان حالت چرخش به چپ در دست داشت !! و درست در همین لحظه بود که پسر جوان چشمش به عقربه وضعیت سنج هواپیما افتاده و از پدرش که سرگرم گفت و گو با خواهرش بود پرسید .. چرا هواپیما همین جوری می پیچد !!؟ و دقایقی بعد هواپیما از کنترل خارج شده و با فشار زیاد جی در آسمان می چرخد .. در این جا مشخص می شود پسر پانزده ساله تنها عامل سانحه نبوده است . بلکه عدم اموزش لازم خلبانان برای آگاهی از وضعیت فرامین می باشد .. کارشناس بررسی سانحه عاقبت متوجه می شود که مشگل از کجا آغاز شده بود . در حقیقت زمانی که کاپیتان کودرفسکی به اتفاق پسر پانزده ساله اش به هواپیما دستوری بر خلاف اطلاعات ضبط شده در حافظه اتوپایلوت می دهد ، سبب خاموش شدن اتوپایلوت بدون هیچ گونه اخطاری می شود !!! به همین دلیل هواپیما بدون هیچ کنترلی به سمت راست کشیده می شود ...

چرا قطع اتوپایلوت دیده نشد .. !؟

با مشخص شدن دلایل قفل کردن فرامین که به سبب قطع ناخواسته اتوپایلوت بود ، حال برای کارشناسان بررسی این پرسش مهم پیش می اید که چرا در هواپیمای مجهزی چون ایرباس قطع اتوپایلوت ، سیستمی حساس و مهم ترین بخش کنترل هواپیما بدون اخطار صورت می گیرد ؟ یک کارشناس هواپیمایی روسیه می گوید .. در تمام هواپیماهای روسی آلرم و صداهایی برای آگاهی خلبان در موقع قطع اتوپایلوت به گوش می رسد . به همین دلیل خلبانان ایروفلوت با این تصور که اتوپایلوت قطع نشده است ، به او دستور چرخش می دهد .. !! و لی در اصل خلاف برنامه اتوپایلوت عمل کرده و به الرون ها فشار وارد می کند .. در هواپیماهای ایرباس ۳۱۰ ـ آ تنها دو تا چراغ کوچک قرمز وچود داره که به خلبانان اعلام می کنه اتوپایلوت قطع شده است .. بدون هیچ آلرمی !! اما دلیل دیگری هم که هیچ یک از افراد داخل کابین متوجه روشن شدن چراغ های اخطار قطع سیستم اتوپایلوت نشد ، این بود که کاپیتان کودرفسکی سرگرم گفت و گو با دختر کوچک اش بوده و پشت اش به کابین بود .. کمک خلبان هم با عموی بچه ها در حال صحبت کردن بود .. و هیچ کس اخطار چراغ های قرمز را که حاکی از قطع شدن سیستم اتوپایلوت بود رو ندید ....

آیا راهی برای کنترل وجود داشت ؟

کارشناسان بعد از روشن شدن دلایل اشتباه خلبانان ، از خود پرسیدند آیا راهی برای کنترل هواپیما وجود داشت ؟ در بررسی حرکات سیملاتور ، مشخص شد که هدینگ هواپیما حتی تا دقایقی بعد از خاموش شدن اتوپایلوت همچنان مسیر درستی رو نشان می داده است .. برای همین هیچ یک از ان ها متوجه خاموش بودن سیستم نشدند . زمانی که پسرک به پدر خود می گوید هواپیما چرا می چرخد ، کودرفسکی عقربه هدینگ اتوپایلوت رو به حالت اول یعنی مسیر ۱۰۵ درجه تنظیم می کند ..! اگه قبل از اخطار الدا یکی از خلبانان متوجه وضعیت هواپیما می شد ، حتمآ راه نجاتی بود . در داخل سیملاتور کارشناسان حالت دیگری را بررسی می کنند .. زمانی که کاپیتان دستور تصحیح هدینگ رو می دهد ، الدا با دست سعی می کند به سمت راست به فرامین فشار آورد ... دقایقی بعد عقربه هدینگ برگشته و حالت " آرگ " و چرخیدن اطراف فرودگاه رو نشان می دهد .. !! دقیقآ همان وضعیتی که در کابین ایرباس شاهد آن بودیم .. چنین به نظر می رسد که هواپیما قصد تقرب به فرودگاهی رو دارد ! در هواپیمای ایرباس حدود ۹ ثانیه علامت چرخشی هدینگ ادامه می یابد .. و سپس هواپیما در حالت " بنک " ( چرخش ) ۴۵ درجه ای قرار می گیرد .. در این حالت اصلآ نمی شود هواپیما رو کنترل کرد .. چون مرتب ارتفاع کم می کند .. کودرفسکی سعی می کنه با کشیدن دماغه هواپیما به بالا از کم شدن ارتفاع بکاهد .. برای لحظاتی موفق شده ولی بعد .. دماغ هواپیما بالا و بالاتر رفته .. و موتور هواپیما قدرت صعود عمودی را ندارد .. مسافران همه به صندلی عقب فشرده می شوند .. هواپیما عملآ از کنترل خارج شده است ... در کابین سیملاتور تمام اعمال خلبانان تکرار می شود .. از دست دادن ارتفاع .. مطلب بعدی که خلبانان ایرباس اگاه نبودند .. در همان شرایط استال اگه فرامین رو رها می کردند ، ساختار داینامیکی هواپیما طوری بود که میل خروج از استال را می یابد .. ولی ان ها نمی دانستند ... ولادمیر وقتی دست های خود را از یوک رها کرد .. ان به تدریج رو به جلو رفته و تعادل برقرار شد .. در صورتی که در کابین عکس حرکت طبیعی فشار وارد می شد .. !! مشکل اصلی عدم دانش خلبانان و تمرینات این چنینی بود .. بدین سان به همت کارشناسان و گروه تحقیق تمام زوایای تاریک سانحه مشخص می شود ... و پرونده آن بسته می شود ...

منبع: سایت دانشجو